Danıştay 4. Daire E.2020/6394 K.2023/2734

Dava konusu istem: Davacı adına, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devrolunan ... A.Ş. off-shore hesabındaki mevduatın iadesi talebiyle açılan davada, ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen karar uyarınca elde ettiği geliri menkul sermaye iradı olarak kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2014 yılı için resen tarh edilen kurumlar vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya yapılan faiz ödemesinin, davacının ... AŞ'ye yatırmış olduğu parasının, bankanın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredilmesi ve sonrasında ... Bank AŞ tarafından satın alınması sonucunda zamanında iade edilmemesi nedeniyle uğranılan zararın giderimi için ödenen bir tazminat olduğu, tasarruf edilemeyen tutarın güncel değerine ulaşması için hesaplanan faizin 193 sayılı Kanun'nun 75. maddesi kapsamında menkul sermaye iradı olarak kabul edilemeyeceğinden davacı adına resen tarh edilen kurumlar vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının 2014 yılında elde etmiş olduğu faiz gelirinin menkul sermaye iradı niteliğinde olduğundan gelir vergisine tabi tutulması gerektiği, davacı hakkındaki vergi inceleme raporunda yer alan tespitlere istinaden yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacı adına, kıyı bankacılığı (off-shore) sisteminde bulunan mevduat döneminden elde ettiği faiz gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden 2014 yılı resen tarh edilen vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istenilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nu 3. maddesinin B fıkrasında, vergilendirmede vergiyi doğuran olayın ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği; ancak, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı; iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması halinde, ispat külfetinin bunu iddia edene ait bulunduğu, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükme bağlanmıştır.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 75. maddesinde menkul sermaye iradi, sahibinin ticari zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde edilen kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar olarak tanımlanmış ve kaynağı ne olursa olsun bentler halinde sayılan iratların menkul sermaye iradi olduğu belirtilmiştir.

6. bentte, her nevi alacak faizleri (Adi, imtiyazlı, rehinli, senetli alacaklarla carî hesap alacaklarından doğan faizler ve kamu tüzelkişilerince borçlanılan ve senede bağlanmış olan meblağlar için ödenen faizler dahil.), 7. bentte, mevduat faizlerinin menkul sermaye iradi olduğu ve bankalara, bankerlere, tasarruf sandıklarına, tevdiat kabul eden diğer müesseselere yatırılan vadeli, vadesiz paralara ödenen faizler,

bunlar dışında kalan kişi ve kuruluşlardan devamlı olarak para toplama işi ile uğraşanların her ne şekil ve ad altında olursa olsun toplanan paralara sağladıkları gelirler ve menfaatler ile bankalar ve 2499 sayılı sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlar arasındaki borsa para piyasasında değerlendirilen paralara ödenen faizlerin de mevduat faizi sayılacağı, 85. maddesinde de, mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verecekleri,

bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanmasının zorunlu olduğu hükmünü içermektedir.

Anılan bu düzenlemelere göre off shore bankaların kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunmakla beraber mevduat toplama işi yaptıklarından, bu faaliyetleri nedeniyle 7. bentte belirtilen ''banka'' kapsamında değerlendirilmeleri ve bu kurumlardan elde edilen ve tevkif suretiyle vergilendirilmeyen faiz gelirlerinin beyan edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 75. maddesine göre faizin menkul sermaye iradı sayılabilmesi için, nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermayeden elde edilmesi, ortada borç alacak ilişkisinin bulunması gerekmektedir.

Dosyasının incelenmesinden; davacının 20/12/1999 tarihinde ... AŞ nezdinde mevduat hesabı açtığı, banka hesabına yatırdığı paranın kayden off shore bankasına aktarılmış gibi gösterildiği, anılan bankanın TMSF'ye devredildiği, sonrasında bu bankanın ... Bank AŞ tarafından devralınması ve son olarak ... Bank A.Ş.'nin... Bank A.Ş. tarafından satın alınması süreçlerinden sonra davacı tarafından banka nezdinde bulunan mevduatının tahsili amacıyla açılan davada; ...

Asliye Ticaret Mahkemesince davacı lehine, davacının banka hesabında bulunan 95.000 TL anaparanın, 437.728,47 TL reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verildiği, elde edilen faiz gelirinin asıl alacağa bağlı olarak tahsil edilmek suretiyle elde edilen faiz niteliğinde bir menkul sermaye iradı olduğu, söz konusu alacak faiz gelirine ilişkin olarak gelir vergisi beyannamesi vermediğinden bahisle hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden resen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacıya ... Asliye Ticaret Mahkemesi kararı uyarınca 28/05/2014 tarihinde ... Bank A.Ş. tarafından (off-shore) kıyı bankacılığı ile ilgili olarak ödenen faizin davacının ... A.Ş. hesabına 20/12/1999 tarihinde yatırılan anaparanın karşılığı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacıya ödenen faizin, nakdi sermayeden ... Bank A.Ş. hesabına yatırılan paralardan- elde edilmesi nedeniyle davacıya ödenen faizin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 75. maddesi kapsamında menkul sermaye iradı olarak değerlendirilmesi ve beyan edilerek vergilendirilmesi gerektiğinden, davacı adına 2014 yılına ilişkin tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.