Danıştay 4. Daire E.2023/10478 K.2024/5403

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, muhtelif ithalat beyannameleri içeriği cep telefonlarına ilişkin fazladan alınan 244,240-TL TRT bandrol ücretinin iadesi talebiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile fazladan ödenen bandrol ücretinin yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; ithal edilen ürünler üzerinde herhangi bir teknik inceleme yaptırılmayıp ilgili distribütörlerden alınan cevaplar ve cep telefonlarının kataloglarında yer alan bilgiler dikkate alınarak cep telefonlarının bandrole tabi olduğuna karar verildiği, satış fiyatını gösteren fatura üzerinde belirtilen bedel dikkate alınmaksızın doğrudan distribütörler tarafından belirlenen fiyat listelerinin baz alınarak bedelin belirlendiği ve bu doğrultuda davalı idareye bandrol ücreti olarak aktarıldığı,

oysa mevzuat ve bunun uygulanmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararlarında bandrol ücretinin ithalatta serbest dolaşıma giriş beyannamesindeki (özel tüketim vergisi hariç) katma değer vergisi matrahı üzerinden hesaplanacağının belirtildiği, davacı şirket tarafından dava konusu cep telefonlarının ithalatının yapıldığı tarihte gümrük idaresinin uyguladığı referans fiyat uygulaması kapsamında distribütör firmaların belirlediği fiyatlar ve kataloglardaki bilgilerin yeterli görüldüğü,

mevzuatta belirtilen yöntemler yerine distribütör firmaların belirlediği fiyatlar baz alınarak bandrol ücretlerinin belirlenmesi ve fazladan tahsil edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan davacı tarafından fazladan ödenen bandrol ücretine ilişkin bedelin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, fazladan ödenen tutarın davacıya ödenmesi isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu beyannameler davacı tarafından beyan esasına göre verildiğinden kendi beyanına dava açılmasının hukuken mümkün olmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Gelirleri Kanunu ile radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlardan tahsil edilecek bandrol ücretleri TRT'nin gelirleri arasında sayılmış; bu cihazları ithal edenler, bu eşyanın serbest dolaşıma girişinde, gümrük giriş beyannamesindeki (özel tüketim vergisi hariç) KDV matrahı üzerinden, Kanunda gösterilen oranlarda ve bir defaya mahsus olmak üzere bandrol ücreti ödemekle yükümlü tutulmuş; teminat mektubu karşılığı alınmadığı durumlarda bandrol ücretinin, gümrük idarelerince ithalatta alınan gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil edilmesi ve takip eden ayın onbeşinci gününe kadar TRT'ye gönderilmesi esası benimsenmiştir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında; ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu, satış bedelinin Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelerine göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu belirtilmiş, maddenin devamında eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesinin koşulları açıklanmış ve 25. maddesinde de; satış bedeli yöntemine göre eşyanın gümrük kıymetinin belirlenemediği hallerde sırasıyla hangi yöntemlere göre gümrük kıymetinin belirleneceği, satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymetinin belirlenemediği durumlarda öncelikle aynı veya yakın tarihte ihraç edilen eşyanın veya benzer eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetinin tespitinde esas alınacağı hükmü getirilmiştir.

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT)’nın 7. maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmaya İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinde; bu yönetmeliğin, Anlaşma hükümleri çerçevesinde ithal eşyası kıymetinin tespiti için uygulanması gereken yöntem ve kuralların belirlenmesi bakımında hazırlandığı, 2 inci maddesinde, Yönetmeliğin gümrük hattından geçirilen ithal konusu eşyanın kıymetinin belirlenme usullerini kapsadığı, 5 inci maddesinde ise, ithal eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin, bu yönetmeliğin 6 ila 12 inci Maddelerinde yer alan yöntemlerin sırasıyla uygulanması yoluyla tayin ve tespit olunacağı ve bir yönteme göre belirlenemeyen kıymet için izleyen yönteme geçileceği; hükme bağlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin 6. maddesinde “satış bedeli yöntemi”, 7. maddesinde “Aynı Eşyanın Satış Bedeli Yöntemi”, 8 . maddesinde “Benzer Eşyanın Satış Bedeli Yöntemi”, 10. maddede “İndirgeme Yöntemi”, 11. maddede “Hesaplanmış Kıymet Yöntemi” ve 12 . maddede “Son Yöntem”e ilişkin esas ve kurallar düzenlenmiştir.

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT)’nın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik ve doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı belirtilmiştir.

09/07/2015 tarih ve 29411 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/06/2015 tarih ve 2015/7757 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının "Bandrol ücretlerinin iadesi" başlıklı 11.maddesinde, "Gümrük idarelerince fazla tahsil edilen bandrol ücretlerinin iadesi Kurum tarafından gerçekleştirilir." denilerek bandrol ücretlerine ilişkin iade taleplerinin Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna yapılacağı düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından, muhtelif gümrük giriş beyannamesi ile yurt dışından cep telefonları ithal edildiği, ilgili gümrük idaresinin uygulamaları çerçevesinde referans fiyat üzerinden vergilerin hesaplanması için yurt dışı gider eklenmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanname verildiği, tahakkuk ettirilen vergilerin vergi dairesine, gümrük giriş beyannamesine göre hesaplanan bandrol ücretinin ise gümrük idaresine ödendiği; fazladan tahsil edildiği iddia edilen bandrol ücretinin iadesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu, söz konusu başvurunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere göre, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle satış bedelinin esas alınması, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerekmekte olup, satış bedeli yönteminin terk edilme nedenlerinin somut olarak ortaya konulması gerekmektedir.

Olayda, serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak, referans fiyat doğrultusunda ihtirazi kayıtla beyan edilen kıymete istinaden TRT bandrol ücreti tahakkuk ve tahsili yapılmış ise de, kıymet tespit yöntemleri sırasıyla uygulanmadan referans fiyatlar esas alınarak kıymet tespiti yapılmaması gerekmektedir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre, eşyanın gümrük kıymetinin öncelikle, eşyanın satış bedeli olduğu, satış bedelinin tespit edilememesi halinde, sırasıyla Kanunda sayılan diğer yöntemlere geçileceği açık olup, uyuşmazlık konusu eşyalara ait faturalarda yazılı kıymetlerin gerçeği yansıtmadığı yolunda gerek ihraç ülkesinin yetkili makamları nezdinde gerekse eşyayı ihraç eden firma nezdinde bir tespit yapılmadığı, bu haliyle satış bedeli yönteminin terk edilme nedenlerinin somut olarak ortaya konulmadığı görülmektedir.

Bu durumda, satış bedeli yönteminin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının açıkça ortaya konulamadığı, Gümrük İdaresinin söz konusu beyannamelere konu satış bedellerinin yani fatura kıymetlerinin doğruluğunun tespiti amacıyla her türlü bilgi ve belgeyi inceleme hak ve yetkisine sahip olmasına rağmen, bu yönde gerek ihraç ülkesinin yetkili makamları nezdinde, gerekse eşyayı ihraç eden firma nezdinde herhangi bir tespit yapılmadığı görüldüğünden, referans kıymet esas alınarak gerçekleştirilen tahakkuk üzerine fazladan ödenen TRT bandrol ücretinin iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Nitekim dava konusu beyannamelerin içeriği, özel tüketim vergisi ve üzerinden bandrol ücreti hesaplanan katma değer vergisinin zorunlulukla yurt dışı gideri eklenmek suretiyle fazla ödendiğinden bahisle iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddi işleminin iptali ve ödenen tutarların iadesi istemiyle açılan davalarda verilen dava konusu işlemlerin iptali ve fazla ödenen tutarın iadesine ilişkin kararlara yönelik istinaf istemlerinin reddine dair kararlar ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı beyannameler ile ... tarih ve ... sayılı beyanname için Danıştay Yedinci Dairesinin 28/02/2023 tarihli ve E:2022/873, K:2023/1130 sayılı kararıyla;

... tarih ve ... sayılı beyanname için Danıştay Yedinci Dairesinin 28/02/2023 tarihli ve E:2022/828, K:2023/1129 sayılı kararıyla, ... tarih ve ... sayılı beyanname için Danıştay Yedinci Dairesinin 28/02/2023 tarihli ve E:2022/1650, K:2023/1136 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.