Danıştay 4. Daire E.2023/10240 K.2024/6791

Dava konusu istem: Adana ili, Yumurtalık ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda, "Adana Yumurtalık Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi" kapsamında yapılan arazi toplulaştırma işlemi ile bu işleme karşı yapılan 18/04/2018 tarihli itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, yapılan kesintinin yasal sınırın altında olduğu, eski ve yeni parsellerin konumlandırılmalarının aynı bölgede bitişik olarak yapıldığı, ancak toplulaştırma işlemi sonucu davacıya maliki olduğu eski ... parsel ile ... tarih ve ... yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 10.000,00 m² pay satın aldığı ... sayılı parsellerden tarımsal verimliliği daha düşük olan bir parsel verildiği,

davacının müstakil maliki olabileceği parseller mevcut iken bu olanağın değelerlendirilmediği ve davacının hissedar yapılmasında hukuki, teknik ve fiili zorunluluğun bulunmadığı, dikkate alındığında, dava konusu toplulaştırma işleminde ilgili mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davcıya tahsis edilen parsellerin tercih formundaki tercihleri doğrultusunda yapıldığı, 3 defa askı yapıldığı halde herhangi bir itirazda bulunmadığı, satış vaadi sözleşmesinin idareleri açısından bağlayıcı olmadığı, dava konusu edilmeyen parsel yönünden hukuka aykırılık sonucuna varılarak karar verilmesinin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İdare Mahkemesince, yapılan kesintinin yasal sınırın altında olduğu, eski ve yeni parsellerin konumlandırılmalarının aynı bölgede bitişik olarak yapıldığı, ancak toplulaştırma işlemi sonucu davacıya maliki olduğu eski ... parsel ile ... tarih ve ... yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 10.000,00 m² pay satın aldığı ... sayılı parsellerden tarımsal verimliliği daha düşük olan bir parsel verildiği, davacının müstakil maliki olabileceği parseller mevcut iken bu olanağın değelerlendirilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince karara esas alınan bilirkişi raporunda, davacının satış vaadi sözleşmesi ile 10.000,00 m² pay satın aldığı ... sayılı parsel dikkate alınarak, yapılan değerlendirmeye göre karar verilmiş ise de, arazi toplulaştırma işlemi mevcut mülkiyete göre yapılmakta olup, satış vaadi sözleşmesine konu bir taşınmazın dikkate alınmasına hukuki ve teknik imkan bulunmamaktadır. Kaldı ki davacının satış vaadi sözleşmesine konu ... sayılı parseldeki payını da dava konusu etmediği görülmektedir.

Öte yandan, bilirkişi raporunda eski ve yeni parsellerin konumlandırılmalarının aynı bölgede bitişik olarak yapıldığı belirtilmesine rağmen, tarımsal verimliliği daha düşük olan bir parsel verildiğinin belirtildiği, eski ve yeni parsellerin keşif tarihindeki toprak yapıları kıyaslanarak, arazi derecelendirmesinin yapıldığı tarihreki verilerin esas alınmadığı, dolayısıyla bilirkişilerin bu tespitinin hatalı olduğu, oysaki, toplulaştırma işleminin arazi derecelendirmesinin yapıldığı tarihreki verilere göre ve davacının tercih formundaki tercihleri doğrultusunda tahsis yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, anılan gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, Dairemizin onama yolundaki kararına katılmıyoruz.