Danıştay 4. Daire E.2020/3088 K.2023/4097

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Uşak Merkez Kentsel Yenileme Projesi kapsamında maliki olduğu taşınmazlar karşılığında edinilen işyerine ilişkin tahakkuk ettirilen ve ihtirazi kayıtla bir kısmı ödenen katma değer vergisinin iptali ve ödenen kısmın iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 19. maddesinde, katma değer vergisi ile ilgili olarak diğer kanunlarda yer alan muafiyet ve istisna hükümlerinin geçersiz olduğu belirtildiğinden, 775, 5393 ve 6306 sayılı Kanunlarda yer alan istisna hükümlerinin dava konusu katma değer vergisi açısından uygulanamayacağı ayrıca 3065 sayılı Kanunun 17/4-p maddesindeki istisna hükmünün ise sadece arsa ve arazi teslimine ilişkin olup, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca davacıya yapılan işyeri teslimlerini kapsamadığı,

katma değer vergisinin yansıtılamayacağına dayanak gösterilen muvafakat senedinin de taraflar arasında imzalanan özel hukuk sözleşmesi olduğundan, sadece taraflar arasında hüküm ve sonuç doğurabileceği, işyeri teslimlerine ilişkin olarak nihai tüketici konumunda olan davacıdan katma değer vergisi tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, vergiyi fiilen ödeyen taraf olarak malvarlığı etkilendiğinden, dava açmakta menfaatleri ve dava ehliyetlerinin bulunduğuna dair emsal Danıştay kararları bulunduğu, ayrıca Belediye Kanunu'nun 73. maddesi gereğince vergi istisnasından faydalandırılmaları gerektiği belirtilerek, kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacı tarafından, Uşak Merkez Kentsel Yenileme Projesi kapsamında 2013 tarihinde maliki olduğu taşınmazlara karşılık, edindiği işyerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen ve ihtirazi kayıtla kısmen ödenen katma değer vergisinin iptali ile iadesi isteminin reddine ilişkin mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi Kararının bozulması istenilmiştir.

17/06/2010 tarihli ve 5998 sayılı Kanunla değişik 03/07/2003 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesinin 6. fıkrasında, “Kentsel dönüşüm ve gelişim alanları içinde yer alan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya ait gayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında ilgili vergi, resim ve harçların yıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda dörtte biri alınır." hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm çerçevesinde, dava konusu olayda, Belediye Kanunun 73. maddesi uyarınca Belediye tarafından gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projesi kapsamında, hak sahibi davacı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında aktedilen sözleşme ile davacının, Uşak İli, … Mahallesi, … Ada, … Parselde kayıtlı taşınmazına karşılık edindiği, 08/02/2013 tarihinde muvafakat senedine konu edilen ve 27/12/2016 tarihinde ruhsatlandırılan işyeri için taksitlendirme yapılarak, 1.292.121,75 TL satış bedeline, %8 oranında 203.369,74 TL tutarındaki katma değer vergisinin eklendiği, belirlenen bu bedel üzerinden ilk taksidin davacıdan tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerine göre değerlendirildiğinde, her ne kadar 25/10/1984 tarihli ve 3095 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 19. maddesinde; katma değer vergisi ile ilgili olarak diğer kanunlarda yer alan muafiyet ve istisna hükümlerinin bu vergi yönünden geçersiz olduğu belirtilse de, kentsel dönüşüm uygulamaları hakkında Belediyenin görev ve yetkilerini düzenleyen Belediye Kanunun 73. maddesinin 6. fıkrasına, 17/06/ 2010 tarihinde eklenen vergi istisnası getiren bu hükmünün, 1984 tarihinde yürürlüğe giren Katma Değer Vergisi Kanununa göre "sonraki tarihli ve özel kanun" niteliğinde olduğu,

bu itibarla, vergiyi doğuran olay tarihinde yürürlükte bulunan Belediye Kanunu'nun 73. maddesi çerçevesinde katma değer vergisinin dörtte birinin alınması, geri kalan tutarın ise istisna kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, anılan kararın bu gerekçelerle bozulması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz onama kararına katılmıyoruz.