Danıştay 4. Daire E.2020/4925 K.2021/4563

Dava konusu istem: Davacı adına, ihtirazi kayıtla verilen beyannameye istinaden 2013/10 dönemi tahakkuk ettirilen katma değer vergisinin kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Vergi Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı şirket ile taşınmaz sahipleri arasında 01/04/1997 tarihinde yirmi yıl süreli kira sözleşmesi yapıldığı, iki yıl kira ödemesiz karşılığında kiracı tarafından inşa halindeki otel binası inşaatının tamamlanacağı ve ikinci yılın sonunda kira ödenmesi suretiyle otelin işleteceği hususunda anlaşıldığı, sözleşme hükümlerine uygun olarak inşaatın tamamlanarak 1998 yılında fiilen kullanılmaya başlanıldığı,

27/01/2003 tarihinde "01/04/1997 tarihli sözleşmeye ilişkin ek maddeler" başlığı ile yapılan değişikliklerle kira süresinin bitim tarihinin 30/10/2013 olarak belirlendiği ve aynı tarihli tutanak ile kiralanan taşınmazın bedelsiz olarak kiralayana iadesinin söz konusu olduğu, bu anlamda davacının her yıl sözleşmenin bitim tarihine kadar yaptığı kira ödemesi ve sürenin sonunda otelin bedelsiz teslimi işleminin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında bir mal teslimi veya hizmet ifası olarak değerlendirilemeyeceğinden, tahakkukta hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen dava konusu işlemin yerinde ve hukuka uygun olduğu gerekçeleriyle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu belirtilmiş. 4. maddesinde, hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olarak tanımı yapılmış.

10. maddesinde, vergiyi doğuran olayın, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması anında, malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde ise, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi anında meydana geldiği, 20. maddesinin 1. fıkrasında, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu.

2. fıkrasında da, bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği hükme bağlanmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 229. maddesinde, fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika şeklinde tanımlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Gayrimenkul sermaye iradının tarifi” başlıklı 70. maddesinde, aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu belirtilerek bunlar maddeler halinde sayılmış.

72. maddesinin 1. fıkrasında gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılatın, 70. maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakten veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarı olduğu,

kiracı tarafından gayrimenkulü genişletecek veya iktisadi değerini devamlı suretle artıracak şekilde gayrimenkule ilave edilen kıymetler, kira müddetinin hitamında bedelsiz (Kıymetlerin emsal bedelinden düşük değerle devri halinde, aradaki fark bedelsiz devir sayılır.) olarak kiralayana devrolunduğu takdirde, mezkür kıymetler kiralıyan bakımından, bu tarihte aynen tahsil olunmuş kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.

Davacı şirket ile kiralayan mal sahipleri … , … , … arasında 01/04/1997 tarihinde başlayan 20 yıl süreli kira sözleşmesi yapıldığı, sözleşme uyarınca iki yıl kira ödemesiz olmak koşuluyla davacı tarafından inşa halindeki otel binası inşaatının tamamlanacağı, ikinci yıl sonunda kira ödemek suretiyle davacı tarafından otelin işletilmesi konusunda anlaşma yapıldığı, 1998 yılında otelin tamamlanarak iskanın alındığı ve 1999 yılında otel masraflarının maliyet hesabına alındığı, otelin tüm yıllarda kirasının peşin olarak ödendiği ve 30/10/2013 tarihinde tahliye ve kiralayana teslim edilerek kira sözleşmesinin tamamlandığı,

davacı tarafından Beyoğlu Vergi Dairesine verilen … tarih ve … sayılı dilekçe ile otel inşaatının sözleşme hükümlerine uygun olarak tamamlandığı ve kira süresi sonunda otel binasının bedelsiz olarak mal sahiplerine verileceği, söz konusu bedelsiz olarak teslimin gayrimenkul sermaye iradının konusuna girdiği ve bedelsiz teslim nedeniyle gelir (stopaj) vergisi ile katma değer vergisi matrahının bilinemeyeceği, bu durumda matrahın bedelsiz teslim edilen binanın emsal bedeli olması gerektiği belirtilerek emsal bedelin yetkili takdir komisyonunca takdir edilerek bildirilmesinin istenildiği,

bunun üzerine takdir komisyonunca otelin bulunduğu mahal, semt, mevkisi ile bilirkişi ekspertiz raporları ve emsallerine göre maliyet değerleri de dikkate alınarak, verilen miktarların 213 sayılı Kanunun 72. ve 74. maddelerine göre 720.000,00 TL kıymet takdirine oy birliği ile karar verildiği, sonrasında da davacı tarafından ihtirazi kayıtla 2013/10 dönemine ilişkin katma değer vergisi beyannamesinin verildiği ve dava konusu tahakkukun yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlıkta olduğu gibi taşınmazların bedelsiz olarak kiralayana devrolunması halinde, mezkur kıymetlerin bu tarihte aynen tahsil edilmiş olduğunun kabul edileceği düzenlendiğinden, vergiyi doğuran olayın ne zaman gerçekleştiğinin tespiti açısından kira kontratının bitim tarihinin dikkate alınması gerekmektedir.

Bu durumda, davacı şirket tarafından, inşa edilen binanın kullanımını içeren tasarruf hakkının 30/10/2013 tarihinde dolan kira süresinin bitim tarihine kadar davacı şirkete ait olduğundan ve bu sürenin sonunda arsa sahibine geçeceğinden, teslimin bu tarihte gerçekleştiği ve bedelsiz teslimin Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca emsal bedel üzerinden teslim edildiğinin kabulü gerektiğinden, Vergi Mahkemesince katma değer vergisine tabi herhangi bir teslimin olmadığı ve katma değer vergisini doğuracak bir olayın gerçekleşmediği gerekçesiyle verilen karada hukuka uygunluk görülmemiştir.