Danıştay 4. Daire E.2020/4435 K.2023/2886

Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul satışından kaynaklanan gelirini kayıt dışı bıraktığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2017 yılı vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının, kat karşılığı inşaat sözleşmesi neticesinde elde etmiş olduğu dairelerin sayısının birden fazla olması hususunun, tek başına davacının gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraştığını gösterecek mahiyette bulunmadığı, davacının hissedarı olduğu arsa üzerine sözleşmeye göre müteahhit tarafından daireler yapılması sonucunda davacının kendisine düşen dairelerin bir kısmını satması ve veraseten kendisine intikal eden arsa paylarını tek bir satış ile aynı kişiye aynı tarihte devretmesi,

davacının ihtilaf konusu 2017 yılında yaptığı satışların ticari organizasyon dahilinde ve ticari kazanç elde etmesi gayesiyle değil, servetin nitelik değiştirerek muhafazası şeklinde olduğundan, davacı adına ilgili vergi inceleme raporu uyarınca re'sen tarh edilen dava konusu vergi ziyaı cezalı gelir vergisinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan tarhiyatlarda ve kesilen cezalarda hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya, ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, ancak vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tabi olduğu, gelirin bir gerçek kişinin bir takvim yılında elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı üzerinden hesaplanacağı, 37/1. maddesinde, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların gelir vergisi yönünden ticari kazanç olduğu hükmüne yer verildikten sonra, bu Kanunun uygulanması açısından ticari kazanç sayılacak faaliyetler yedi bent halinde sayılarak hangi tür faaliyetlerin ticari kazanç sayılacağındaki tereddütler bertaraf edilmiştir.

Bu kapsamda 37/4. maddesinde de, gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden elde ettikleri kazancın ticari kazanç hükümleri çerçevesinde değerlendirileceği hükmüne yer verilmiş olup, buna göre, işlem sayısındaki çokluk ve işlemdeki istikrar, yapılan faaliyetin ticari mahiyette sayılması için yeterli olmaktadır.

Öte yandan Danıştayın müstekar hale gelmiş içtihatlarında da, bir işlemin devamlılık taşıdığının göstergesinin, o işlemin aynı vergilendirme döneminde yinelenmesi ya da önceki vergilendirme döneminde de yapılmış olması gerektiği dolayısıyla, gayrimenkul alım, satım ve inşaından elde edilen kazancın ticari kazanç olarak vergilendirilebilmesi için maddi ve şekli anlamda bir ticari organizasyonun belirgin olmadığı durumlarda, kazanç doğuran işlemin çokluğu, devamlılık unsurunu belirleyen en objektif ölçü olduğu, devamlılık unsurunun gerçekleşmesi halinde, bu işlemlerin kazanç sağlamak amacıyla yapılmadığını kanıtlama yükü vergi mükelleflerine düşeceği kabul edilmiştir.

Mezkur maddeler ile Danıştayın konuya bakışının birlikte tetkikinden, gayrimenkul alım, satım ve inşatından elde edilen kazançların ticari kazanç sayılarak vergilendirilmesinin söz konusu faaliyetin devamlılık gösterip göstermediğine bağlandığı,

alım satım işinin ticari bir organizasyon içerisinde yapılması durumunda tek bir satış dahi olsa o satışın ticari bir faaliyetin unsuru sayılacağında kuşku olmayacağı, ancak ticari organizasyonun şekli ve maddi unsurlarıyla açık ve belirgin olmadığı durumlarda faaliyetin ticari amaçla ve devamlılık içerisinde yapıldığını belirleyen en objektif ölçünün muamelenin sayısı olacağı, gayrimenkul alım satımında devamlılık mevcut ise maddi ve şekli bir ticari organizasyonun yokluğunun ticari faaliyetin devamlılığını etkilemeyeceği,

bu durumda taşınmaz satış işleminin kazanç sağlamak amacıyla yapılmadığını kanıtlama yükümlülüğünün mükellefe ait olacağı görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden. Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemi üzerinden yapılan araştırmalar ile ...Tapu Müdürlüğü'nden alınan yazılarda belirtilen bilgilere göre davacı tarafından 2017 yılında yapılan taşınmaz satışlarının incelenmesi neticesinde, davacı ile.

İnşaat firması arasında yapılan Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat sözleşmesi gereğince veraset ile intikal edilmiş olan arsalar üzerine daire, dükkan ve villalar inşa edildiği, davacı tarafından ise 2017 yılında beş adet daire ve iki adet arsa satışının gerçekleştirildiğinin tespit edildiği, konut satışlarına ilişkin net kullanım alanlarının 150 m2 üzerinde olduğuna yönelik bir tespit olmadığından bahisle katma değer vergisi oranının %1 olarak esas alındığı, inceleme elemanı tarafından söz konusu satışlardan KDV dahil 1.010.000,00 TL hasılat elde edildiğinin tespit edildiği,

sonuç olarak davacının devamlı surette ve ticari amaçla faaliyette bulunduğundan bahisle, 2017 yılı içinde gerçekleştirdiği 7 adet satışa ilişkin gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı gerekçesiyle belirlenen matrah üzerinden de dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; 2015 yılında 1 adet, 2017 yılında 7 adet, 2018 yılında 3 adet olmak üzere yıllara sari bir şekilde çok sayıda taşınmaz satışı bulunan davacının bu kapsamda elde ettiği gelirinin ticari kazanç hükümleri doğrultusunda vergilendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta olup, matrahın bulunuş biçimi açısından, işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.