Danıştay 3. Daire E.2024/4875 K.2024/6560

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2016 yılının Ocak ila Ağustos dönemleri için re'sen salınan katma değer vergileri ile tekerrür hükümleri uyarınca artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin kanuni temsilcisinin adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresine gönderilen defter belge isteme yazısına ilişkin 27/07/2018 tarihli tebliğ alındısına, "tebliğ yapılacak olanların adreste bulunmaması nedeniyle tebliğ yapılamamıştır." kaşesinin basıldığı, ikinci kez aynı adreste tebliğ zarfına "485 seri nolu tebliğe göre kapıya yapıştırılmıştır." şerhinin yazılarak 13/08/2018 tarihli tebligat pusulasının düzenlendiği olayda, ikinci kez tebliğde, adreste bulunamama durumunun posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh düşülmediği,

ayrıca tebligat pusulasında tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir ibare de bulunmadığından, defter belge isteme yazısının usulüne uygun tebliğ edilmediği dolayısıyla olayda re'sen tarh nedeninin gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığından yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin kanuni temsilcisinin adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresine gönderilen defter belge isteme yazısının, 27/07/2018 tarihli tebliğ alındısına göre tebliğ yapılacak olanların adreste bulunmaması nedeniyle tebliğinin yapılamadığı, ikinci kez tebliğde, tebliğ evrakı ile kapıya yapıştırılan pusula arasındaki tarihlerin çelişkili olduğu ve tebligat pusulasında tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir ibare de bulunmadığından, defter belge isteme yazısının usulüne uygun tebliğ edilmediği dolayısıyla olayda re'sen tarh nedeninin gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığından yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin 2016 yılına ait kayıt ve işlemlerinin incelenmesi için ... tarih ve ... sayılı defter belge isteme yazısının kanuni temsilcinin ikametgah adresinde tebliğ edilmesine rağmen süresinde ibraz edilmediğinden bahisle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'na istinaden katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2016 yılının Ocak ila Ağustos dönemleri için re'sen salınan tekerrür artırımlı üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İhtilaf konusu yıla ait defter ve belgelerin ibrazı için öncelikle davacı şirkete hitaben ... tarih ve ... sayılı defter belge isteme yazısı düzenlenmiş ve söz konusu yazının tebliği için şirket adresine gidilmiş, sunulan tebliğ alındısına göre adrese ikinci defa gidildiği, herhangi bir açıklamanın yer almadığı, adrese birinci defa gidildiğine dair bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 14. maddesinde vergi muamelelerinde sürelerin vergi kanunları ile belli edileceği, kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde 15 günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliği yapacak olan idare belirleyeceği ve ilgiliye tebliğ edeceği, 21. maddesinde, tebliğin, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususların yetkili makamlar tarafından mükellefe veya ceza sorumlusuna yazı ile bildirilmesi şeklinde tanımlandığı, 101. maddesinin 3. fıkrasında, iş yeri adresinde tebliğ yapılacak olanların bu adresinde bulunamaması,

işin bırakılması veya işin bırakılmış addolunması hallerinde tebliğin, gerçek kişilerde kendisinin, tüzel kişilerde bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerinden birinin, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare edenler veya varsa temsilcilerinden herhangi birinin adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde yapılacağı, 102. maddesinin 5. fıkrasında ise 101. maddenin 1. fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması veya adresten geçici olarak ayrılmış olması halinde,

durumun posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakının gönderildiği idareye iade edileceği, bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılacağı, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakının da aynı sebeplerle tebliğ edilememesi durumunda, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusulanın kapıya yapıştırılacağı ve bu durumun, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilmesinden sonra tebliğ evrakının gönderildiği idareye iade edileceği,

tebliğ evrakının pusulanın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde tebliğ evrakının alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ edilmiş sayılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

... tarih ve ... sayılı defter belge isteme yazısının, davacı şirketin adresinde bulunamadığından dolayı tebliğinin yapılamadığını ve idareye iade edildiği şerhini içerir ilk tebligat parçasının dosyaya sunulmadığı dolayısıyla davacının yasal defter ve belgelerinin ibrazına ilişkin yazıya ait tebliğ işlemlerinin 213 sayılı Kanun'un 102. maddesinde belirlenen usule uygun biçimde gerçekleştirilmemesi nedeniyle ibraz ödevinin yerine getirilmemesinden kaynaklı re'sen tarh nedeni oluşmadığı dikkate alındığında, davacı adına ibraz yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle tarhiyat yapılması ve ceza kesilmesi hukuka uygun düşmediğinden yazılı gerekçeyle verilen kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.