Danıştay 3. Daire E.2023/763 K.2023/2523

Dava konusu istem: Davacı tarafından, … Plastik Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin kesinti yoluyla ödenen vergilerinden doğan iade alacağının 451.354,00-TL'lik kısmının, aralarında akdedilen temlik sözleşmesi uyarınca 2012 ve 2013 yılı vergi borçlarına mahsuben iadesi yönündeki 31/12/2013 tarihli başvurunun reddine dair işlemin, değinilen mükellef tarafından açılan dava sonucunda ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptal edildiği, iptal kararının gereği olarak iade tutarının talep tarihi itibarıyla vergi borçlarına mahsup edilmesi gerektiğinden bahisle söz konusu tutarın 26/02/2021 tarihinde iflas dairesine ödenmesi yolundaki işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Plastik Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin kesinti yoluyla ödenen vergilerinden doğan iade alacağının 451.354,00-TL'lik kısmının davacının vergi borçlarına mahsuben iadesi talebinin reddi yolundaki işlemin ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptal edildiği, kararın uygulanması aşamasında davalı idarece tereddüte düşüldüğü, değinilen şirketin iade alacağının davacının.

Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne olan borçlarına mahsup edilmesi hususunun … tarih ve E…. sayılı yazı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin … tarih ve E:… sayılı kararı ile iflasına karar verilen davacı şirketi temsil yetkisi kendisine geçen İflas İdaresine sorulduğu, İflas İdaresinin 15/11/2019 tarihli yazısında ödemenin ...

İflas Dairesine yapılmasının istendiğinin anlaşıldığı olayda, İcra İflas Kanunu'nun 192. maddesindeki iflas açıldıktan sonra müflise herhangi bir ödeme yapılamayacağı yönündeki düzenleme de dikkate alındığında, mahsuben iadesi istenilen alacağın ... İflas Dairesine ödenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkeme kararlarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre yerine getirilmesi gerektiği, mahsup talebinin nasıl yerine getirileceğinin iflas dairesince belirlenmesinin hukuk düzeni içerisinde yerinin olmadığı, kararın uygulanmasında tereddüte düşen idarenin kurum içerisinde üst makamlara başvurabileceği, İflas dairesinin yazısının karara gerekçe oluşturmayacağı, kaldı ki iflas dairesinin söz konusu yazısının yanlış değerlendirildiği, alacağın temliki sözleşmesinin iflasın açılmasından önce kurulduğu, tasarrufun iptali davasına da konu edilmediğinden yürürlükte olduğu, ...

Plastik Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin kesinti yoluyla ödenen vergilerinden doğan iade alacağının 451.354,00TL'lik kısmının, kendilerinin 2012 ve 2013 vergi borçlarına mahsuben iadesinin 31/12/2013 tarihinde talep edildiği, bu tarih itibarıyla düzeltme ve mahsup yapılması gerektiğinden, vergi borçlarına bu tarihten itibaren gecikme faizi hesaplanamayacağı, davalı idarenin mahsup talebini dört yıl sonra 10/01/2018 tarihli işlemle reddettiği, ...

Vergi Mahkemesinin 22/03/2019 tarihli iptal kararının, iade alacağının talep tarihi itibarıyla vergi borçlarına mahsup edilmek suretiyle uygulanması gerekirken, bu suretle İflas idaresinin de lehine olacak şekilde, 2012 ve 2013 yıllarına gecikme faizi hesaplanamayacakken, 26/02/2021 tarihinde İflas Dairesine nakden ödenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Plastik Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, 31/12/2013 tarihli başvuruyla 2008 yılına ilişkin kesinti yoluyla ödenen vergilerden doğan iade alacağının 451.354,00-TL'lik kısmının, aralarında akdedilen temlik sözleşmesi uyarınca davacının 2012 ve 2013 yılı vergi borçlarına mahsuben iadesinin talep edildiği, davalı idarenin mahsuben iade talebinin reddi yolundaki 10/01/2018 tarih ve 31026 sayılı işlemine karşı açılan dava sonucunda ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla işlemin iptal edildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararın Danıştay Üçüncü Dairesinin 15/03/2023 tarih ve E:2020/414, K:2023/824 sayılı kararıyla onandığı, Vergi Mahkemesinin iptal kararı üzerine davalı idarenin, ... ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin … tarih ve E:… sayılı kararıyla davacının iflasına karar verildiğini de gözeterek, mahsup talebi İcra İflas Kanunu'nun 200. maddesi kapsamında değerlendirilmek üzere … tarih ve E…. sayılı yazı ile İflas İdaresine görüş sorduğu, İflas İdaresince 15/11/2019 tarihli yazıyla.

Vergi Mahkemesinin söz konusu kararında iade alacağının mahsubuna karar verildiği, kararın tarafları bağlayıcı olduğu, İcra İflas Kanunu'nun 200. maddesinin yeni bir karar alma hakkı tanımadığı yönünde cevap verildiği, davalı idarece mahsuben iadesi talep edilen tutarın 26/02/2021 tarihinde İflas İdaresi hesabına ödenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.

İcra İflas Kanunu'nun 191. maddesine; borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufunun alacaklılara karşı hükümsüz olduğu, 192. maddesinde; iflasın açılmasından sonra müflisin hiçbir ödeme kabul edemeyeceği, müflise ödemede bulunan kimsenin müflisin alacaklılarına karşı ancak masaya giren para veya kıymet nispetinde borcundan kurtulacağı, 200. maddesinde ise müflisin borçlusunun iflas açıldıktan sonra müflisin alacaklısı olması, müflisin alacaklısının iflas açıldıktan sonra müflisin veya masanın borçlusu olması, alacaklının alacağının hamile muharer bir senede münhenit olması halleri dışında, alacaklının alacağını müflisin kendinde olan alacağı ile takas edebileceği hükümlerine yer verilmiştir.

252 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin, Tevkif Yoluyla Kesilen Vergilerin Diğer Vergi Borçlarına Mahsup veya Nakden İadesine dair düzenlemelerin yer aldığı, 1.3.1. maddesinde; tevkif yoluyla kesilen vergilerin yıllık beyannamedeki mahsuplar sonunda kalan kısmının diğer vergi borçlarına mahsup talebi tutarına bakılmaksızın, inceleme raporu ve teminat aranılmadan yerine getirileceği, bunun için mahsup talebinin 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 429)’nin ekinde yer alan iade talep dilekçesi (1A) ile yapılması gerekiği,

mahsuba ilişkin iade talep dilekçesinin (1A) verilmiş olması kaydıyla, mükelleflerin vergi borçlarına ilişkin mahsup taleplerinin yıllık beyannamenin verildiği tarih esas alınarak yerine getirileceği, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin kanuni süresinde verilmemesi ya da sair nedenlerle ikmalen veya re'sen yapılan tarhiyatlar üzerine tahakkuk eden vergiler ile ilgili olarak daha önce tevkif yoluyla kesilen vergilerin öncelikle tarhiyat aşamasında vergi dairesince dikkate alınarak yerine getirileceği, bu mahsuplar sonunda kalan kısmın talep edilmesi halinde diğer vergi borçlarına mahsup edileceği,

bu durumda mahsup taleplerinin (315 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile değişen ibare) iade talep dilekçesinin (1A) eksiksiz olarak vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarihten itibaren hüküm ifade edeceği, bu tarihten itibaren mükelleflerin mahsubunu talep ettikleri vergi borçları için gecikme zammı uygulanmayacağı belirtilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

... Plastik Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin yıllara sari inşaat işleri nedeniyle kesinti yoluyla ödemiş olduğu vergilerden doğan iade alacağının 2008 yılı için tahakkuk eden kurumlar vergisinden mahsubundan sonra kalan 636.039,55-TL'nin 451.354,00TL'lik kısmının, Tasfiye Halinde Saran Plastik Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 2012 ve 2013 yılı vergi borçlarına mahsuben iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin …. tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla işlem iptal edilmiş, söz konusu karar kanun yollarından geçerek kesinleşmiştir.

Temlik borçlusu şirketin iade alacağının, davacının 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin vergi borçlarına mahsuben iadesine ilişkin söz konusu iptal kararı gereğinin; 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesinin 1. fıkrasının amir hükmü uyarınca ... Plastik Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 31/12/2013 tarihli başvurusuyla talep ettiği iade alacağının, davacının 2012 ve 2013 yılı vergi borçlarına mahsuben iadesi yoluyla yerine getirilmesi gerekirken, iflas idaresince kendilerine ödeme yapılmasının istenildiğinden bahisle 26/02/2021 tarihinde iflas idaresine nakden iade edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından, Vergi Mahkemesinin yazılı gerekçeyle davanın reddi yolundaki kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.

(X)-KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.