Danıştay 3. Daire E.2023/8492 K.2025/1763

Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul satışlarından elde ettiği bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitleri içeren vergi tekniği raporu uyarınca düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018 yılının Temmuz-Eylül dönemleri için re'sen salınan geçici vergi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden, gayrimenkul satışlarının devamlılık arz edecek şekilde yapıldığı sonucuna ulaşılmakla birlikte ...'a satışı yapılan gayrimenkulün gerçek satış bedelinin, alıcı beyanı doğrultusunda tespit edildiği belirtilmişse de, söz konusu beyanı destekler nitelikte bir dekont ya da makbuzun dosyaya sunulmadığı dolayısıyla matrahın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak tespit edildiği anlaşıldığından dava konusu tarhiyatın, sözü edilen satıştan kaynaklanan kısmının hukuka uygun düşmediği, ... ile ...

Otomobil ve Akaryakıt Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine satışı yapılan gayrimenkullerin gerçek satış bedellerinin alıcı beyanları doğrultusunda tespit edildiği ve bu beyanları destekler nitelikte banka dekontlarının dosyaya sunulduğu,

ayrıca ...'ye satışı yapılan gayrimenkulün gerçek satış bedelinin alıcı beyanı doğrultusunda tespit edildiği ve tapuda bildirilen matrahla uyumlu olduğu görüldüğünden bir kat vergi ziyaı cezasının, bahsedilen satışlardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık görülmediği ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı,

2009 yılının Mayıs dönemine ait vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamenin posta yoluyla tebliğ edilemediği hususu 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesine uygun şekilde saptanmadığından 31/12/2014 tarihinde ilanen tebliğinin usulsüz olduğu dolayısıyla usule uygun kesinleşmediği anlaşılan söz konusu vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınmayacağı gerekçesiyle bir kat vergi ziyaı cezası azaltılmış, geçici vergi ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı ise kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, vergi tekniği raporu ile davacının bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı somut olarak saptandığından dava konusu tarhiyatta ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

Davacı tarafından, gayrimenkul satışlarının devamlılık unsuru taşımadığından ticari kazanç kapsamında değerlendirilemeyeceği, gayrimenkul satışlarına esas alınan tutarların nasıl tespit edildiğinin açık olmadığı, varsayım ve eksik incelemeye dayanan vergi inceleme raporu esas alınarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...IN DÜŞÜNCESİ

Davacı temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi, davalı idare temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, 2018 yılında on yedi adet gayrimenkul satışından elde edilen hasılatın yasal defter kayıtlarına ve beyanlarına yansıtılmadığının tespit edilmesi üzerine tanzim edilen vergi inceleme raporuna dayanılarak adına 2018 yılının Temmuz-Eylül dönemleri için re'sen geçici vergi salınmış ve tekerrür hükümleri gereğince artırılarak bir kat vergi ziyaı cezası kesilmiştir.

Vergi tekniği raporunda, ...'a gerçekleştirilen gayrimenkul satışına ilişkin satış bedelinin alıcı beyanı doğrultusunda, maliyet bedelinin ise Büyükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü Takdir Komisyonu kararında belirlenen tutarın, ... Otomobil ve Akaryakıt Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine gerçekleştirilen gayrimenkul satışlarına ilişkin satış ve maliyet bedeli Büyükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü Takdir Komisyonu kararında belirlenen tutarlar dikkate alınmak suretiyle matraha ulaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun, vergi kanunlarının uygulanması ve ispatı düzenleyen 3. maddesinin (B) bendinde; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu ve yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi doğal ve açık olmayan tanık anlatımının kanıtlama aracı olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa ait olduğu kurala bağlanmış,

30. maddesinin 4. bendinde defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması halinde matrahın re'sen takdir edileceği; aynı Kanun'un 134. maddesinde vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, saptanması ve sağlanması olduğu hükmüne yer verilmiş olup, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde ise gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi benimsenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; bir kat vergi ziyaı cezasının, ... ile ... Otomobil ve Akaryakıt Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine yapılan satışlardan ve tarhiyatın, ...'a yapılan satıştan kaynaklanan kısmı dışındaki bölümüne ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Dava konusu bir kat vergi ziyaı cezasının üzerinden hesaplandığı geçici verginin, matrahı yönünden bağlı bulunduğu 2018 yılı için yapılan gelir vergisi tarhiyatına karşı açılan davayı sonuçlandıran... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularının reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, tarhiyatın, ... ile ...

Otomobil ve Akaryakıt Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine yapılan satışlardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası, Danıştay Üçüncü Dairesinin 10/04/2025 tarih ve E:2023/8146, K:2025/1761 sayılı kararıyla bozulduğundan ve bu bozma kararı uyarınca verilecek kararın sonucu dava konusu cezanın anılan kısmını etkileyeceğinden, temyiz istemine konu edilen kararın, cezanın bu kısmına ilişkin hüküm fıkrasının, sözü edilen bozma kararı üzerine verilecek karar sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerekmiş,

...'a yapılan satışlardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi ise anılan Danıştay Üçüncü Dairesi kararıyla gerekçe değiştirilerek reddedildiğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle tarhiyatın, sözü edilen şahsa yapılan satıştan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

Dava konusu tarhiyatın, ..., ... Otomobil ve Akaryakıt Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ...'a yapılan satışlardan kaynaklanan kısmının matrahı yönünden bağlı bulunduğu, 2018 yılı için yapılan gelir vergisi tarhiyatına karşı açılan davada verilen... Vergi Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizi üzerine Danıştay Üçüncü Dairesinin 10/04/2025 tarih ve E:2023/8146, K:2025/1761 sayılı dosyasının (X) işaretli Karşı Oy'unda belirtilen gerekçeyle karara katılmıyorum.