Danıştay 4. Daire E.2016/15478 K.2021/3649

Dava konusu istem: Davacı adına, … ve … Adi Ortaklığına ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …,…,…,…,…,...,… takip no'lu ödeme emirlerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; adi ortaklığın ortaklarından herhangi biri adına diğer ortaklar da müteselsilen sorumlu olmak üzere ihbarname düzenlenerek kamu alacağının takibi yapılması gerekirken, adi ortaklık adına ihbarname ve ödeme emirleri düzenlenerek borcun takibinin yapıldığı ancak ödeme emri safhasından sonra, ortak olan davacı adına ödeme emri düzenlenerek borcun tahsil edilmeye çalışıldığı görüldüğü,

adi ortaklığın vergi borcu için ortaklardan biri adına usulüne uygun olarak ihbarname ve ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmeksizin bir kamu alacağının kesinleştiğinden söz edilemeyeceğinden, adi ortaklıktaki müteselsil sorumluluğundan dolayı davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapılan işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 55. maddesinde; kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları gereğinin bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de; kendisine ödeme emri tebliğ olunan kişinin, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde dava açabileceği hükme bağlanmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'ndaki düzenlemeye paralel 620. maddesinde, Adi Ortaklık Sözleşmesi; "Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. Bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa, bu bölüm hükümlerine tabi adi ortaklık sayılır." olarak tanımlanmış; 638.maddesinin son fıkrasında ise, "Ortaklar, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile, bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.

Katma değer vergisi uygulaması bakımından işletme bazında değerlendirilen adi ortaklıklarda mal teslimi ve hizmet ifası adi ortaklık tarafından yapıldığından katma değer vergisi mükellefi adi ortaklık olacak, katma değer vergisi beyannamesi ortaklık adına düzenlenecek, ortaklardan birisi tarafından imzalanmak suretiyle vergi dairesine verilecek, ancak verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere ortaklardan herhangi biri tarhiyata muhatap tutulabilecektir.

Adi ortaklıklar aynı zamanda Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen bütün yükümlülükleri yerine getirmek zorundadırlar. Bu açıdan, Kanun'un belirtmiş olduğu belge düzenine uymaları, fatura, gider pusulası gibi belgeleri bastırmaları, defter tutmaları, kullandıkları defter ve belgeleri zamanaşımı süresi içinde muhafaza ve istenildiğinde ibraz etmeleri gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, … ve … Adi Ortaklığına ait 2004/5-2008/12 arası dönemlere ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi, gelir stopaj vergisi ve usulsüzlük cezalarına ilişkin olarak ortaklık adına düzenlenen vergi/ceza ihbarnameleri ile sonrasında düzenlenen ödeme emirlerinin ortaklığın adresine posta yoluyla tebligat yapılamadığı gerekçesiyle ilanen tebliğ yoluna gidildiği, borcun kesinleştiğinden bahisle, amme alacağının tahsili amacıyla davacı adına müteselsil sorumlu sıfatıyla dava konusu ödeme emrinin tanzim edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, vergi mükellefi olan adi ortaklık adına mükellefi olduğu vergilerin takibi amacıyla vergi/ceza ihbarnamesi düzenlenebileceği, adi ortaklık adına kesinleşen vergi asılları ve cezalarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinde ve bu ödeme emirlerinin adi ortaklığı temsile yetkili ve müteselsilen sorumlu olan davacı nezdinde takip edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu nedenle işin esası incelenmek suretiyle karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.