Danıştay 3. Daire E.2023/4023 K.2023/4514

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde düzenlenen vergiye uyumlu mükelleflere uygulanan vergi indirimi gereğince, 2017 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan verginin %5'i olan 927.733,40-TL'nin ödenmesi gereken kurumlar vergisinden indirilmesi gerektiği ihtirazi kaydıyla verilen beyannameye istinaden yapılan tahakkukun iptali ile ödenen tutarın iadesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin 2015 ve 2016 yıllarının Nisan ile 2016 yılının Eylül dönemleri için verdiği muhtasar beyanname üzerine tahakkuk eden cüz'i miktardaki vergileri geç ödediğinden bahisle vergi indiriminden yararlandırılmadığının anlaşıldığı olayda söz konusu beyannamelerin süresinde verilerek tahakkuk eden vergilerin katma değer vergisi iade alacaklarından mahsup edilerek ödendiği ancak mahsup talep edilen aylar için oluşturulan katma değer vergisi iadesi kontrol raporlarına istinaden davalı idare tarafından kabul görmeyen cüz'i tutardaki bazı alışlara ait katma değer vergisi tutarlarının iade tutarlarından

çıkarılması üzerine mahsuben ödenen gelir (stopaj) vergisinin bu tutarlara isabet eden kısmının süresinden sonra tahsil edildiği görülmüş olup 193 sayılı Kanun'un mükerrer 121. maddesinin amacının vergi ödevlerini düzenli olarak yerine getiren mükelleflerin ödüllendirilmesi ve vergisel ödevlerin düzenli olarak yerine getirilmesinin teşvik edilmesi olduğu göz önüne alındığında, sadece süresinde verilen muhtasar beyannameler üzerine tahakkuk eden gelir (stopaj) vergisinden,

mahsup talep edilen katma değer vergisi iade alacaklarına ilişkin beyannamelerde yapılan düzeltmelere isabet eden cüz'i tutardaki kısmının geç ödendiğinden bahisle davacının yasa ile kazandığı haktan yararlandırılmamasının bu amaca aykırı bir durum oluşturduğu dolayısıyla sözü edilen maddede belirtilen şartları taşıyan ve vergi ödevlerini süresinde ve düzenli olarak yerine getirdiği anlaşılan davacı şirketin, ihtirazi kaydının kabul edilmemesi suretiyle yapılan tahakkukta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu tahakkuk iptal edilmiş ve ödenen tutarın iadesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin katma değer vergisi iade işlemleri esnasında yüklendiği katma değer vergisi listesinde yer alan bazı mükellefler hakkında olumsuz tespitler bulunması ve alışların küçük rakamlar olması sebebiyle yüklenilen katma değer vergisinden çıkarılması sonucu Nisan 2015 döneminde 18,68 TL, Nisan 2016 döneminde 751,19-TL, Eylül 2016 döneminde ise 630,17-TL'nin yüklenilen katma değer vergisinden tenzil edildiği,

yüklenilen katma değer vergisinin tamamının mahsubu talep edildiğinden azalan yüklenilen katma değer vergisi nedeniyle açıkta kalan mahsup taleplerine ilişkin olarak 2015 ve 2016 yıllarının Nisan,

2016 yılının Eylül dönemlerinde ortaya çıkan muhtasar beyanname borcunun gecikme zammı ile birlikte ödendiğinin anlaşıldığı olayda anılan dönemlere ait muhtasar beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin bir kısmını kanuni süresi içinde ödemediği ihtilafsız olan davacı şirketin vergi indiriminden yararlandırılmamasına yönelik olarak yapılan tahakkukta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri gereğince 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde belirtilen vergi indiriminden yararlanmak için gerekli olan şartların yerine getirilmesinin ancak yürürlüğe girdiği 08/03/2017 tarihinden sonra beklenebileceği, değinilen tarihten sonra söz konusu maddede sayılan şartları ihlal eden bir eylemlerinin bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin, katma değer vergisi iade işlemleri esnasında yüklendiği katma değer vergisi listesinde yer alan cüz'i tutarların yüklenilen katma değer vergisinden çıkarıldığı, yüklenilen katma değer vergisinin tamamının mahsubu talep edildiğinden azalan yüklenilen katma değer vergisi nedeniyle açıkta kalan mahsup taleplerine ilişkin olarak 2015 ve 2016 yıllarının Nisan ve 2016 yılının Eylül dönemlerinde ortaya çıkan vergi borcunun vade tarihinden sonra ödendiğinden bahisle vergi indiriminden yararlandırılmaması üzerine,

2017 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan verginin %5'i olan 927.733,40-TL'nin ödenmesi gereken kurumlar vergisinden indirilmesi gerektiği ihtirazi kaydıyla verdiği beyannameye istinaden yapılan tahakkukun iptali ile söz konusu tutarın iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi" başlıklı mükerrer 121. maddesinde, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin 2. fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’inin, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirileceği,

şu kadar ki hesaplanan indirim tutarının her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından fazla olamayacağı, indirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutarın, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebileceği, bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilmeyeceği, gelir vergisi mükelleflerinin yararlanacağı indirim tutarının, ticari,

zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle beyan edilen kazançların toplam gelir vergisi matrahı içerisindeki oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas alınarak tespit edileceği, söz konusu indirimden faydalanabilmek için.

1. indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş (Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.) ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olması (Her bir beyanname itibarıyla 250 Türk lirasına kadar yapılan eksik ödemeler bu şartın ihlali sayılmaz.) , 2. (1) numaralı bentte belirtilen süre içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen,

re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması (Yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararlarıyla veya 213 sayılı Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine göre tamamen ortadan kaldırılmış olması durumunda bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.), 3. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi aslı (vergi cezaları dâhil) 1.000 Türk lirasının üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmamasının şart olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Maddenin genel gerekçesinde ise yatırımın, üretimin, istihdamın artırılması için yapılan yasal düzenlemelere ilave olarak hazırlanan kanun teklifiyle, vergiye gönüllü uyumun artırılması amacıyla, uyumlu gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin yıllık beyanname ile beyan ettikleri gelir ve kurumlar vergisinin belli bir kısmına kadar indirim yapılması yönünde düzenlemeler yapıldığı belirtilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergisel yükümlülüklerini düzenli şekilde yerine getiren mükelleflerin kuralına yukarıda yer verilen düzenlemeler ile teşvik edilmesi ve ödüllendirilmesi suretiyle vergiye gönüllü uyumun dolayısıyla yatırımın, üretimin, istihdamın artırılması amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, geç ödenen verginin, çok düşük bir tutarın yüklenilen katma değer vergisinden tenzil edilmesi sonucunda azalan yüklenilen katma değer vergisi nedeniyle açıkta kalan mahsup taleplerine ilişkin olarak ortaya çıktığı ve mahsuben iadeye konu vergiye kıyasla çok düşük tutarda olduğu, davacının tüm vergi beyannamelerini süresinde verdiği ve tüm vergilerini vadesinde ödediği, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121.maddesi uyarınca % 5 oranında vergiye uyumlu mükellef indiriminden yararlanma koşullarını taşımadığı yönünde davalı idarece başkaca bir tespit de yapılmadığı dikkate alındığında, dava konusu tahakkukta hukuka uygunluk bulunmadığından yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik kararın bozulması gerekmiştir.