Danıştay 3. Daire E.2023/6373 K.2024/6289

Dava konusu istem: Davacı adına, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun "Amatör sporun desteklenmesi" başlıklı ek 12. maddesi ve 13/06/2018 tarih ve 30450 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Sporcu Ücretlerinden Tevkif Yoluyla Alınan Gelir Vergisinin İadesi Hakkında Yönetmeliğin 10/a maddesi kapsamında kendisine tanınan iade hakkının usulüne uygun kullanılmadığından bahisle düzenlenen denetim raporu uyarınca 2019 yılının Ocak ve Aralık dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir (stopaj) vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının ödeme yaptığı menajerlerin davacı derneğe bağlı olarak çalışmaları gerektiği halde çalışmadıkları, ödemelerin menajerlik şirketlerine yapıldığından bahisle dava konusu tarhiyat yapılmış ise de, birincil ve ikincil mevzuatlarda bağlı çalışan ifadesine ve ücretli çalışan koşuluna açıkça yer verilmediği, idarece subjektif yorum yoluyla yapılan değerlendirmede hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından, 3289 sayılı Kanunu'nun ek 12. maddesi ve Sporcu Ücretlerinden Tevkif Yoluyla Alınan Gelir Vergisinin İadesi Hakkında Yönetmeliğin 10/a maddesi uyarınca, kendilerine tanınan iade hakkı kapsamında özel hesaba aktarılan meblağdan, Ocak ayında 373.706,00-TL, Aralık ayında ise 418.900,00-TL olmak üzere, toplam 792.606.00-TL tutarında menajerlik ücretinin, kulüp dışından menajerlere ödendiği,

menajerlere ödenen tutarın özel hesaptan yapılabilmesi için, sözü edilen Yönetmeliğin 10/a maddesindeki, özel hesaba aktarılan tutarların, amatör spor dallarında sportif faaliyet gösteren sporculara, bunların çalıştırıcılarına ve diğer spor elemanlarına yapılan ücret ve ücret sayılan brüt ödemeler için kullanılabileceği hakkındaki düzenleme uyarınca, ödeme yapılan menajerlerin, spor kulübüne bağlı olarak ücretli çalışması gerektiği; ancak, ödemelerin spor kulübünün ücretli çalışanı olmayan menajerlik şirketlerine yapıldığı anlaşıldığından,

özel hesaptaki paranın amaç dışında kullanıldığı sonucuna varılmış olup yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sporcu Ücretlerinden Tevkif Yoluyla Alınan Gelir Vergisinin İadesi Hakkında Yönetmelik'in 4/c maddesinde “Diğer Spor Elemanı”nın fizyoterapist, kondisyoner, spor hekimi, spor analizcisi, diyetisyen, spor psikoloğu, spor masörü-masözü, engelli spor branşlarında refakatçi, menajer ve sporculara sportif açıdan destek olan diğer personeli ifade edeceği düzenlemesinin yer aldığı, aynı Yönetmelik'in 10. maddesinde, 3289 sayılı Kanunun Ek 12. maddesine uygun olarak, anılan maddeye göre iade edilecek olan gelir vergisi kesintilerinin harcama yerleri arasında diğer spor elemanlarına yapılacak ödemelerin de yer aldığı,

yönetmelikte geçen menajer sözcüğünün oyuncu menajeri olarak anlaşılması gerektiği, aksi kastediliyorsa bunun açıkça belirtilmiş ve tanımlanmış olması gerektiği, gerek Kanunda gerekse ikincil mevzuatta yer almayan bir tanımlamaya başvurulmak suretiyle özel hesapta yer alan tutarların amaca aykırı kullanıldığı gerekçesiyle yapılan tarhiyatın yasal dayanağının bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemi hakkında uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, Merter Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı görevlendirme yazısı ile davacı derneğin 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un ek 12. maddesi kapsamında 2019 yılında sporculara ödenen ücretlerden tevkif edilerek ilgili vergi dairesine yatırılan gelir vergisi tutarlarının, amatör spor dallarında kullanılmak üzere ilgili spor kulübüne ret ve iade edilmesi, ilgili vergi dairesi tarafından özel olarak açılan banka hesabına iade edilen tutarların ve bu tutarlardan yapılan harcamaların denetlenmesi amacıyla rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.

Sözü edilen görevlendirme yazısına istinaden iki vergi müfettişi ve bir Gençlik ve Spor Bakanlığı başmüfettişince tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı Denetim Raporu'nun değerlendirme ve sonuç bölümünde, haksız iadeye konu olduğu anlaşılan gelir (stopaj) vergilerinin geri alınması ve bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Dava konusu tarhiyata ilişkin ihbarnamelerde dayanak olarak değinilen raporun yazıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı, 20. maddesinde, verginin tarhının, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibarıyla tespit eden idari bir işlem olduğu kurala bağlanmıştır.

Bu tarh yöntemlerinden birisi olup 213 sayılı Yasanın 30. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen re'sen vergi tarhı; vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesi şeklinde tanımlanarak, inceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkının resen takdir edilmiş sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 135. maddesinde, vergi incelemesinin, vergi Müfettişleri, vergi müfettiş yardımcıları, ilin en büyük malmemuru veya vergi dairesi müdürleri tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Beyana dayanan vergilerde asıl olan, verginin mükellef tarafından belli dönemlerde beyan edilen matrah üzerinden hesaplanması olup beyanının doğru olmadığının kanıtlanması durumunda ise noksan ödenen veya hiç ödenmeyen vergi, vergi idaresince yasada öngörülen tarh yöntemleri kullanılmak suretiyle tarh edilir.

Belirtilen tanımdan da anlaşılacağı üzere, vergi idaresince re'sen vergi tarh edilebilmesi için, öncelikle, re'sen takdir edilmiş bir matrah veya matrah farkının varlığı gereklidir. Başka bir anlatımla, vergi idaresince re'sen yapılan vergi tarhının hukuken geçerli olabilmesi için, bu tarhiyatın, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 74. maddesi uyarınca matrah takdiri yapmakla görevli bulunan takdir komisyonunca takdir edilen ya da 135. maddesi uyarınca vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından düzenlenen inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah farkına dayandırılmış olması gerekmektedir.

Bu durumda, takdir komisyonunca takdir edilen veya vergi inceleme raporuyla belirlenmiş bir matrah ya da matrah farkına dayanmaksızın, haksız iadeye konu olduğu iddia edilen gelir (stopaj) vergisinin geri alınması ve üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiğini belirten ... tarih ve ...sayılı Denetim Raporu dayanak alınarak yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığından yazılı gerekçeyle davanın reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.