Danıştay 3. Daire E.2023/3652 K.2023/4202

Dava konusu istem: Davacı adına, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin b fıkrası uyarınca, 2013/4 ilâ 12 dönemlerinde deniz araçlarına verdiği liman hizmetlerine ilişin faaliyetlerinden dolayı yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisinden kaynaklanan alacağın nakden iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin 2013 hesap dönemine ilişkin olarak katma değer vergisi iade talebi doğrultusunda düzenlenen YMM tasdik raporunun 12/12/2018 tarihinde sisteme girilerek onaylandığı ve 17/12/2018 tarihinde davalı idareye teslim edildiği, davalı idare tarafından yapılan inceleme neticesinde iade tasdik raporunda eksikliklerin olduğundan bahisle … tarih ve …sayılı işlem ile eksikliklerin giderilmesinin istenildiği, bunun üzerine eksikliklerin giderilerek 21/08/2019 tarihinde davalı idareye ibraz edildiği, katma değer vergisi iade dilekçelerinin sistem üzerinden 09/09/2019 tarihinde verildiği,

fakat davalı idarece 2013 vergilendirme dönemine ilişkin zamanaşımı süresinin son günü olan 31/12/2018 tarihinden sonra iade talebinde bulunulduğundan bahisle talebin reddedildiği olayda, olay tarihi itibariyle katma değer vergisi iade alacağının istenebileceği süreye ilişkin yasal bir düzenleme olmadığı dikkate alındığında, iade alacağının 5 yıl içerisinde talep edilmediğinden bahisle nakden iade talebinin reddi yolundaki işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından yapılan ilk başvurunun zamanaşımını kesecek nitelikte usulüne uygun bir başvuru olmadığı, 429 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "İade Talep Dilekçelerinin Standart Hale Getirilmesine İlişkin Esaslar" başlıklı 2. bölümünde, "...iade taleplerini elektronik ortamda yapmak zorunda olan mükelleflerin iade taleplerini elektronik olarak yapmamaları durumunda iade talepleri dikkate alınmayacaktır." şeklinde düzenleme bulunduğu, 2013 vergilendirme dönemine ilişkin zamanaşımı süresi 31/12/2018 tarihinde sona ermiş olduğundan bu tarihten sonraki 09/09/2019 tarihli iade talep dilekçelerine istinaden iade taleplerinin yerine getirilmesinin mümkün bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu maddi olayda zamanaşımı süresinin 5 yıl olarak uygulanacağına ilişkin taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, diğer taraftan 429 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "İade Talep Dilekçelerinin Standart Hale Getirilmesine İlişkin Esaslar" başlıklı 2. bölümünde, "...iade taleplerini elektronik ortamda yapmak zorunda olan mükelleflerin iade taleplerini elektronik olarak yapmamaları durumunda iade talepleri dikkate alınmayacaktır." şeklinde düzenleme bulunduğu, davacının bu yükümlülük kapsamda olup olmadığı araştırılarak bir karar verilmesi gerektiğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin 2013 hesap dönemine ilişkin olarak katma değer vergisi iade talebi doğrultusunda düzenlenen YMM tasdik raporunun 12/12/2018 tarihinde sisteme girilerek onaylandığı ve 17/12/2018 tarihinde davalı idareye teslim edildiği, davalı idare tarafından yapılan inceleme neticesinde iade tasdik raporunda eksikliklerin olduğundan bahisle … tarih ve … sayılı işlem ile eksikliklerin giderilmesinin istenildiği, bunun üzerine eksikliklerin, giderilerek 21/08/2019 tarihinde davalı idareye ibraz edildiği, katma değer vergisi iade dilekçelerinin sistem üzerinden 09/09/2019 tarihinde verildiği,

fakat davalı idarece 2013 vergilendirme dönemine ilişkin zamanaşımı süresinin son günü olan 31/12/2018 tarihinden sonra iade talebinde bulunulduğundan bahisle talebin reddine yönelik … tarih ve … sayılı işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi kanunlarının uygulanması" başlıklı 3. maddesinin A) fıkrasında, vergi kanunlarının lafzı ve ruhu ile hüküm ifade edeceği; lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümlerinin, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanacağı, "Zamanaşımının mahiyeti" başlıklı 113. maddesininde, zamanaşımının,

süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkması olduğu ve "Zamanaşımı süreleri" başlıklı 114. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmiyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı, "Vergi hatası" başlıklı 116. maddesinde, vergi hatasının, vergiye mütaallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olduğu,

"Düzeltme yetkisi ve reddiyat" başlıklı 120. maddesinde, nakden veya mahsuben tahsil edilen ancak fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği anlaşılan vergilerde ve kanunlar gereğince mükelleflere yapılacak iade ve mahsup işlemlerinde, düzeltmeye dayanak teşkil edecek belgeler ile bu işlemlere ait usul ve esasların Maliye Bakanlığınca belirleneceği ve "Düzeltmede zamanaşımı" başlıklı 126. maddesinde, 114. maddesinde yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hatalarının düzeltilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı tarafından, 2013 yılına ilişkin olarak beş yıllık zamanaşımı süresi içerisinde davalı idareye iade talebinde bulunulduğu olayda, idari prosedürden kaynaklı olarak eksikliklerin giderilmesi için süresi içerisinde yapılan başvuru doğrultusunda davacıdan istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesinin yapılan ilk başvurunun devamı niteliğinde olduğu,

ilk başvurunun ise beş yıllık zamanaşımı süresinde yapıldığının sabit olduğu dolayısıyla 2013 yılına ilişkin olarak katma değer vergisi iade talebinin zamanaşımı süresi içerisinde yapılmaması neden gösterilerek reddine dair … tarih ve … sayılı davalı idare işleminde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.

(X)-KARŞI OY

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yine mezkur Kanun'un vergiyi doğuran olay başlıklı 19. maddesinde vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı, vergi alacağının mükellef bakımından vergi borcunu teşkil edeceğini hükme bağlanmış olup 114. maddesinde de vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı kuralına yer verilmiş, 116. maddesinde, vergi hatası,

vergiye mütaallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış olup anılan Kanun'un 119. maddesinde hatanın vergi incelemesi sırasında meydana çıkarılacağı ve 126. maddesinde meydana çıkarılan vergi hatalarının, 114. maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra düzeltilemeyeceği öngörülmüştür.

Dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, işletmekte olduğu "…” adlı Marinada, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13/b maddesi kapsamında, 2013/4 ilâ 12 dönemlerinde, deniz araçlarına verdiği liman hizmetlerine ilişkin faaliyetinden dolayı yüklendiği ve indirimle gideremediği katma değer vergisinin nakden iade talebinin, süresinde verilmemiş olması ve zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle … tarih ve … sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine, iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve maddi olay birlikte değerlendirildiğinde, davacının deniz araçlarına verdiği liman hizmetlerine ilişkin faaliyetinden dolayı yüklendiği ve indirimle gideremediği 2013 vergilendirme dönemine ilişkin katma değer vergisinin nakden iadesi kapsamında eksikliklere ilişkin gerekli belgeleri zamanaşımı süresinin son günü olan 31/12/2018 tarihinden sonraki 09/09/2019 tarihinde ibraz ettiğinden, idare tarafından davacının iade talebinin yerine getirilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği oyuyla Karara katılmıyorum.