Danıştay 4. Daire E.2016/7286 K.2021/201

Dava konusu istem: Davacının kentsel dönüşüm proje alanında kendisine ait gayrimenkulü için ... Turizm Ulaşım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (...) ile Gayrımenkul Satış Vaadi ve Trampa Sözleşmesi imzaladığı, sözleşme kapsamında proje alanında inşa edilen belirli işyeri ve konutların satışının vaadedildiği, ... tarafından işyeri için toplam satış bedeli üzerinden %18 KDV uygulaması sonucunda davacıdan 303.399,00.-TL tahsil edildiği, tahsil edilen katma değer vergisinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek sorumlu sıfatıyla ... tarafından tahsil edilen ve ödenen katma değer vergisinin faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun yukarıda açıklanan ilgili hükümleri karşısında; kentsel dönüşüm projesi kapsamında davacıya ait taşınmazlara karşılık olarak taraflar arasındaki sözleşme uyarınca ... tarafından inşa edilen taşınmazın davacıya tahsisinin anılan Kanun kapsamında ticari faaliyet olarak kabulünün mümkün olmaması ve dolayısıyla kentsel dönüşüm kapsamında yapılan sözleşme uyarınca gerçekleşen takas işleminin katma değer vergisine tabi olmadığı açık olduğundan, davacıdan yapılan KDV tahsilatında hukuka uyarlık görülmediği, faiz istemine gelince;

idarenin hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı idare edilenlerin uğrayacakları her türlü zararın tazmini gerektiğinden vergilendirme hatası yapılarak haksız ve hukuka aykırı olarak davacıdan tahsil edilen verginin faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

İşin esasına girilerek dava konusu olayda kesin ve yürütülebilir işlemin mevcut olmasına karşın, dava konusu işlemin katma değer vergisinden istisna olmaması sebebiyle davanın esastan reddi gerektiği düşüncesiyle temyiz isteminin bu açıdan kabulü ve sonucu itibariyle hukuka uyarlık bulunmayan Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaati ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabileceği; 14. maddesinde de, dava dilekçelerinin kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceğ; Kanunun 15/1-b maddesinde de, dava konusu edilebilecek bir işlem bulunmadığı takdirde davanın reddedileceği kurallarına yer verilmiştir.

Vergi mahkemesinde dava açmaya yetkili olanları belirleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 377. maddesinin 1. fıkrasında, mükellefler ve kendilerine vergi cezası kesilenlerin, tarh edilen vergilere ve kesilen cezalara karşı vergi mahkemesinde dava açabilecekleri belirtildikten sonra, 378. maddesinde de, vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonları kararlarının tebliğ edilmiş olması, tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödeme yapılmış veya ödemeyi yapan taraftan verginin kesilmiş olması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre vergi mahkemelerinde dava konusu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler, tesis sebepleri, şekli, doğuracağı hukuki sonuçları vergi kanunlarıyla belirlenmiş tahakkuk fişi, vergi/ceza ihbarnameleri, vergi tevkifatı yapılması, aleyhe yapılan düzeltme işlemleri, düzeltme ve şikayet yoluyla düzeltme taleplerinin yetkili makamlarca reddi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin ödeme emri, haciz, ihtiyati tahakkuk, ihtiyati haciz gibi işlemlerdir.

Dava konusu olayda, vergi sorumlusu olan ...'ın yaptığı ödemelere ilişkin, ödeme yapılmasından evvel davacının ... Genel Müdürlüğüne yönelttiği 29/08/2014 tarihli ihtirazi kayıt dilekçesi dikkate alındığında, ...'ın olayda vergi sorumlusu sıfatıyla ödemeyi yapan firma olduğu, ilgili firmaya yöneltilen ihtirazı kayıt dilekçesinin idareyi bağlayıcı bir tarafının bulunmadığı, söz konusu ihtirazi kaydın idareye değil vergi sorumlusu sıfatını haiz müteahhit şirkete yöneltildiği, davacının dava açmaya ilişkin idareye bir başvurusunun bulunmayıp, doğrudan mahkemeye başvurması nedeniyle ortada Kanunun aradığı anlamda kesin ve yürütülebilir bir işlemin varlığından söz edebilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Buna göre, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar incelendiğinde, dosya kapsamında dava konusu talebe ilişkin, ... şirketinin vergi sorumlusu sıfatıyla davacı adına yaptığı ödemelerin davacıyı bağladığı ve idare hukuku anlamında ortada kesin ve yürütülebilir bir işlemin mevcut olduğu anlaşılmakla temyiz isteminin esastan incelenmesi gerekirken, temyize konu mahkeme kararının davaya konu işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem niteliğinde olmadığından bahisle bozulmasına dair verilen Dairemiz kararına katılmıyorum.