Danıştay 3. Daire E.2023/8616 K.2025/1414

2- (DAVACI) ... Metal Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2020 ve 2021 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emri içeriği ..., ..., ..., ... ile ... takip dosya numaralı beyan üzerine tahakkuk eden kamu alacaklarının bir kısmının mahsuben tahsil edildiği, bir kısım iade talepleri yönünden herhangi bir işlem tesis edilmediği ve bir kısım iade taleplerinin ise ... tarih ve ... sayılı yazı ile reddedildiği,

söz konusu ret işlemi, 7326 sayılı Kanun kapsamında açılmış davalardan vazgeçilmesi nedeniyle Mahkeme kararıyla elde edilen hak ve menfaatlerin tamamından vazgeçildiği kabulüne dayandırılmış ise de 7326 sayılı Kanunda bu yönde açık bir hüküm olmadığı gibi davadan vazgeçilmiş olmasının Mahkeme kararları ile sağlanan hak ve menfaatlerden yararlanma hakkının ortadan kalkmasına sebep olduğunun kabulüne imkan bulunmadığından dolayısıyla iade talep dilekçeleri yönünden herhangi bir işlem tesis edilmeden beyan üzerine tahakkuk eden vergilerin vadesinde ödenmeyerek kesinleştiğinden bahisle ödeme emri düzenlenemeyeceğinden,

dava konusu ödeme emrinin belirtilen takip dosya numaralı kamu alacaklarına isabet eden kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, Mahkemelerinin ara kararına verilen cevap ve eklerinden ..., ..., ..., ..., ... ile ... takip dosya numaralı kamu alacaklarının tahsil edildiği ve takiplerin kaldırıldığı bildirildiğinden konusuz kalan bu kısım yönünden karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu ödeme emri ..., ..., ..., ... ile ... takip dosya numaralı kamu alacakları yönünden iptal edilmiş, ..., ..., ..., ..., ... ile ... takip dosya numaralı kamu alacakları hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının; dava konusu ödeme emrinin ..., ..., ..., ..., ... ile ... takip dosya numaralı kamu alacakları yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm fıkrası ile ..., ... ile ... takip dosya numaralı kamu alacaklarından tahsilat yapılan tutarlara isabet eden kısımları yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Davacı şirketin, muhtelif tarihli mahsuben iade talep dilekçelerine istinaden bir kısım kamu alacaklarının tahsil edildiği, bir kısım iade talepleri yönünden ise herhangi bir işlem tesis edilmediği, bir kısım iade taleplerinin ... tarih ve ... sayılı yazı ile davalı idarece reddedildiği, ret yönünde tesis edilen işleme karşı açılan davadan 7326 sayılı Kanun kapsamında vazgeçildiği ve söz konusu borçların ödenmemesi üzerine bakılan davaya konu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılan olayda; mahsuben iade talebinin reddine dair işleme karşı açılan davadan vazgeçildiği,

davacının halen hukuken geçerli ve devam etmekte olan bir mahsuben iade talebinin olmadığı ve kamu alacaklarının vadesinde ödenmediği sabit olduğundan, söz konusu kamu alacaklarının tahsili için düzenlenen ödeme emrinin ... ve ... takip dosya numaralı kamu alacakları ile ..., ... ve ... takip dosya numaralı beyan üzerine tahakkuk eden kamu alacaklarından tahsilat yapılmayan tutarlara isabet eden kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava bu yönden reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

Davacı tarafından, 2017 ve 2018 yılı nakden ve mahsuben iadeye ilişkin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde haksız iade edilen katma değer vergisinin tahsili için yapılan tarhiyatlara karşı açılan davada tarhiyatların kaldırıldığı, temyiz aşamasında 7326 sayılı Kanun kapsamında davadan vazgeçilmiş olması sebebiyle dava açılmadan önceki tutarlar üzerinden vadesinde ödenmediğinden bahisle söz konusu kamu alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davacının temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, beyan üzere tahakkuk eden 2020 ve 2021 yıllarına ait muhtelif kamu alacaklarının tahsili amacıyla davaya konu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Vergi Dava Dairesi kararında, dava konusu ödeme emrinin ..., ..., ... ve ... takip dosya numaralı kamu alacaklarının beyan üzerine tahakkuk eden 2021 yılının Nisan ila Haziran dönemi katma değer vergileri ile fer'ilerine ilişkin olduğu, davacı şirket tarafından verilen ilgili dönemler için tahakkuk eden vergiler yönünden muhtelif tarihli mahsuben iade talep dilekçelerine istinaden bir kısım kamu alacaklarının tahsil edildiği, bir kısım iade taleplerinin ... tarih ve ... sayılı yazı ile reddedildiği, bir kısım iade talepleri yönünden ise herhangi bir işlem tesis edilmediği, ödenmeyen borçların tahsili amacıyla bakılan davaya konu ödeme emri düzenlendiği belirtilmiştir.

Öte yandan, Dosyanın, Dairemizin E:2024/2390 sayılı ve Danıştay Dördüncü Dairesinin E:2021/4877 sayılı dosyaları ile birlikte incelenmesinden; davacı şirketin 2017 ve 2018 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde haksız iade edilen vergilerin tahsili için katma değer vergisi tarhiyatı yapılması ve ayrıca mahsuben iade taleplerinin de reddedilmesi gerektiği yolunda saptamalar içeren ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatların kaldırılmasına dair ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı üzerine dava konusu ödeme emri içeriği borçlara ilişkin 2021 yılının Haziran ila Ağustos aylarında verilen muhtelif tarihli dilekçeler ile mahsuben iade taleplerinin yerine getirildiği, sözü edilen Mahkeme kararına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen temyiz başvurusu aşamasında 7326 sayılı Kanun kapsamında verilen davadan vazgeçme dilekçesi gereğince davalı idarenin 13/10/2021 tarihli yazısına istinaden Danıştay Dördüncü Dairesinin 15/11/2021 tarih ve E:2021/4877, K:2021/6685 sayılı kararı ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kanunda aksine hüküm olmadıkça, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 2. fıkrasında da bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki farkın sonraki dönemlere devrolunacağı ve iade edilmeyeceği,

28. madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aşan verginin, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin % 51'i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmeler ile organize sanayi bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödeneceği,

yıl içinde mahsuben iade edilemeyen verginin izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin yukarıda sayılan borçlarına mahsuben iade edileceği kural altına alınmıştır.

7326 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un, Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacaklar başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasında bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ilgisine göre istinaf veya temyiz süreleri geçmemiş ya da istinaf/itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklarda, bu maddeye göre ödenecek alacak asıllarının tespitinde,

bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla tarhiyatın/tahakkukun bulunduğu en son safhadaki tutar esas alınacağı, bu Kanunun yayımı tarihinden önce verilmiş en son kararın; a) Terkine ilişkin karar olması hâlinde, ilk tarhiyata/tahakkuka esas alınan vergilerin/gümrük vergilerinin %10’u ile bu tutara ilişkin faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanunun yayım tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilerin/gümrük vergilerinin kalan %90’ının, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, terkin edileceği, 10. fıkrasında bu madde hükmünden yararlanılması için madde kapsamına giren alacaklara karşı dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şartına bağlandığı,

11. fıkrasında, bu madde hükmünden yararlanmak için başvuruda bulunan ancak bu Kanunda belirtilen ödeme şartını yerine getirmeyen borçlulardan, ilk tarhiyata/tahakkuka göre belirlenen alacaklar başka bir işleme gerek olmaksızın takip edileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesinin kararının; dava konusu ödeme emrinin, ..., ..., ..., ..., ... ile ... takip dosya numaralı kamu alacaklarına isabet eden kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm fıkrası ile ..., ... ile ... takip dosya numaralı kamu alacaklarından tahsilat yapılan tutarlara isabet eden kısımlarının iptaline ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.

Davalı idarece dosyaya sunulan ... tarih ve ... ve ... sayılı yazılardan, dava konusu ödeme emrinin ... ve ... ve ..., ... ile ... takip dosya numaralı kamu alacağı olan 2021 yılının Nisan ila Haziran dönemi katma değer vergileri ile fer'ilerinin mahsuben iade istemine konu edildiği ve bir kısmının tahsil edildiği bir kısım borçların devam ettiğinin görüldüğü, bir kısım iade taleplerinin ise ... tarih ve ... sayılı yazı ile reddedildiği anlaşılmakta ise de ret yönünde tesis edilen işleme karşı dava açılıp açılmadığı,

açılmış ise bu davadan 7326 sayılı Kanun kapsamında vazgeçilip geçilmediği hususlarını ortaya koyacak mahiyette dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığından bahsedilen bu durum açıklığa kavuşturulmak suretiyle yeniden bir karar vermek üzere Vergi Dava Dairesi kararının dava konusu ödeme emrinin ..., ... ile ..., ... ve ... takip dosya numaralı tahsilat yapılmayan tutarlara isabet eden kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrası yönünden bozulması gerekmiştir.