Danıştay 3. Daire E.2024/5085 K.2025/833

Dava konusu istem: Davacı adına, 2016 yılına ait yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle sonraki yıllara devreden indirilebilecek katma değer vergisinin bulunmadığı gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2017 yılının Eylül ila Aralık, 2018 yılının Haziran dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın önceki yıllardan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016 yılının Mart ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı dava açılmamakla birlikte sözü edilen tarhiyatın kaldırılması talebiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali için açılan davanın, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yasal defter ve belgelerin istenilmesi halinde sunulmaya hazır olunduğu, vergi incelmesinin şirket merkezinde yapılması gerektiği, defter ve belge ibraz yazısının usulüne uygun tebliğ edilmediği, uyuşmazlık konusu cezalı vergide hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin 2016 yılına ait kayıt ve işlemlerinin incelenmesi için ... tarih ve ... sayılı defter ve belge isteme yazısının şirkete usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen söz konusu defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmediğinden bahisle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporuna istinaden katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle sonraki yıllara devreden indirilebilecek katma değer vergisinin bulunmadığı gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2017 yılının Eylül ila Aralık, 2018 yılının Haziran dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemi üzerine bakılan dava açılmıştır.

Dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016 yılının Mart ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması talebiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine dair işleme karşı açılan davanın reddi yolundaki ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 24/02/2025 tarih ve E:2024/5016, K:2025/832 sayılı kararıyla onanmıştır.

Davacı tarafından ilk derece mahkemesi yargılama safhasında sunulan 09/01/2023 tarihli dilekçe ekinde uyuşmazlık yılına ilişkin yasal defterlerin ibraz edildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3.maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulduğu, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak,

düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği, 253. maddesinde, bu Kanun'a göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle üçüncü kısımda yazılı vesikaları ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ile muhafaza etmek.

256. maddesinde ise, mükelleflerin muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve kayıtları muhafaza süresi içinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunda oldukları kuralına yer verilmiştir.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 40. maddesinin 4. fıkrasında, İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarenin uymak zorunda oldukları belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

25/07/2019 tarih ve 30842 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda, davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Dava konusu tarhiyatın önceki yıllardan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016 yılının Mart ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı dava açılmamış ve düzeltme- şikayet başvurusunun reddine dair işleme karşı açılan dava reddedilmiş ise de dava dilekçesinde, defter ve belgeleri ibraz edebileceğini belirten davacı tarafından, 09/01/2023 tarihli dilekçe ekinde yasal defterlerin dosyaya sunulduğu görüldüğünden, belgelerin de re'sen araştırma ilkesi uyarınca istenilerek dosyaya kazandırılması suretiyle Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilerek,

söz konusu defter ve belgeler üzerinde idarece inceleme yaptırılarak karar verilmesi gerektiğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın reddi yolundaki karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.