Danıştay 3. Daire E.2024/326 K.2024/1420

2-(DAVACI) … Gıda Sanayi ve Turistik İşletmeler Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle beyan tablosunun yeniden düzenlendiği; vergi tekniği raporunun esas alındığı takdir komisyonu kararlarına dayanılarak 2016 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu cezalı vergilerin dayanağı takdir komisyonu kararlarının atıfta bulunduğu davacı şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, dönemler itibariyle belirtilen katma değer vergilerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince tarh edilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen dava konusu cezalı vergilerin dayanağı takdir komisyonu kararlarında, tarhiyatın yasal dayanağının olayla ilgisi olmayan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin birinci fıkrasının 6. bendine dayandırılmasının dava konusu tarhiyatların sebep unsuru yönünden sakatlanmasına yol açtığı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket hakkında incelemenin yapılması amacıyla … tarih ve … sayılı yasal defter ve belge isteme yazısının usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen ibraz edilmediği ve mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defter ve belgelerin yargı aşamasında mahkemeye sunulabileceğinin belirtilmediği hususu da sabit olduğundan tarhiyat yapılmasında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, takdir komisyonu kararlarında,

vergi tekniği raporunda belirlenen vergi farklarına yer verilmeyerek sadece davacının beyan ettiği matrahlara yer verildiği ve bu matrahlar üzerinden %18 oranında hesaplanan katma değer vergisinin üç kat vergi ziyaı cezalı olarak dava konusu ihbarnamelerle salındığı, davacının beyan ettiği matrahlar üzerinden kendisinin uyguladığı vergi oranları %18 oranından daha düşük olduğu,

ihbarnamelerde gösterilen katma değer vergisi tutarlarının da vergi tekniği raporunda hesaplanan katma değer vergisi tutarlarından daha fazla olduğu anlaşılmış olup, davalı idarece, vergi oranının hangi somut tespitlerle %18 olarak uygulandığının ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın defter ve belge ibraz etmemeden kaynaklanan ve vergi tekniği raporunda hesaplanan tutarlara isabet eden kısmı yönünden tarhiyatın kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek sözü edilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra değinilen kısım yönünden dava reddedilmiş,

dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın defter ve belge ibraz etmemeden kaynaklanan ve vergi tekniği raporunda hesaplanan tutarları aşan kısım yönünden ise tarhiyatın kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmeyen davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, dava konusu ihbarnamelerde yer alan katma değer vergilerine uygulanan oranların hatalı olmasının tek başına iptal sebebi olduğu, yasal defter ve belgelerin sunulmaya hazır olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin 2016 yılına ait kayıt ve işlemlerinin incelenmesi için … tarih ve … sayılı defter belge isteme yazısının şirkete usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen süresinde ibraz edilmediğinden bahisle düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nu dayanak alan takdir komisyonu kararlarına istinaden katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2016 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemi üzerine bakılan dava açılmıştır. Davacı tarafından sunulan 04/01/2024 tarihli temyiz dilekçesinde defter ve belgelerin ibraz edilebileceği belirtilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3.maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulduğu, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak,

düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği, 253. maddesinde, bu Kanun'a göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle üçüncü kısımda yazılı vesikaları ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ile muhafaza etmek.

256. maddesinde ise, mükelleflerin muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve kayıtları muhafaza süresi içinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunda oldukları kuralına yer verilmiştir.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 40. maddesinin 4. fıkrasında, İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarenin uymak zorunda oldukları belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

25/07/2019 tarih ve 30842 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda, davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Buna göre, defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmeyen davacının, dava aşamasında defter ve belgelerini yargı merciine ibraz edebileceği tabidir.

Temyiz dilekçesinde yasal defter ve belgelerini sunabileceğini ileri süren davacının defter ve belgelerinin re'sen araştırma ilkesi uyarınca istenmesi ve Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilerek, söz konusu defter ve belgeler üzerinde idarece inceleme yaptırılarak karar verilmesi gerektiğinden Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle verilen kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.