Danıştay 3. Daire E.2023/4340 K.2024/673

Dava konusu istem: Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında teslim aldığı taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına 2016 yılı için re’sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi, aynı yılın Ocak-Mart ve Nisan-Haziran dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi ile Mart, Mayıs, Haziran dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve 213 sayılı Kanun’un 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının ivazsız olarak veraset yoluyla edindiği arsasını kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince müteahhide vermesi ve inşa edilen yapıda kat sahibi olmasının servetin değerlendirilmesi yahut biçim değiştirmesi niteliğinde olduğu, faaliyetin miras yoluyla intikal eden arsanın kat karşılığı müteahhide verilmesi suretiyle elde edilen dairenin satılması şeklinde tanımlanması gerektiği, bu durumda arsa karşılığı alınan bağımsız bölümlerin satışından elde edilen kazancın değer artış kazancı olmadığı sonucuna varıldığından yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 37. maddesinin 1. fıkrasında, her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazancın ticari kazanç olduğu, 2. fıkrasının (4) numaralı bendinde gayrimenkullerin alım, satım ve inşaı işleriyle devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden sağladıkları kazançların ticari kazanç olarak vergilendirileceği hükümüne yer verildiği,

davacının veraset yoluyla elde ettiği arsa vasıflı taşınmazının, kat karşılığı villa inşaatı sözleşmesiyle üzerine inşa edilen gayrimenkullerin, iktisap tarihinin 24/06/2014 tarihi olduğu ve dört tanesinin satışının 2016 yılının muhtelif tarihlerinde farklı kişilere gerçekleştirilmesi sebebiyle ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilmesi gerektiği ayrıca gayrimenkul satış faaliyetinin arızi bir faaliyetin dışında devamlı olarak ve organizasyon özelliği olan gelir ve kazanç elde etmek amacıyla yapıldığı hususunda tereddüt bulunmadığı, inceleme raporlarında konunun değer artış kazancı olarak değerlendirilmediği,

yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 80. maddesinde ve emsal yargı kararlarında belirtildiği üzere, gayrimenkullerin miras yahut bağış gibi ivazsız bir şekilde iktisap edilmesi değer artış kazancının konusuna girmediği gibi kendisinin ev hanımı olduğu, hiçbir ticari faaliyetle iştigal etmediği, ailesinden miras yoluyla intikal eden taşınmaz üzerinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile elde ettiği bağımsız bölümlerin satışı işlemi ticari kazanç unsuru taşımadığı halde, ticari işlem gibi görülmesi ve fahiş miktarda tarhiyatla karşı karşıya bırakılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına ''İstanbul İli, Sarıyer İlçesi,. Mahallesi,.

Ada … parsel'' de bulunan arsanın %70 lik kısmının 28/06/1990 tarihinde veraset yoluyla intikal ettiği, %30 luk kısmının ise 2010 yılında yakın akrabasından satın alma yoluyla devralındığı, arsanın ''Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı Villa İnşaatı Sözleşmesiyle '' 7 adet villa karşılığında 29/05/2012 tarihinde müteahhide teslim edildiği, 24/06/2014 tarihinde sözü edilen sayıda taşınmazın davacıya verildiği ve davacı tarafından 2016 Mart, Mayıs ve Haziran aylarında farklı tarihlerde ve farklı kişilere 4 adet taşınmazın satışının gerçekleştirildiği,

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı İhbar ve İnceleme Talepleri Değerlendirme Komisyonu'nun, …, … tarih ve … sayılı komisyon kararları tetkikinde, 2014 ila 2017 yıllarında gerçekleştirdiği taşınmaz satışına ilişkin değer artış kazançları yönünden incelemesinin talep edildiği, ilgili komisyon kararına istinaden İkitelli Uygulama Grup Müdürlüğü'nden … tarih ve … sayılı yazıyla inceleme oluruna istinaden … tarih ve … sayılı bilgi belge yazısı tanzim edilerek davacıya 22/08/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından bilgi ve belge örneklerinin kanuni süresinde teslim edilmesi üzerine,

02/05/2019 tarihli İncelemeye Başlama Tutanağının düzenlendiği ve inceleme sonucunda tanzim edilen … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporlarına istinaden, davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında teslim aldığı taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve ihtilaf konusu dönemde fatura düzenlememesi sebebiyle özel usulsüzlük cezasının kesildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Davaların karara bağlanması" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, "Kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 24. maddesinin (b) bendinde, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun kararda belirtileceği, (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebeplerin, gerekçe ve hükmün kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu vergi ve cezaların, davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edindiği taşınmazların satışından elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bırakmasından kaynaklanması karşısında, uyuşmazlığın 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 37. maddesi kapsamında ticari kazanç elde edilip edilmediğine yönelik olarak incelenmesi gerekirken bu hususta yanılgıya düşülmek suretiyle aynı Kanun'un mükerrer 80. maddesinde düzenlemesine yer verilen değer artışı kazancının oluşup oluşmadığı değerlendirilmek suretiyle verilen karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararında yargılama usulüne uygunluk görülmemiştir.