Danıştay 3. Daire E.2023/7901 K.2025/2344

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Reklam Turizm Matbaa Kağıtçılık ve Ambalaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınamayan 2007 ve 2008 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ..., ortak sıfatıyla tanzim edilen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ... takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağı için asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrine ait tebliğ alındısı dosyaya sunulmadığından değinilen kamu alacağının usulüne uygun olarak kesinleştiğinden söz edilemeyeceği, ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin bir kısmının dayanağı olan ve asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ..., ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin,

değinilen şirketin kanuni temsilcinin Mernis sisteminde kayıtlı adresinde 13/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği ancak söz konusu alacağın tahsil zamanaşımı süresi içinde tahsiline yönelik işlem tesis edilmediğinden değinilen kamu alacağının 31/12/2018 tarihinde tahsil zamanaşımına uğradığı,

... takip numaralı ödeme emrinin diğer kısmı için asıl borçlu şirket adına tanzim edilen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri ile ... takip numaralı ödeme emrinin dayanağı olan ve asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri 26/01/2019 tarihinde tebliğ edilmiş ise de şirketin tasfiyesi - tüzel kişiliğinin sona erdiği hususunun 24/02/2015 tarihinde ilan edildiği dikkate alındığında, sözü edilen cebren takip işlemlerinin hüküm ifade etmeyeceği,

8 takip numaralı ödeme emri için asıl borçlu şirketin tüzel kişiliği sona erdiği tarihten sonra şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin hukuki sonuç doğurmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının; dava konusu ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, sözü edilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

Şirket ortaklarının kısmen sorumlu olduğu dönemleri içeren, kıst dönem özelliğini haiz olup dönem itibarıyla birden fazla ayı içeren ve kendi içinde ayrılma imkânı olmayan gelir vergisi, kurumlar vergisi, gelir (stopaj) vergisi, geçici vergi gibi vergiler ve bu vergilerin beyanı üzerine tahakkuk eden damga vergileri veya birden fazla dönemi içeren cezalara ilişkin amme alacakları yönünden vergiyi doğuran olayın davalı idarece aksine bir belge sunulmaması halinde, kıst hesap dönemi içinde ama davacının sorumlu olmadığı tarihte meydana geldiğinin kabul edilmesi hukuka uygun olacağı sonucuna varılan olayda 8 takip numaralı ödeme emrinin,

2008 yılına ait kurumlar vergisi ile aynı yılın Nisan-Haziran dönemine ait geçici vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlendiği, davacının 24/06/2008 tarihinde şirket ortaklığından ayrıldığı ve davalı idarece de dosyaya sorumlu tutulmasını gerektiren herhangi bir belge sunulmadığı da dikkate alındığında, ortak sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının ... takip numaralı ödeme emrinin iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına asıl borçlu ... Reklam Turizm Matbaa Kağıtçılık ve Ambalaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınamayan 2007 ve 2008 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci ve ortak sıfatıyla dava konusu ödeme emirleri düzenlenmiştir. Asıl borçlu şirketin tasfiyesi tamamlanarak tüzel kişiliğinin sona erdiği hususunun 24/02/2015 tarihinde ilan edildiği, davacının da 24/06/2008 tarihinde şirket ortaklığından ayrıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı düzenlenmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 35. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un "Tahsil Zamanaşımı" başlıklı 102. maddesinde, amme alacağının, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrayacağı, "Zamanaşımının Kesilmesi" başlıklı 103. maddesinde, ödeme, haciz tatbiki, cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, ödeme emri tebliği, mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi, sayılan muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması, ihtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

amme alacağının teminata bağlanması, kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi, iki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi, amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması durumlarında zamanaşımının kesileceği, kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımının yeniden işlemeye başlayacağı, zamanaşımının bir bozma kararı ile kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcının yeni vade gününün rastladığı,

amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcının teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günü olacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin, asıl borçlu şirket adına tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri içeriği kamu alacağından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.

6183 sayılı Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları ifade edilmiştir.

Buna göre şirket ortaklığından ayrılmış olsalar da ödeme emri ile takip edilen kamu alacaklarına ilişkin vergiyi doğuran olayın meydana geldiği dönemde şirket ortağı olan kişiler bu borcun ödenmemesinden hisseleri oranında sorumlu olacaklardır. Diğer bir deyişle kamu icra hukukunda dönemsellik ilkesi geçerli olduğundan, belirli bir dönemde ortaklık sıfatı bulunan bir kişinin kamu alacağından sorumluluğu devam edecektir.

Bu itibarla davacının 2008 yılına ilişkin kamu alacağından kıst dönem bakımından sorumluluğu bulunmakla birlikte bu kamu alacağının tahsili için adına tanzim edilen ... takip numaralı ödeme emri, 2007 ve 2008 yıllarına ait kamu alacağının tahsili için tanzim edilen ... takip numaralı ödeme emrinin diğer bölümü ile ... takip numaralı ödeme emrinin davacıya tebliğ tarihi olan 14/12/2020 tarihine kadar söz konusu borçlar için davalı idarece dosyaya zamanaşımını durduran veya kesen herhangi bir belge de sunulmadığından takip edilen söz konusu kamu alacağının tahsil zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle ...

takip numaralı ödeme emrinin diğer bölümü ile ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.