Danıştay 4. Daire E.2020/4919 K.2023/3174

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, vergi incelemesine istinaden, yasal defter ve belgelerini ibraz etmediğinden bahisle, katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle tarh edilen 2013/9,10 ve 12 dönemleri üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete ait defter ve belgelerin defter ve belge ibraz yazının tebliği tarihinde ve halen … Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında olması, adli yargıda görülen davadaki sürecin davacı şirket yetkilisinin defter ve belgeleri teslim etmemesi yönünden mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği, anılan mücbir sebebin varlığı karşısında, re'sen tarh nedeni olarak ileri sürülen defter ve belge ibraz etmeme fiilinin gerçekleştiğinden söz edilemeyeceğinden, dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı tarafça defter belgelerini ibraz etmemesini gerektirecek mücbir sebebin varlığını ispat edici bir vesikanın ibraz edilmediği, defterlerin … Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğunu içeren bir bilgi de vermediği, kendi görevini yerine getirmediği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu belirtilmiş olup, Kanunun 30. maddesinin 2. fıkrasının 3. bendinde de, bu Kanuna göre tutulması mecburi olan defter ve belgelerin hepsinin veya bir kısmının vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi hali re'sen takdir nedeni olarak sayılmış, 13. maddesinin 2. bendinde; vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler, kişinin iradesi dışında meydana gelmiş mecburi gaybubetler mücbir sebep olarak kabul edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafın ilgili defter ve belgelerinin … Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası altında olduğu anlaşılmakta olup bu halde davacı tarafından yahut Mahkemece istenerek temin edilebileceği, anlaşılmaktadır.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla; davacılar tarafından, mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi dairesinin görüşü ve saptamaları da esas alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan içtihadı birleştirme kararı uyarınca davacının mahkemeye defter ve belgeleri ibraz etme imkanı bulunduğundan, defter ve belgeler istenilmek suretiyle, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararında belirtilen inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın bozulması gerektiği sonucuna varılmıştır.