Danıştay 3. Daire E.2023/4338 K.2024/7

Dava konusu istem: Davacı adına, 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemleri ile 2017 yılının Ocak ve Şubat dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasına karşı açılan davaların sonuçlandırıldığı yargı kararları üzerine düzenlenen … tarih ve … ila … sayılı (…) no'lu ihbarnamelerin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının 26/12/2020 tarihinde Mahkemeleri kayıtlarına giren dilekçesi ile 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümleri gereğince davadan feragat ettiğini bildirdiği gerekçesiyle feragat nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı şirketin 09/12/2020 tarihinde yargılaması devam eden borçları için 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 2. maddesi kapsamında yapılandırma talep ettiği,

7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bu Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca çıkarılan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7256 sayılı Kanun 1 Seri No'lu Genel Tebliği'nde Kanun'un yayımı itibariyle ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk ettiği halde yargılamanın devam etmesi nedeniyle kesinleşmemiş olan alacakların Kanun kapsamına girmediğinin belirtildiği, davacıya bu nedenle yapılandırma talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığının yazıyla bildirildiği, dolayısıyla davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Vergi Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun feragatle ilgili hükümlerine uygun karar verildiği, yapılandırma başvurusundan sonra dava konusu borcun yapılandırılmasını sağlamak amacıyla davadan feragat ettiği, zira 7256 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 20. fıkrasında yapılandırmadan yararlanılma için davadan feragatin ön koşul olarak öngörüldüğü belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemleri ile 2017 yılının Ocak ve Şubat dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasına karşı açılan davaların sonuçlandırıldığı yargı kararları üzerine düzenlenen 11/03/2020 tarih ve 1 ila 11 sayılı (2) no'lu ihbarnamelere karşı açılan davada yargılama esnasında davacı tarafından Vergi Mahkemesine sunulan 26/12/2020 tarihli dilekçe ile 7256 sayılı Kanun kapsamında vergi borçlarının yapılandırılması nedeniyle davadan feragat edildiğinin bildirildiği,

dilekçe ekinde 09/12/2020 tarihli yapılandırma dilekçesi üzerine tanzim edilen "Madde 2-Kesinleşmiş alacaklar" kapsamındaki ödeme tablosunun sunulduğu, Vergi Mahkemesince de davacının söz konusu beyanı ve eki belgeler dikkate alınarak feragat nedeniyle işin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği,

davalı idarenin istinaf dilekçesi ekinde yer alan davacıya ait 09/12/2020 tarihli yapılandırma başvurusu dilekçesinde, yapılan başvurunun içerisinde kesinleşmiş alacak bulunmadığının anlaşılması halinde bu alacaklar için maddeden yararlanılmayacağı, yapılandırılan borçlarla ilgili olarak dava açılmayacağı, kanun yollarına başvurulmayacağı ve açılan tüm davalardan vazgeçildiğinin beyan edildiği,

yapılandırma başvurusunun yapıldığı 09/12/2020 tarihinde davacıya 7256 sayılı Kanun'un yayımı itibariyle ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk ettiği halde yargılamanın devam etmesi nedeniyle kesinleşmemiş olan alacakların Kanun kapsamına girmediğinden yapılandırma talebinin yerine getirilemeyeceğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu kanunda hüküm bulunmayan hususlarda, hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemelerin sükununu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447. maddesinin 2. fıkrasında mevzuatta, 1086 sayılı Kanuna yapılan atıfların 6100 sayılı Kanuna yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış, 309. maddesinde, feragatın dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılacağı ve kayıtsız ve şartsız olacağı, 310. maddesinde, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği, 311. maddesinde ise kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı kuralı yer almıştır.

17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde Kanun'un kapsamına ve tanımlara yer verilmiş, aynı maddenin 3. fıkrasında Kanun'un yukarıdaki fıkralar kapsamına giren kesinleşmiş alacakları kapsayacağı belirtilmiş, 2. maddesinde, kesinleşmiş alacakların yapılandırılacağı belirtilmiş ve bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamalarının şart olduğu,

3. maddesinde ise bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve ilgili maddeler uyarınca dava açmamaları veya açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gereken borçluların, bu Kanun hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili maddelerde belirlenen başvuru sürelerinde, yazılı olarak bu iradelerini belirtmeleri gerektiği, borçlularca, bu Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilafların sürdürülmeyeceği,

davadan vazgeçme dilekçeleri ilgili tahsil dairesine verileceği ve bu dilekçelerin tahsil dairelerine verildiği tarihin ilgili yargı merciine verildiği tarih sayılarak dilekçelerin ilgili yargı merciine gönderileceği, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve açtıkları davalardan vazgeçen borçluların bu ihtilaflarıyla ilgili olarak karar tarihine bakılmaksızın bu Kanun'un yayımı tarihinden sonra tebliğ edilen kararlar uyarınca işlem yapılmayacağı kuralına yer verilmiştir.

7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bu Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca çıkarılan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7256 sayılı Kanun 1 Seri No'lu Genel Tebliği'nin I/A-1.

Bölümünde 7256 Sayılı Kanun'un yayımı tarihi itibariyla kesinleşmiş alacakların kapsama alındığı, Kanun kapsamında yapılandırılacak alacakların, Kanun'un yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olması gerektiği I/A-a bölümünde İtiraz/istinaf incelemesi bölge idare mahkemesinde, temyiz incelemesi Danıştay'da devam eden vergi ve cezalara ilişkin tarhiyatlar, vergi mahkemesi kararının vergi dairesince tebliği üzerine tebliğ tarihi itibariyla 213 sayılı Kanun'un 112. maddesine göre gecikme faizi hesaplanarak "tahakkuk" ettirildiği halde,

bir üst yargı meciinde yargılamanın devam etmesi nedeniyle bu alacakların "kesinleşmiş alacak" olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı, dolayısıyla, 7256 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibariyle, ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk ettiği halde yargılamanın devam etmesi nedeniyle kesinleşmemiş olan alacakların Kanun kapsamına girmediği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'da yer alan feragate ilişkin hükümler, tarafların herhangi bir şarta bağlı olmaksızın davadan feragat halini düzenlemektedir.

Dava konusu olayda ise feragat 7256 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yapıldığından bu Yasa hükümlerine tabi olup sözü edilen Yasa kapsamında borçların yapılandırılmasının karşılığı olarak davadan vazgeçilmektedir.

Dolayısıyla uyuşmazlıkta 6100 sayılı Kanun'un feragate ilişkin hükümleri uygulanamayacağı gibi davacı tarafından, yapılan başvurunun içerisinde kesinleşmiş alacak bulunmadığının anlaşılması halinde bu alacaklar için maddeden yararlanılmayacağının beyan edildiği, öte yandan, 7256 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibariyle yargılamanın devam ettiği ve yargısal anlamda henüz kesinleşmiş bir alacak bulunmadığı da dikkate alındığında, belirtilen Kanun'dan yararlanılamayacağı açık olup Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle verilen karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının istinaf başvurusu değerlendirilerek yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.