Danıştay 3. Daire E.2024/5213 K.2025/100

Dava konusu istem: Davacı adına asıl borçlu İflas Halinde ... Akaryakıt Dağıtım Pazarlama Anonim Şirketi'nden alınamayan 2018 ve 2019 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsil amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen... tarih ve ... ile ... takip numaralı ödeme emirlerinin, Petrol Piyasası Kanunu'na istinaden kesilen idari para cezası haricindeki kısımlarının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Mahkemelerince verilen ara kararı üzerine davalı idarece dosyaya sunulan bilgi belgeler ile savunma dilekçesi ekindeki bilgi ve belgelerden, asıl borçlu şirketin iflas halinde olduğu ve iflas işlemlerinin Anadolu ...

İflas Müdürlüğü'nün E:... sayılı dosyasıyla devam ettiği, davalı idarenin ... tarih ve ..., ...tarih ve ... ile... tarih ve ... sayılı yazılarıyla iflas dosyasına alacak kaydının yapıldığı, iflas müdürlüğü tarafından herhangi bir cevap verilmediği,

asıl borçlu şirket adına çok sayıda araç ve taşınmaz bulunduğu ancak sözü edilen araç ve taşınmazların satış işlemlerinin henüz gerçekleştirilmediğinin anlaşıldığı olayda, davalı idarece, iflas dosyasındaki mevcut alacak ve borçlar ile amme alacaklarının sırasına ve öncelik durumuna dair araştırılma yapılmaksızın amme alacaklarının iflas dosyasından karşılanıp karşılanmayacağı hususu somut bir şekilde ortaya konulmaksızın davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle ödeme emirlerinin dava konusu edilen kısımları iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İstinaf başvurusunun gerekçesiz olarak reddedildiği, adil yargılanma hakkı bağlamında gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği, eksik inceleme ile karar verildiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzelkişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları hâlinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzelkişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği; yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hüküm altına alınmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un "Kanundaki terimler" başlıklı 3. maddesinde.

Amme borçlusu veya borçlu terimi; amme alacağını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bunların kanuni temsilci veya mirasçılarını ve vergi mükelleflerini, vergi sorumlusunu, kefili ve yabancı şahıs ve kurumlar temsilcilerini, tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını;

tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiş, aynı Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere,

15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun "bir ödeme emri" ile tebliğ olunacağı. 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığını ileri sürerek 15 gün içerisinde vergi mahkemesinde dava açabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Uyuşmalık konusu olayda, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısından, Anadolu ... İflas Müdürlüğü'nün E:... sayılı dosyasına 318.793.247,50 TL vergi borcu ve 52.906.089,77 TL gecikme zammına dair alacak kaydının yapıldığı, söz konusu borçların iflas masasından karşılanıp karşılanamayacağı hususunda ise cevap alınamadığı anlaşılmıştır.

213 sayılı Yasa'nın 10. maddesi kapsamında sorumluluğuna gidilebilmesi için asıl borçlu şirketin tüm mal varlığının satılarak paraya çevrilmesi ve buna ilişkin muamelelerinin sonuçlanmış olması aranmamıştır.

Tahsil dairesince yapılacak tahsil işlemlerinin herhangi bir aşamasında, haczedilen ya da tespit edilen asıl borçlu şirkete ait mal varlığı değerinin, borcu karşılamayacağının anlaşılması durumunda, mal varlığı araştırması sonucunda saptanan mal varlığının cebri icra yolu ile satılıp paraya çevrilmesinin beklenilmesine de gerek duyulmadığı sonucuna varıldığından şirketten tahsiline olanak bulunmayan kamu alacaklarının ilgili olduğu dönemde kanuni temsilci olduğu ihtilafsız olan davacıdan tahsili yoluna gidilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından,

temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Karara katılmıyorum.