Danıştay 3. Daire E.2023/7310 K.2025/2217

Dava konusu istem: Davacının iade aldığı katma değer vergisi tutarının, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda belirtilen tutardan fazla olduğundan bahisle söz konusu verginin geri alınması amacıyla adına 2018 yılının Ocak dönemi için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda, iade alabileceği katma değer vergisinin 2.584.204,25 TL olduğu, daha önce yapılan 2.039.668,01 TL iade dikkate alındığında, iade edilmesi gereken tutarın 554.536,24 TL olduğunun belirtildiği, Mahkemelerince verilen ara kararı uyarınca dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre uyuşmazlık döneminde davacıya iadesi yapılan toplam 6.229.080,65 TL'nin, 2.039.668,01 TL dışındaki kısmının rapor tarihinden sonra gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesine göre re'sen tarhiyat yapılabilmesi için matrahın vergi inceleme raporu veya takdir komisyonu kararı ile belirlenmesi gerektiğinden tarhiyat önerisi getirilmeyen vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu uyuşmazlıkta vergi matrahının belirlenmesini gerektiren bir tarhiyat bulunmadığı, iade taleplerinin gerçekleştirlmesine ilişkin düzeltme işlemlerinin iade için aranan belgelerin tamamlandığı tarih dikkate alınarak yapılması nedeniyle rapor tarihinin haksız iadenin belirlenmesi açısından önemi bulunmadığı, indirimli orana tabi işlemlere ilişkin katma değer vergisinin iade edilebilmesi için teslim veya hizmetin gerçekleşmesi, teslimin gerçekleşmiş olabilmesi için ise bir mal üzerindeki tasarruf hakkının alıcıya devredilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından 2017 yılında gerçekleştirilen indirimli orana tabi konut teslimlerden kaynaklanan ve indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisinin, 2018 yılının Ocak döneminde Yeminli Mali Müşavirlik Katma Değer Vergisi İadesi Tasdik Raporuyla iadesi talebi üzerine yapılan inceleme neticesinde düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda, firmaları adına satış faturası düzenleyerek iade talebinde bulunduğu uyuşmazlık konusu taşınmazların,

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde göre teslim edilmiş sayılamayacağı dolayısıyla söz konusu taşınmazlar nedeniyle yüklenilen vergilerin aynı Kanun'un 29. maddesi kapsamında iadeye konu edilemeyeceği belirtilerek yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre dava konusu dönemde iade edilmesi gereken katma değer vergisinin 2.584.204,25 TL olduğu, daha önce yapılan 2.039.668,01 TL tutarındaki iade dikkate alındığında, 554.536,24 TL tutarında iade alacağı kaldığı hususlarına yer verilmiştir.

Dava dosyasında yer alan diğer belge ve bilgilere göre, uyuşmazlık konusu dönemde iadesi talep edilen katma değer vergisinin, 2.039.668,01 TL tutarındaki kısmının 04/04/2018 ve 07/05/2018 tarihlerinde, 4.189.412,64 TL tutarındaki kısmının ise rapor tarihi olan 14/05/2018 tarihinden sonra iade edildiği, sözü edilen vergi inceleme raporunda belirtilen iade edilmesi gereken katma değer vergisi esas alınarak hesaplanan 3.644.876,40 TL tutarındaki katma değer vergisinin haksız iade durumunda olduğundan bahisle geri alınması amacıyla dava konusu tarhiyat yapılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesine göre, re'sen vergi tarhının, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanunî ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasını ifade ettiği, inceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı resen takdir olunmuş sayılacağı, 344. maddesinin birinci fıkrasında, vergi ziyaının,

mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade ettiği, ikinci fıkrasında, şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermenin de vergi ziyaı hükmünde olduğu,

üçüncü fıkrasında ise birinci ve ikinci fikralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesinin veya tamamlanmasının veyahut haksız iadenin geri alınmasının ceza uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

213 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen hükümlerine göre re'sen tarhiyat yapılabilmesi için vergi matrahının, takdir komisyonları tarafından takdir edilmesi veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilmesi gerektiği açıktır.

Bununla birlikte dava konusu tarhiyatın, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda belirtilen iade alınabilecek katma değer vergisi tutarı esas alınmak suretiyle belirlenen haksız iadenin geri alınması amacıyla yapıldığının anlaşıldığı uyuşmazlıkta, Kanun'un aradığı anlamda matrah takdirini gerektirecek bir husus bulunmadığı gibi söz konusu raporda belirtilen tutar esas alınarak tarh edilecek vergi tutarının hesaplandığı,

öte yandan, raporda belirtilenler dışında başkaca bir hususa ilişkin eleştiri de getirilmediğinden yazılı gerekçeyle dava konusu cezalı vergiyi kaldıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının değinilen vergi inceleme raporundaki tespitler değerlendirilerek yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.