Danıştay 3. Daire E.2024/5666 K.2025/1227

2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/... VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararı uyarınca verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Paslanmaz Demir Çelik Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2010 ila 2021 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ..., ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ... ila ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin dayanaklarından asıl amme borçlusu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ...tarih ve... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerine dair tebligat alındıları davalı idarece dosyaya sunulmadığından değinilen ödeme emirleri içeriği kamu alacağının takibinde hukuka uygunluk görülmediği,

sözü edilen ödeme emirleri dışındaki asıl amme borçlusu şirket adına tanzim olunan ödeme emirleri ile dava konusu edilen diğer ödeme emirlerine konu amme alacaklarının, beyan üzerine tahakkuk eden veya re'sen salınan vergiler ile kesilen cezalardan oluştuğu, asıl amme borçlusu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edildiği ve malvarlığı araştırmasının sonuçsuz kaldığı dikkate alındığında, sözü edilen borçlar nedeniyle davacının şirket ortağı sıfatıyla takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ... ila ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin, asıl amme borçlusu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ...,

... tarih ve ..., ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerine isabet eden kısımları iptal edilmiş, ... ila ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin, asıl amme borçlusu şirket adına tanzim olunan sözü edilen ödeme emirlerine isabet eden kısımları dışındaki bölümleri ile ..., ..., ..., ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri yönünden ise dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ödeme emirleri içeriği amme alacağının zamanaşımına uğradığı, kendisinin takip edilebilmesi için öncelikle asıl borçlu şirket ve kanuni temsilci hakkındaki tüm takip yollarının tüketilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davalı idare tarafından, davacının şirket ortağı sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerine konu borçtan sorumlu olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...

Paslanmaz Demir Çelik Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ortağı olan davacı adına, şirketten alınamayan 2010 ila 2021 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla ortak sıfatıyla dava konusu ... tarih ve ... ila ..., ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği, ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin dayanağı olan ve asıl amme borçlusu şirket adına tanzim edilen ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin sırasıyla 12/04/2012 ve 16/07/2012 tarihlerinde şirketin işyeri adresinde çalışanına tebliğ edildiği,

Vergi Dava Dairesince verilen ara kararı üzerine davalı idarece hazırlanan karşılaştırmalı tabloda 6 takip numaralı ödeme emrinin, 16 ila 21. sıra numarasında yer alan amme alacaklarının tahsili için asıl amme borçlusu şirket adına tanzim olunan ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin asıl amme borçlu şirkete elektronik ortamda tebliğ edildiği belirtilmesine rağmen, bu ödeme emrine ait elektronik tebligat delil kaydının dava dosyasına sunulmadığı, ... takip numaralı ödeme emrinin 3. sıra numarasında yer alan vergi ziyaı cezasının, 2019 yılı için yapılan kurumlar vergisi tarhiyatını içeren... tarih ve ... sayılı ihbarnamede yer aldığı,

söz konusu ihbarnamenin tetkikinden ise vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesildiği, ... takip numaralı ödeme emrinin ise dava konusu edilmemesine ve temyize konu edilen kararın istem özeti kısmında da yer almamasına rağmen hüküm kısmında davanın bu yönden reddedildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 35. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, anılan Kanunun 58. maddesinde de, kendilerine ödeme emri tebliğ olunanların, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği hüküm altına alınmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi takip eden yılın başından başlamak üzere vergi ziyaında beş, usulsüzlükte iki yıl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezasının yüzde elli, usulsüzlük cezasının yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı kurala bağlanmış olup söz konusu madde,

26/10/2021 tarih ve 31640 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 38. maddesinde yapılan değişiklikle, vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, vergi ziyaı cezasında cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren beşinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar, usulsüzlükte cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren ikinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezasının yüzde elli,

usulsüzlük cezası yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, şu kadar ki, artırım tutarı kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza olması durumunda bunlardan tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamayacağı şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22. maddesinin 1. fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, kararlarda bulunacak hususları düzenleyen 24. maddesinin (b) bendinde, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun kararda belirtileceği, (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebeplerin, gerekçe ve hükmün kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının, ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... ödeme emirlerine isabet eden kısımları dışındaki bölümleri ile ..., ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri ve ... takip numaralı ödeme emrinin, 16 ila 21. sıra numarası dışındaki kısımları ve ... takip numaralı ödeme emrinin 3. sırası dışındaki kısımlarına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Ortakların şirket borcundan dolayı takip edilebilmesi için öncelikle usulüne uygun olarak asıl borçlu şirket hakkında kesinleşmiş bir vergi borcunun bulunması ve usulüne uygun tüm takip yollarının tüketilmesine karşın, borcun tüzel kişiliğin (şirketin) varlığından tamamen veya kısmen alınamadığının açıkça ortaya konulması icap eder.

... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin dayanaklarından, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ...tarih ve ... ile ... tarih ve ... ödeme emirlerinin usulüne uygun şekilde asıl amme borçlusu şirkete tebliğ edilmiş olması karşısında,

davacının söz konusu borçlar nedeniyle sorumlu tutularak ortak sıfatıyla takibe alınmasında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte ... takip numaralı ödeme emrinin 16 ila 21. sıra numarasında yer alan amme alacağının tahsili için asıl amme borçlusu şirket hakkında tanzim olunan ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrine ait elektronik tebligat delil kaydı davalı idarece dosyaya sunulmadığından söz konusu kamu alacağı yönünden davacının şirket ortağı sıfatıyla takibi için gerekli şartların oluştuğundan bahsedilemeyeceğinden Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin değinilen kısmının iptali,

... takip numaralı ödeme emrinin 16 ila 21. sıra numarasında yer alan amme alacakları yönünden ise davanın reddine ilişkin hüküm fıkralarının bozulması gerekmiştir.

Öte yandan, yeniden verilecek kararda, ceza hukukunun "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki temel ilkesi çerçevesinde, 213 sayılı Kanun'un 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun'la değişik halindeki, artırım tutarının kesinleşen (tekerrüre esas alınan) cezadan fazla olamayacağı yolundaki düzenlemenin göz önünde bulundurulması suretiyle ... takip numaralı ödeme emrinin 3. sırasında yer alan vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle arttırılan kısmı yönünden değerlendirme yapılması gerektiği de açıktır. Ayrıca, ... takip numaralı ödeme emri dava konusu edilmemesine rağmen bu ödeme emri yönünden değerlendirme yapılması ve hüküm kurulması yargılama usulüne uygun düşmemiştir.