Danıştay 4. Daire E.2023/10335 K.2024/5068

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ithal edilen ... model sunucu cihazların bandrol ücretine tabi olmadığı gerekçesiyle, ödenen bandrol ücretinin iade edilmesi istemiyle yapılan 25/02/2019 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenmek zorunda kalınan 460.185,03 TL'nin iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... sunucu bilgisayarların ilgili mevzuat hükümleri uyarınca radyo ve/veya televizyon yayınlarını alabilen cihaz kapsamında olup olmadığının tespiti açısından teknik araştırma ve inceleme yaptırılarak radyo ve televizyon yayınlarının alma özelliğine sahip olup olmadığının hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya konulmadan eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak dava konusu cihazlar için bandrol ücreti tahakkuk ettirilmesinde ve dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan dava konusu cihazlar hakkında idare tarafından ivedilikle yapılacak teknik inceleme sonucunda yeniden bir işlem tesis edileceği, cihazlar için ödenen meblağ hususunda da ayrıca işlem tesis edilmesi gerektiği tartışmasız olduğundan, bu aşamada davacının ödenilen meblağın iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, ödenen tutarın tazmini yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu cihazın ilgili mevzuat açısından bilgisayar kapsamında olduğuna ilişkin teknik rapor bulunduğu, delil tespiti talebinin sonucunun beklenmesi gerektiği, dosyaya sunulan teknik görüşün haklı ve yeterli olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu’nun dava konusu ithalat tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, "Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna devamlı ve yeterli gelir kaynağı sağlamak amacıyla hazırlanan bu Kanun; radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlar ile görsel ve /veya işitsel yayınları alabilen her türlü cihazlardan alınacak ücretler, elektrik enerjisi hasılatından ayrılacak paylar ile çeşitli gelirlerin tahakkuk, tahsilat işlemlerini kapsar.", hükmüne.

3. maddesinde, "Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen cihazları imal edenler satıştan önce; ithal edenler ise serbest dolaşıma girişinde bandrol veya etiket almaya mecburdur." hükmüne.

4. maddesinde, " a) Aşağıdaki cihazları imal edenler cihazın satış faturasındaki (özel tüketim vergisi hariç) Katma Değer Vergisi matrahı, ithal edenler ise Gümrük Giriş Beyannamesindeki (özel tüketim vergisi hariç) Katma Değer Vergisi matrahı üzerinden bir defaya mahsus olmak üzere, ilave bir yazılım veya donanım desteği olsun veya olmasın doğrudan, internet üzerinden veya başka bir yolla her türlü görsel ve/veya işitsel yayınları alabilen;

1. Renkli televizyon için % 8,

2. Siyah - beyaz televizyon için %8, 3. (Değişik : 15/6/1987 -

3383/2 md.) Radyo, portatif radyo-teyp,radyo-pikap % 8,

4. Video için % 12,

5. Birleşik cihazlar için :

a. Video - televizyon-radyo )

Video - televizyon ) %12,

Radyo - televizyon )

b. (Değişik : 15/6/1987 - 3383/2 md.) Müzik seti ve benzerler % 10

6. (Ek: 18/6/2017 - 7033/27 md.) Cep telefonları için %6,

7. (Ek: 18/6/2017 - 7033/27 md.) Bilgisayarlar ve tablet bilgisayarlar için %2,

(...)

10. (Değişik: 18/6/2017 - 7033/27 md.) Yukarıda sayılan cihazların dışında kalan ve radyo televizyon yayınını almaya yarayan her türlü cihazlar. % 10

Tutarında ücret tahsil ederler ve 5 inci maddeye göre Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna öderler.

(Ek paragraf: 18/6/2017 - 7033/27 md.) Bu Kanundaki cihaz ifadesi asli fonksiyonu farklı olsa dahi dâhili tuner, internet veya başka bir yolla ilave bir yazılım veya donanım desteği olsun veya olmasın her türlü görsel ve/veya işitsel yayınları alabilen cihazın bütününü ifade eder.

(...)

d) (Değişik : 16/6/2009-5904/36 md.) Bu maddede belirtilen oranları topluca veya ayrı ayrı iki katına kadar artırmaya veya kanuni oranı sıfıra kadar indirmeye, (a) fıkrasının 6 numaralı bendi kapsamında bandrole tabi olan cihazları türleri ve özellikleri itibarıyla gruplandırmaya ve her bir grup için farklı bandrol oranları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen cihazları imal ve ithal edenler bir ay içinde sattıkları cihazlardan 4 üncü maddenin (a) bendine göre tahsil ettikleri ücretleri en geç müteakip üçüncü ayın onuna kadar Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna bir beyanname ile bildirerek ve aynı süre içerisinde ödemekle yükümlüdürler. Aksi takdirde her geçen gün için yürürlükteki en yüksek ticari kredi faizi oranı üzerinden tahakkuk ettirilecek faiz miktarı ile birlikte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (gecikme cezası hariç) hükümlerince tahsil olunur." düzenlemesi yer almaktadır.

3093 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 4. maddesinin d fıkrası uyarınca 24/07/2017 tarih ve 2017/10628 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 08/08/2017 tarih ve 30148 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "3093 Sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu Uyarınca Radyo, Televizyon, Video ve Birleşik Cihazlar ile Bunların Dışında Kalan Radyo ve Televizyon Yayınlarını Almaya Yarayan Her Türlü Cihazdan Alınacak Bandrol Ücretlerine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar" da yer alan bandrole tabi cihazlar ve oranlarına ilişkin tabloda.

2016/8972 sayılı Bakanlar Kurulu kararında bilgisayarlar (tabletler dahil) için yapılan, dahili tüner ile radyo ve/veya televizyon yayını alabilenler ve internet bağlantısı vasıtasıyla doğrudan veya herhangi bir yazılım veya donanım ilavesi ile radyo ve/veya televizyon yayını alabilenler ayrımına gidilmeyerek bilgisayar ve tablet bilgisayarlar için %2 oranında bandrol ücreti alınacağı öngörülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden; davacı banka tarafından Başartan Gümrük Müşavirliği Ltd.Şti. aracılığıyla 08/01/2019 tarihinde 4.150.000,00 USD karşılığında ithal edilen IBM Z14 sunucu "server" cinsi cihazlar için, bu cihazların "bilgisayar veya tablet" kategorisinde olmadığının iddia edilmesine karşın, gümrükten geçirilebilmesi adına 10/01/2019 tarih ve 19340300IM004477 sayılı beyanname ile TRT bandrol ücreti ödenmesi üzerine ödenen 460.185,03-TL bandrol ücretinin iadesi istemiyle yapılan 25/02/2019 tarihli başvurunun;

davalı idarece 18/03/2019 tarihli Bandrol Teslim Tutanağı ve Taahhütname ile bandrollerin teslim edildiğinin bildirilmesi akabinde ödenen bandrol ücretinin iade edilmeyeceğinin anlaşıldığı, yani başvurularının zımnen reddedilmiş olduğu gerekçesiyle anılan işlemin iptali ve ödenmiş olan 460.185,03-TL'nin tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacı tarafından ithal edilen "server" cinsi sunucu cihazlarının ithalatın yapıldığı 2019 yılında yürürlükte olan mevzuat hükümleri uyarınca radyo yayınlarını alma özelliğinin bulunup bulunmadığı, dolayısıyla TRT bandrol ücretine tabi olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Olayda; davalı idare tarafından dava konusu işleme konu cihazlara ait katalog ve üretici firmanın internet sitesindeki ürün bilgilerinin incelendiği; dava konusu IBM Z14 modeli ile diğer alt modelleri (IBM Z13 ve Z13s) için farklı tarihlerde TRT Stüdyolar ve Program İletim Sistemleri Dairesi Başkanlığının; gelişmiş işlemci ve işletim sistemlerine sahip "gelişmiş bilgisayar" niteliğinde olduğu,

2016/8972 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında yer verilen, 2017/10628 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında yer verilmese de 18/06/2017 tarih ve 7033 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile 3093 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (a) bendine eklenen "ilave bir yazılım veya donanım desteği olsun veya olmasın doğrudan, internet üzerinden veya başka bir yolla her türlü görsel ve/veya işitsel yayınları alabilme" kriteri zikredilerek, bu cihazlar ile internet tarayıcısı ve/veya bir medya oynatıcı üzerinden görsel/işitsel yayınlara erişilebileceği gerekçesiyle cihazların bandrole tabi olduğu;

öte yandan, davanın tarafı olmayan üçüncü kişilerden teknik görüş alınmasının uygun olacağına ilişkin yazılarının bulunduğu; bunun üzerine yine bu cihazlara yönelik farklı tarihlerde TMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odasından raporların alındığı; bu raporlar sonucunda IBM Z14 ve/veya benzer model "server" yani sunucu kategorisinde olan cihazların kullanım amacı her ne kadar "ilave bir yazılım veya donanım desteği olsun veya olmasın doğrudan, internet üzerinden veya başka bir yolla her türlü görsel ve/veya işitsel yayınları almak" olmasa da, yapılabilirliği bakımından sunucuların "bilgisayar" kategorisinde olduğu görüşüne varıldığı görülmektedir.

Davacı tarafından da; bu cihazların server kategorisinde olduğu, bilgisayar kategorisine girmediği, tv ya da radyo yayınlarını internet ya da karasal yayın üzerinden dinlemek, seyretmek veya izlemek için uygun olmadığı, sistem üzerine yüklenen yazılım ürünlerinin sadece sistemi yönetmek amaçlı olduğunun belirtildiği; ... Ltd.

Şti ile yapılan yazışmalarda da firma yetkilisi tarafından, genel olarak sistem z nin (özel olarak Z13, Z13s veya Z14) mevcut haliyle ve/veya herhangi bir cihaz/donanım takılması suretiyle internet erişimi sağlayabildiği; ancak, tv ya da radyo yayınlarını internet ya da karasal yayın üzerinden dinlemek, seyretmek veya izlemek için uygun olmadığı;

bu yüzden bu yayınları dinlemek ya da seyretmek amaçlı donanımların bu sistemin üzerine takılamayacağı veya bu amaçla HMC (Hardware Management Console) ya da SE (Support Element) yani sitem z makinelerinin yönetim konsolları üstüne bir yazılım yüklenemeyeceği, sistem üzerine yüklenen yazılım ürünlerinin sadece sistemi yönetmek amaçlı olduğunun ifade edildiği tespit edilmektedir.

Bu durumda; dosya kapsamının, tarafların iddia ve delillerindeki farklılıklar göz önünde bulundurulduğunda uyuşmazlığın esasını aydınlatmaya yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu "server" cihazlarının, ithalat döneminde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca "ilave bir yazılım veya donanım desteği olsun veya olmasın doğrudan, internet üzerinden veya başka bir yolla her türlü görsel ve/veya işitsel yayınları alabilme" özelliğinin bulunup bulunmadığına ilişkin; net, açık ve şüpheden uzak bir kanaate varılarak uyuşmazlığın esasının aydınlatılabilmesi için, söz konusu cihazlar üzerinde alanında uzman bilirkişiler tarafından inceleme yaptırılması, hazırlanacak bilirkişi raporu ve taraflarca konuya dair ibraz edilecek tüm bilgi-belgeler kapsamında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçelerinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.