Danıştay 3. Daire E.2023/3975 K.2024/6

Dava konusu istem: Davacının 2016 yılına ait yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle izleyen yıla devreden indirilebilecek katma değer vergisinin olmadığı da gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2017 yılının Ocak ve Şubat dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı açılan davanın Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararıyla reddedildiği, 2008 yılına ait olup 28/12/2013 tarihinde ilanen tebliğ edilen vergi ziyaı cezasına ilişkin tebliğ alındısı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinde sayılan kişiler tarafından imzalanmadığından usule uygun kesinleşmediği anlaşılan söz konusu vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınmayacağı gerekçesiyle üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden dava reddedilmiş, vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı ise kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından davalı idareye sunulan 09/12/2020 tarihli dilekçe ile dava konusu tarhiyat için 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerinden yararlanıldığı, bu kapsamda ödeme tablosu hazırlandığı, buna istinaden Vergi Mahkemesine verilen 26/12/2020 tarihli dilekçe ile iş bu davadan vazgeçildiğinin bildirildiği ve 7256 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanıldığını gösteren belgelerin bu dilekçeye ekli halde dosyaya ibraz edildiği,

bu durumda davacı tarafından dava konusu tarhiyat için 7256 sayılı Yasa hükümlerinden yararlanılmak suretiyle davadan feragat edildiği gerekçesiyle istinaf başvuruları kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra feragat nedeniyle işin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idareye sunulan 09/12/2020 tarihli dilekçeyle dava konusu amme alacağı için 7256 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanıldığı bildirilmişse de idarelerine ait aynı tarihli yazı ile 7256 sayılı Kanun’un yayımı itibariyle ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk ettiği halde yargılaması devam eden alacakların kesinleşmemiş alacak kapsamına girdiğinden söz konusu Yasadan faydalanamayacağının davacıya bildirildiği, Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7256 sayılı Kanun 1 seri No'lu Genel Tebliğ'de de bu alacakların kapsam dışı bırakıldığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Vergi Dava Dairesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun feragatle ilgili hükümlerine uygun karar verildiği, yapılandırma başvurusundan sonra dava konusu borcun yapılandırılmasını sağlamak amacıyla davadan feragat edildiği zira 7256 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 20. fıkrasında yapılandırmadan yararlanılma için davadan feragatin ön koşul olarak öngörüldüğü, aynı Kanun’un 3. maddesinin 13. fıkrasının (a) bendinde borçlularca bu Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere davadan vazgeçilmesi halinde idarece bu ihtilafların sürdürülmeyeceği belirtildiği halde davalı idarece kanun yoluna başvurulmasının çelişki yarattığı, idarenin temyize başvurmasının esas sebebinin vekalet ücreti alacağını tahsil etmek olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, 2016 yılına ait yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle izleyen yıla devreden indirilebilecek katma değer vergisinin olmadığı da gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca yapılan tarhiyata karşı açılan davanın sonuçlandırıldığı Vergi Mahkemesi kararına karşı taraflarca istinaf talebinde bulunulduğu, davacı tarafından daha sonra Vergi Mahkemesine sunulan 26/12/2020 tarihli dilekçe ile 7256 sayılı Kanun kapsamında vergi borçlarının yapılandırılması nedeniyle davadan feragat edildiğinin bildirildiği,

dilekçe ekinde 09/12/2020 tarihli yapılandırma dilekçesi üzerine tanzim edilen "Madde 2-Kesinleşmiş alacaklar" kapsamındaki ödeme tablosunun sunulduğu, Vergi Dava Dairesince de istinaf incelemesi esnasında davacının söz konusu beyanı ve eki belgeler dikkate alınarak istinaf başvuruları kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra feragat nedeniyle işin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği,

davalı idarenin temyiz dilekçesi ekinde yer alan davacıya ait 09/12/2020 tarihli yapılandırma başvurusu dilekçesinde, yapılan başvurunun içerisinde kesinleşmiş alacak bulunmadığının anlaşılması halinde bu alacaklar için maddeden yararlanılmayacağı, yapılandırılan borçlarla ilgili olarak dava açılmayacağı, kanun yollarına başvurulmayacağı ve açılan tüm davalardan vazgeçildiğinin beyan edildiği,

yapılandırma başvurusunun yapıldığı 09/12/2020 tarihinde davacıya 7256 sayılı Kanun'un yayımı itibariyle ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk ettiği halde yargılamanın devam etmesi nedeniyle kesinleşmemiş olan alacakların Kanun kapsamına girmediğinden yapılandırma talebinin yerine getirilemeyeceğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu kanunda hüküm bulunmayan hususlarda, hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemelerin sükununu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447. maddesinin 2. fıkrasında mevzuatta, 1086 sayılı Kanuna yapılan atıfların 6100 sayılı Kanuna yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış, 309. maddesinde, feragatın dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılacağı ve kayıtsız ve şartsız olacağı, 310. maddesinde, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği, 311. maddesinde ise kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı kuralı yer almıştır.

17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde Kanun'un kapsamına ve tanımlara yer verilmiş, aynı maddenin 3. fıkrasında Kanun'un yukarıdaki fıkralar kapsamına giren kesinleşmiş alacakları kapsayacağı belirtilmiş, 2. maddesinde, kesinleşmiş alacakların yapılandırılacağı belirtilmiş ve bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamalarının şart olduğu,

3. maddesinde ise bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve ilgili maddeler uyarınca dava açmamaları veya açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gereken borçluların, bu Kanun hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili maddelerde belirlenen başvuru sürelerinde, yazılı olarak bu iradelerini belirtmeleri gerektiği, borçlularca, bu Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilafların sürdürülmeyeceği,

davadan vazgeçme dilekçeleri ilgili tahsil dairesine verileceği ve bu dilekçelerin tahsil dairelerine verildiği tarihin ilgili yargı merciine verildiği tarih sayılarak dilekçelerin ilgili yargı merciine gönderileceği, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve açtıkları davalardan vazgeçen borçluların bu ihtilaflarıyla ilgili olarak karar tarihine bakılmaksızın bu Kanun'un yayımı tarihinden sonra tebliğ edilen kararlar uyarınca işlem yapılmayacağı kuralına yer verilmiştir.

7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bu Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca çıkarılan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7256 sayılı Kanun 1 Seri No'lu Genel Tebliği'nin I/A-1.

Bölümünde 7256 Sayılı Kanun'un yayımı tarihi itibariyla kesinleşmiş alacakların kapsama alındığı, Kanun kapsamında yapılandırılacak alacakların, Kanun'un yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olması gerektiği I/A-a bölümünde İtiraz/istinaf incelemesi bölge idare mahkemesinde, temyiz incelemesi Danıştay'da devam eden vergi ve cezalara ilişkin tarhiyatlar, vergi mahkemesi kararının vergi dairesince tebliği üzerine tebliğ tarihi itibariyla 213 sayılı Kanun'un 112. maddesine göre gecikme faizi hesaplanarak "tahakkuk" ettirildiği halde,

bir üst yargı meciinde yargılamanın devam etmesi nedeniyle bu alacakların "kesinleşmiş alacak" olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı, dolayısıyla, 7256 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibariyle, ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk ettiği halde yargılamanın devam etmesi nedeniyle kesinleşmemiş olan alacakların Kanun kapsamına girmediği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'da yer alan feragate ilişkin hükümler, tarafların herhangi bir şarta bağlı olmaksızın davadan feragat halini düzenlemektedir.

Dava konusu olayda ise feragat 7256 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yapıldığından bu Yasa hükümlerine tabi olup sözü edilen Yasa kapsamında borçların yapılandırılmasının karşılığı olarak davadan vazgeçilmektedir.

Dolayısıyla uyuşmazlıkta 6100 sayılı Kanun'un feragate ilişkin hükümleri uygulanamayacağı gibi davacı tarafından, yapılan başvurunun içerisinde kesinleşmiş alacak bulunmadığının anlaşılması halinde bu alacaklar için maddeden yararlanılmayacağının beyan edildiği, öte yandan, 7256 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibariyle yargılamanın devam ettiği ve yargısal anlamda henüz kesinleşmiş bir alacak bulunmadığı da dikkate alındığında, belirtilen Kanun'dan yararlanılamayacağı açık olup Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle verilen kararın, istinaf başvuruları değerlendirilerek yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.