Danıştay 4. Daire E.2020/3610 K.2023/2733

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, ortaklarına karşılıksız borç vermek suretiyle yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunduğundan bahisle vergi inceleme raporuna istinaden resen tarh edilen 2013/1-3, 4-6, 7-9, 10-12 dönemleri vergi ziyaı cezalı geçici vergilerin kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında işletme kayıtlarının düzeltilmesi sonucunda verilen beyanname üzerine tahakkuk eden vergi ödendiği için transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hususunda hakkında inceleme ve tarhiyat yapılamayacağı iddia edilmiş ise de,

söz konusu yasal düzenlemenin getiriliş amacının mükelleflerin fiili kayıtları ile kaydi kayıtları arasındaki uyumsuzlukların düzeltilmesi ve mükelleflerin kayıtlarında yer alan düzensizlikler dolayısıyla ileride bir kısım olumsuz durumlarla karşılaşmalarının engellenmesi olduğu, işletme kayıtlarının düzeltilmiş olmasının tek başına, transfer fiyatlandırma yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kayıt ve beyan dışı faiz geliri bulunup bulunulmadığının tespiti için inceleme yapılmasına ve bulunacak muhtemel matrah farkı üzerinden tarhiyat yapılmasına engel olmadığı,

sadece özel kanunlar ile getirilen matrah artırımına ilişkin hükümlerden yararlanılması suretiyle bu tür inceleme ve tarhiyatların önünde geçilebileceği sonucuna varıldığından işin esasına girilmek suretiyle yapılan yargılama neticesinde davacının ortaklarına kullandırdığı para için faiz geliri hesaplamayarak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yaptığı,

böylece Hazine kaybına neden olduğundan ilgili yılda şirket ortaklarına kullandırılan tutarların tamamına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından reeskont işlemleri için uygulanan faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz tutarının gelir tablosuna hasılat olarak yazılması sonucunda bulunan fark matrah üzerinden geçici vergisi asıllarına bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık, mahsup dönemi geçen geçici vergi asıllarında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı istinaf istemi yönünden istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davacının istinaf istemi yönünden.

6736 sayılı Kanun'un "İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi" başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrası gereğince beyan edilen vergilerle ilgili inceleme yapılmayacağı, Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 6736 Sayılı Kanun 1 Seri Nolu Genel Tebliğin VI/C/5-c maddesinde ise kar dağıtımına bağlı vergi tevkifatına yönelik ilave bir tarhiyat yapılmayacağının belirtildiği, 6. maddesin 3. fıkrasının (c) bendinde işletme hesaplarını düzelterek beyan edilen verginin bulunması ve ödenmesinin inceleme yapılamaması için yeterli göründüğü,

Tebliğ ile kanunun getiriliş amacıyla bağdaşmayan ve maddenin lafzına ve ruhuna aykırı olarak yorum yapılarak bu hususun sadece kar dağıtımına bağlı kılınmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, davacının 6736 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 3. fıkrası hükümlerinden yararlanamayacağından bahisle hakkında inceleme ve tarhiyat yapılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmakla geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davalı idare istinaf başvurusunun reddine, davacı taraf istinaf başvurusunun kabulüne Vergi Mahkemesi kararının kısmen kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacı şirket adına, ortaklarına karşılıksız borç vermek suretiyle transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunduğundan bahisle vergi inceleme raporuna istinaden resen tarh edilen 2013/1-3, 4-6, 7-9, 10-12 dönemleri geçici vergilerin kaldırılması istemiyle açılan davayı kabul eden Vergi Dava Dairesi kararı davalı idarece temyiz edilmiştir.

19/08/2016 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un 'İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi" başlıklı 6.maddesinin 3.bendinde "Kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklar ile bunlarla ilgili diğer işlemler hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır:

a) Bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2015 tarihi itibarıyla düzenledikleri bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki net alacak tutarları ile bunlarla ilgili diğer hesaplarda yer alan işlemlerini bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilirler.

b) Bu fıkranın (a) bendi kapsamında beyan edilen tutarlar üzerinden %3 oranında hesaplanan vergi, beyanname verme süresi içinde ödenir.

c) Bu fıkra kapsamında ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmez; beyan edilen tutarlar ve ödenen vergiler, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmez. Bu fıkra uyarınca beyan edilen tutarlar nedeniyle ilave bir tarhiyat yapılmaz. Bu fıkra kapsamında beyanda bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu beyanları nedeniyle 2016 yılı geçici vergi beyannamelerinde düzeltme gerektiği takdirde, düzeltme işlemleri bu fıkrada öngörülen beyanname verme süresi içinde yapılır ve düzeltme işlemleri nedeniyle herhangi bir ceza veya faiz aranmaz" düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda sözü edilen düzenlemelerden, mükelleflerin 6736 sayılı Kanun kapsamında matrah artırdıkları takdirde, bu dönemler için haklarında vergi incelemesi ve tarhiyat yapılamayacağı ancak, bu durumun geçici vergilere ilişkin vergi ziyaısı cezasının da ortadan kalktığı anlamında değerlendirilemeyeceği görüşüyle Dairemiz kararının buna ilişkin kısmına katılmıyorum.