Danıştay 3. Daire E.2023/5053 K.2024/5994

Dava konusu istem: Davacı adına, iki adet taşınmazını ... aracılığıyla kiraya vererek elde ettiği gelirin ticari kazanç niteliğini haiz olduğu yolunda tespitleri içeren vergi tekniği raporu doğrultusunda düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca 2016 yılı için re'sen salınan gelir vergisi, tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, 2015 ve 2016 yılı gelir vergisi beyannamesinde yalnızca gayrimenkul sermaye iradı beyan ettiği, www.....com.tr adı ile hizmet sunan ve faaliyet konusu günlük ev kiralama hizmeti veren kişi ve kurumlara müşteri bulmak olan e-pazar yerini etkin bir şekilde kullandığı ve bu faaliyet kapsamında 2 adet gayrimenkulünü 2015 ve 2016 yıllarında günlük/haftalık/aylık olarak oda/ev/daire olarak kiraladığı,

elde ettiği hasılatı üzerinden ... tarafından % 3 komisyon kesilerek kalan tutarın yatırıldığı ve söz konusu tutarın matrah farkı olarak dikkate alındığı olayda, davacı tarafından adına kayıtlı 2 adet taşınmazı farklı tarihlerde farklı kişilere kiralaması, bu kiralama işlemleri için www.....com.tr adlı internet sitesini aktif ve devamlı olarak kullanması, taşınmazların kişilerin kullanımına hazır bulundurulması,

konutların teslimi, kalma sürelerinin sonunda konutların teslim alınması hususlarının belli bir organizasyon gerektirdiği dikkate alındığında, bu kiralama faaliyetten elde edilen gelirin ticari kazanç niteliğinde olduğu sonucuna varıldığı ancak, davacı tarafından ilgili taşınmazlara ilişkin inceleme tarihi itibarıyla giderlerine yönelik bir belge sunulmamış ise de kiralama faaliyetine yönelik hiçbir giderinin bulunmadığı sonucuna varılmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

uyuşmazlık konusu taşınmazların en azından elektrik, su, ısınma, temizlik gibi giderlerinin bulunabileceği, ilgili müfettişlik tarafından ev/oda/daire kiralama faaliyetine yönelik olarak sektörel bir karlılık araştırması yapılmadığı, ayrıca davacı tarafından gayrimenkul sermaye iradına ilişkin olarak matrah artırımından kaynaklı ödenen tutarların, gelir vergisi matrah farkı üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından mahsup edilmemiş olup kiralama faaliyeti dolayısıyla katlanılan maliyet unsurları dikkate alınmadan belirlenen matrah üzerinden yapılan dava konusu cezalı vergide hukuka uygunluk bulunmadığı,

somut tespit olmaksızın özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceği gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının gayrimenkullerini daha fazla gelir elde etmek amacıyla günlük, haftalık ve aylık olarak kiraya verdiği, kiralama kapsamında elde edilen gelirin ticari kazanç olduğu somut olarak saptandığından dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taşınmazların daha fazla gelir elde etmek amacıyla günlük, haftalık veya aylık olarak ... üzerinden kiraya verilmesinin elde edilen gelirin gayrimenkul sermaye iradı olduğu hususunu değiştirmeyeceği, kiralama faaliyetinden elde edilen gelirin ticari kazanç olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Davacının iki adet gayrimenkulünü ... adlı platform üzerinden günlük, haftalık veya aylık olarak kiraya verdiği, bu kiralama faaliyetinin otel, apart veya pansiyon işletmeciliği gibi kahvaltı, yemek, ütü, günlük temizlik hizmetlerini de barındıran ticari bir organizasyon dahilinde yapıldığı yönünde davalı idarece herhangi bir tespit yapılmadığı, salt daha fazla gelir elde etmek amacıyla gayrimenkullerin kısa süreli kiraya verilmesinden elde edilen kazancın gayrimenkul sermaye iradı olduğu hususunu değiştirmeyeceği, bu durumda sözü edilen gayrimenkullerin kiralanmasından elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradı olduğundan dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygun düşmediğinden temyiz isteminin bu gerekçeyle gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 2015 ve 2016 yıllarında iki adet gayrimenkulünü ... adlı platform üzerinden günlük, haftalık ve aylık olarak kiraya vererek elde ettiği ve gayrimenkul sermaye iradı olarak beyan ettiği gelirin ticari kazanç olduğu ve ticari kazanç hükümleri doğrultusunda vergilendirme yapılması gerektiği yolunda tespitleri içeren vergi tekniği raporuna dayanılarak düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca dava konusu tarhiyat yapılmış ve özel usulsüzlük cezası kesilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu düzenlenmiş, 30. maddesinde;

resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, maddenin vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı halleri düzenleyen bentleri arasında sayılan defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların,

vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması ve de tutulması zorunlu olan defterlerin ve verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması halleri re'sen tarh sebebi olarak öngörülmüş, aynı Kanunun 134. maddesinde ise, vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, saptanması ve sağlanması olduğu kurala bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 70. maddesinde; maddede sekiz bent halinde yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu; aynı Kanun’un 72. maddesinde ise gayrimenkul sermaye iratlarında gayrisafi hasılatın, 70. maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden ya da aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarı olduğu hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının söz konusu gayrimenkullerinin kiraya verilmesinden elde ettiği gelirinin ticari kazanç olarak değerlendirilebilmesi için kiralamanın otel apart veya pansiyon işletmeciliği gibi ticari bir organizasyon dahilinde yapılması ve kahvaltı, yemek, ütü, günlük temizlik gibi bir takım hizmetleri de içermesi gerekmektedir.

Belirtilen türde bir ticari organizasyon dahilinde olmaksızın salt daha fazla gelir elde etmek amcıyla iki adet gayrimenkulün ... adlı platform üzerinden günlük, haftalık veya aylık olarak kiraya verilmesi elde edilen kazancın gayrimenkul sermaye iradı niteliğini değiştirmeyeceğinden aksi yöndeki gerekçeyle tarhiyatı ve özel usulsüzlük cezasını kaldıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.