Danıştay 3. Daire E.2023/5688 K.2024/5834

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Hırdavat Pvc ve Taşımacılık Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınamayan 2010 ila 2012 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ... takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin öncelikle şirketin işyeri adresine tebliğe çıkarılması gerekirken 03/01/2012 tarihinde şirket kanuni temsilcisinin ikametgah adresinde tebliğinin usulsüz olduğu,

... takip numaralı ödeme emri içeriği 2011 yılına ilişkin vade tarihi 2012 yılı olan kamu alacağına yönelik olarak asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin 28/11/2013 tarihinde tebliğe çıkarıldığı ancak şirketin 22/11/2013 tarih ve 8449 saylı Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan ilanla bu tarih itibarı ile tüzel kişiliği ortadan kalktığından söz konusu tebliğin hukuki sonuç doğurmayacağı dolayısıyla zamanaşımına kesmeyeceği dikkate alındığında, belirtilen ödeme emri içeriği kamu alacaklarının tahsil zamanaşımına uğradığı,

... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin dayanağını oluşturan ve şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin ise şirketin 2013 yılında tüzel kişiliği ortadan kalktıktan sonra şirket adına düzenlendiği görüldüğünden, içeriği amme alacaklarının öncelikle davacı şirketin ortakları adına yeniden tarhiyat yapılıp akabinde tahsili için ödeme emri düzenlenmesi gerekirken, bu usule riayet edilmeyen tanzim edilen değinilen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık görülmediği,

... ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağının 2011 ve 2012 yıllarına ilişkin özel usulsüzlük cezalarından oluştuğu, özel usulsüzlük cezasının ise ancak şirketten ve eğer şirketten tahsil imkanı olmazsa, özel usulsüzlük cezasının kesilmesine neden olan sorumluluğu yerine getirmeyen kanuni temsilciden tahsil edilmesi gerekirken ortak sıfatı ile davacıdan takibinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Davacının ortağı olduğu asıl borçlu şirketin 22/11/2013 tarihinde ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliği sona erdiği, ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği amme alacaklarının vadelerinin 2018 ve 2017, dönemlerinin ise 2011 ve 2012 yıllarının muhtelif tarihleri olup, söz konusu amme alacaklarının şirketin tüzel kişiliğinin sicilden silinmesi sonrasında şirket adına yapılan tarhiyattan kaynaklandığından tüzel kişiliği sona eren şirket adına düzenlenen ihbarnamelerin herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağı dikkate alındığında,

bu amme alacaklarının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının 5 ve 6 takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra belirtilen ödeme emirleri iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, 22/11/2013 tarih ve 8449 saylı Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan ilanla bu tarih itibarı ile tüzel kişiliği sona eren asıl borçlu ... Hırdavat Pvc ve Taşımacılık Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınamayan 2010 ila 2012 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla ortak sıfatıyla ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği, söz konusu ödeme emirlerinden ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarına ilişkin şirket adına düzenlenen, ihbarnamelerin 17/06/2016, ödeme emirlerinin ise 13/12/2016 tarihinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 35. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; ..., ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.

Bir şirketin borçlu kılınabilmesi ise ancak tüzel kişilik kazandığı tarih ile bu kişiliğin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklıdır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre de şirketlerin tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmesiyle sona erer. Ticaret sicilinden kaydı silinen ve hukuksal varlığı sona eren bir kurumun bu tarihten sonra haklara sahip olması, borçlu kılınması, temsili, yargı yerlerinden hukuksal koruma istemesi mümkün olmayacaktır.

6183 sayılı Kanun'un yukarıda kuralına yer verilen 35.maddesi uyarınca, şirket ortaklarının tüzel kişiliğin borçları nedeniyle takip edilebilmesi için de öncelikle ortağı olduğu tüzel kişi adına usulüne uygun tarh ve tahakkuk ederek kesinleşmiş bir kamu alacağının bulunması gerekmektedir.

Olayda, asıl borçlu şirket adına ihbarnamelerin düzenlendiği 17/06/2016 tarihi ve ödeme emirlerinin düzenlendiği 13/12/2016 tarihinden önce tüzel kişilik sona ermiştir.

Dava konusu ... ve ... takip numaralı ödeme emrinin dayanağı kamu alacağı, şirketin ticaret sicilinden kaydının silinmesinden sonra düzenlenen ihbarnameler içeriği vergi ve cezalardan kaynaklanmakta olup 22/11/2013 tarihi itibarıyla hukuk aleminden kalkmış olan şirket hakkında idari işlem tesisine ve bu işlemlerin hukuk düzeninde sonuçlar doğurmasına olanak bulunmadığından dolayısıyla davacının ortak olarak takibini gerektiren, usulüne uygun olarak tarh ve tahakkuk etmiş ve kesinleşmiş bir kamu alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden Vergi Mahkemesince ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.