Danıştay 3. Daire E.2023/4686 K.2024/71

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Metal Galvaniz ve Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketinden tahsil edilemeyen 2009 ila 2014 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu ... ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği vergi borçları için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin şirket adresinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, yeterli malvarlığı araştırması yapıldığı, borcun tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,

... takip numaralı ödeme emri içeriği vergi borçları için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin ilanen tebliği öncesinde şirketin kanuni temsilcisi olan davacının MERNİS adresinde tebliği yoluna gidilmediğinden ilanen tebliğin usulüne uygun olmadığı dolayısıyla kesinleşmeyen kamu alacağı için davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ... takip numaralı ödeme emri iptal edilmiş, ... ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri yönünden dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirket tüzel kişiliğinden tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağının kanuni temsilci olan davacıdan tahsili yoluna gidilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlık konusu ... takip numaralı ödeme emri içeriği vergi borçları için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin ilanen tebliği öncesinde tebliğ imkansızlığının usulüne uygun şekilde tespit edilmediği olayda kesinleşmiş bir kamu alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden, söz konusu kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu nedenle ödeme emrinin iptali yolundaki temyize konu karara yöneltilen temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlık konusu ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri içeriği vergi borçları için asıl borçlu ... Metal Galvaniz ve Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri şirketin bilinen adresinde tebliğe çıkarılmış, "mükellefin bilinen adresinden ayrıldığı, yeni adresinin bilinmediği" hususu 31/03/2015 tarihinde düzenlenen, memur imzası ve muhtarlık kaşe ve imzasını içeren adres tespit tutanağıyla tespit edilmiştir.

Söz konusu ödeme emirleri 20/05/2016 tarihinde aynı adreste ikinci defa tebliğe çıkarılmış, "muhatap gösterilen adresten ayrılmıştır. 2. adresi bilinmiyor" şerhiyle iade edilmiştir. Tebliğ alındısı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinin son fıkrasının olay tarihinde yürürlükte olan halinde öngörülen şekilde maddede belirtilenlere imzalattırılmamıştır.

Ödeme emirleri, şirket adresinde posta yoluyla tebliğ edilemediğinden bahisle ilanen tebliğ edilmiş olup malvarlığı araştırması yapılarak borcun şirket tüzel kişiliğinden tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine davacı adına uyuşmazlık konusu ödeme emri düzenlenmiştir.

Asıl borçlu şirket halen faaliyette olup Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde tüzel kişiliğinin sona erdiğine dair bir ilan bulunmamaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 93. maddesinde, tahakkuk fişinden gayri vergilendirme ile ilgili olup hüküm ifade eden bilumum vesikalar ve yazıların adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasıyla ilmuhaberli taahhütlü olarak adresleri bilinmeyenlere ilan yolu ile tebliğ edileceği hükme bağlanmıştır.

Sözü edilen Kanun'un "Tebliğ evrakının teslimi" başlıklı 102. maddesinin 7061 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle değiştirilmeden önceki halinde, muhatabın zarf üzerinde yazılı adresini değiştirmesinden dolayı bulunamamış olması halinde posta memurunun durumu zarf üzerine yazacağı ve mektubun posta idaresince derhal tebliği yaptıran daireye geri gönderileceği, aynı maddenin son fıkrasında da adreste bulunamama halinin,

komşulardan bir kişi veya muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden biri veyahut bir zabıta memuru huzurunda icra ve keyfiyet taahhüt ilmühaberine yazılarak tarih ve imza vaz'edilmek ve hazır bulunanlara da imzalatılmak süretiyle tespit olunarak merciine iade olunacağı hükme bağlanmış olup 103. maddesinde muhatabın adresi hiç bilinmezse, bilinen adresi yanlış veya değişmiş olur ve bu yüzden gönderilmiş olan mektup geri gelirse, başkaca sebeplerden dolayı posta ile tebliğ yapılmasına imkan bulunmazsa tebliğin ilanen yapılacağı, 104. maddesinde ilanın ne şekilde yapılacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergi Usul Kanunu'nun 101. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan halinde kanuni temsilcinin ikametgah adresi bilinen adresler arasında sayılmadığından ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde asıl borçlu şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğine dair bir ilan bulunmadığından, davacı adına düzenlenen ... takip numaralı ödeme emri içeriği borçlar için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin kanuni temsilcinin ikametgah adresinde tebliğe çıkarılmamış olması, bu tebligatın usulüne uygun şekilde yapılmadığı sonucunu doğurmayacaktır.

Ancak uyuşmazlık konusu olayda, sözü edilen ... takip numaralı ödeme emri içeriği vergi borçları için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin şirketin bilinen adresindeki ilk tebliğinin, 213 sayılı Kanun'un 102. maddesinde öngörülen usule uygun şekilde yapılmasına karşın, aynı adreste 20/05/2016 tarihinde yapılan ikinci tebliğ, tebliğ alındısında 213 sayılı Kanun'un sözü edilen maddesinde belirtilenlerden birisinin imzasına yer verilmeyerek usule uygun biçimde yapılmamıştır.

Bu durumda, ilanen tebliğ öncesinde tebliğ imkansızlığının usulüne uygun şekilde tespit edilmediği olayda usulüne uygun olarak kesinleşmiş bir kamu alacağının varlığından dolayısıyla kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ... takip numaralı ödeme emrinin hukuka uygun düştüğünden söz edilemeyeceğinden, Vergi Mahkemesi kararının, söz konusu ödeme emrinin yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.