Danıştay 4. Daire E.2016/17793 K.2021/3733

Dava konusu istem: Davacı adına, 2013 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, hisse senedi satışı nedeniyle fatura düzenlemediğinden bahisle 2013 yılı için 213 sayılı Kanunun 353/1 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacının 2013 yılında gerçekleştirdiği hisse senedi devirlerinin Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17/4-g maddesi uyarınca katma değer vergisinden istisna olduğu ve söz konusu olayla ilgili davacı şirketin fatura düzenleme zorunluluğu bulunmadığından dava konusu özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuyla davacının elden çıkardığı hisse senetlerinin devrine ilişkin olarak fatura düzenlemediğinin tespit edildiği, şirket tarafından başka bir anonim şirketin hisse senetlerinin satılması, Katma Değer Vergisi Kanunu'na göre teslim sayıldığından ve satın alan işletme tarafından aktife kaydedilmesi gerektiğinden, bunlar için borçlanılan bedelin satışı yapan tarafından düzenlenecek bir fatura ile belgelendirilmesi gerektiği, söz konusu işlemin katma değer vergisinden müstesna olmasının bu gerekliliği ortadan kaldırmayacağı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Mal veya hizmet alım satımı olarak değerlendirilemeyecek hisse senedi devri karşılığında fatura düzenlenmesine gerek bulunmadığından, dava konusu özel usulsüzlük cezasını kaldıran Vergi Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Faturanın Tarifi" başlıklı 229. maddesinde, faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu,

"Fatura Kullanma Mecburiyeti" başlıklı 232. maddesinde, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ve kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin birinci ve ikinci sınıf tüccarlara, serbest meslek erbabına, kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara, defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere ve vergiden muaf esnafa sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlara da fatura istemek ve almak mecburiyetinde oldukları, 353/1 maddesinde ise, verilmesi ve alınması icap eden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi,

alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde, bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10'u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği, bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak tespit olunan özel usulsüzlükler için kesilecek cezanın toplamının 94.000,00 Türk lirasını (2013 yılı için) geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Fatura ve teyit mektubu" başlıklı 21. maddesinde de, ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer tarafın, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebileceği, bir fatura alan kişinin aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılacağı belirtilmiştir.

Vergi Usul Kanunu'nda aksine hüküm olmadıkça, bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların belgelendirilmesi zorunludur. Vesikalar, mükellef açısından beyanın doğruluğunu gösteren bir ispat aracı olduğu gibi, Vergi İdaresi açısından da vergi denetiminin aracını teşkil eder. Bu vesikalardan olan fatura da, fatura verenin vergiye esas olacak unsurlarını ispatlayan, tutmak zorunda olduğu defterlerin dayanağını teşkil eden, fatura alanın da giderini, maliyetini ispatlayan, dolayısıyla mükelleflerin kayıtlarının belgelendirilmesine ve vergi kayıplarının önlenebilmesi için piyasadaki para ve mal hareketlerinin kontrolüne yardımcı olacak delil vasfını haiz ticari bir belgedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin 2013 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nun tanzim edildiği, anılan raporda, davacı şirket tarafından 14/09/2011 tarihinde ... Halı Aksesuar ve Mobilya Sanayi ve Ticaret AŞ'ye ait hisse senetlerinin devralınarak aktife kaydedildiği, daha sonra söz konusu hisse senetlerinin ...

Halı İplik Tekstil Mobilya Sanayi ve Ticaret AŞ'ye devredilerek elden çıkarıldığı, şirket tarafından toplam 2.550.000,00 TL’lik hisse senedi teslimine ilişkin fatura düzenlenmediğinden, 213 sayılı Kanun'un 353/1 maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezasının kesilmesi gerektiği hususlarının yer aldığı, bu rapora istinaden davalı idarece azami had dikkate alınmak suretiyle 94.000,00 TL özel usulsüzlük cezasının kesilmesi ve davacıya tebliğ edilmesi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda söz edilen mevzuat ve dava konusu olay birlikte değerlendirildiğinde; bir şirket tarafından başka bir şirketin hisse senetlerinin diğer bir şirkete devri üzerine hisse senetlerinin devralan tarafından aktife kaydedilmesi, devreden tarafından bu işlem nedeniyle taraflarca borçlanılan ve alacaklı olunan tutarın belgelendirilmesi, bunun için de Vergi Usul Kanunu uyarınca fatura düzenlenmesi gerektiği, dolayısıyla kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığından, Mahkeme kararında isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.