Danıştay 4. Daire E.2023/10618 K.2024/718

Dava konusu istem: İstanbul ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi üzerinde kurulan … Kapalı Halk Pazarında davacıya geçici olarak tahsis edilen … Blok … nolu 5 adet tezgah yerinin iptal edilmesine ilişkin İstanbul Büyükçekmece Belediye Başkanlığı Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K: … sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacıya beş adet tezgaha ilişkin davalı idarece geçici tahsis yapıldığı, davacı tarafından şartname bedeli haricinde bir tahsis ücreti ödenmediği, anılan denetim tarihinde davacının geçici tahsis belgesi verilen yer hariç sekiz adet daha tezgah açtığı, davacının idare elamanlarına hakaret ve küfürler ettiği, bir idare elemanını yaraladığının anlaşıldığı, geçici olarak tahsis edilmiş olan tezgah yerlerine ilişkin dava konusu encümen kararında kamu yararına, hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

12/07/2012 tarih ve 28351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Pazar Yerleri Hakkında Yönetmeliğin 27. maddesi uyarınca, pazarcı esnafına yapılmış pazar yeri tahsisinin iptal edilebilmesi için maddede öngörülen ihlallerin gerçekleşmesi gerektiği, pazarcı esnafının ve aile bireylerinin zabıta memurlarına fiili mukavemette bulunması halinin tahsisin iptalini gerektiren haller arasında sayılmadığı, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 51. maddesinde, görevini yaparken zabıtaya karşı gelenler, kolluk kuvvetlerine karşı gelenler gibi cezalandırılacağının belirtildiği,

davacı ve yakınlarının zabıta görevlilerine karşı mukavemetleri hakkında ilgili merciler tarafından gerekli işlemlerin yapılabileceğinin açık olduğu, bu durumun yukarıda anılan yönetmelik uyarınca pazar yeri tahsisinin iptalini gerektirmeyeceği, bu durumda pazar yeri tahsisinin iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ….

İdare Mahkemesinin …. tarih ve E:…, K: … sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında pazar yeri tahsisi ile ilgili alınan bir meclis kararının olmadığı yalnızca geçici tahsis yapıldığı, davacının belediyeye herhangi bir tahsil bedeli ödemediği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ….

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi üzerinde kurulan … Kapalı Halk Pazarında davacıya geçici olarak tahsis edilen … Blok … nolu 5 adet tezgah yerinin iptal edilmesine ilişkin İstanbul Büyükçekmece Belediye Başkanlığı Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

12/07/2012 tarih ve 28351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Pazar Yerleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinde, "(1) Semt ve üretici pazarlarındaki satış yerleri tahsis yoluyla işletilir. Tahsis, aynı belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan diğer pazar yerlerinde satış yeri bulunmayanlara öncelik verilmek suretiyle yapılır.

(2) Semt pazarlarındaki satış yerleri pazarcılara ve üreticilere, üretici pazarlarındaki satış yerleri ise münhasıran üreticilere tahsis edilir. Organik malların satışa sunulduğu semt pazarlarındaki satış yerleri, yalnızca organik mal üreten üreticilere veya bu tür malları satan pazarcılara tahsis edilir. (3) Semt pazarlarında, üreticilere tahsis edilecek satış yeri sayısı, toplam satış yeri sayısının yüzde yirmisinden az olamaz.

Ayrılan satış yerlerine üreticilerden yeteri kadar talep olmaması veya boşalan satış yerlerinin doldurulamaması hâlinde diğer talep sahiplerine de tahsis yapılabilir. (4) Aynı pazar yerinde, bir üreticiye veya pazarcıya doğrudan veya dolaylı olarak en fazla iki satış yeri tahsis edilebilir. (5) Tahsis, belediye encümeni kararı ile yapılır." hükmüne.

15. maddesinde, (1) Tahsis ücreti, satış yerinin kullanımı sonrasında belediye meclisince her yıl belirlenecek tarifeye göre belediyelerin yetkili kılacakları memur veya kişilerce makbuz karşılığında günlük olarak tahsil edilir. (2) Üreticilerden alınacak tahsis ücreti, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda yer alan tarifedeki en alt orandan hesaplanır.

(3) Meslek kuruluşları, belediyelerle yapılan protokoller çerçevesinde verdikleri hizmetler için 7/6/2005 tarih ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında makbuz karşılığında ücret tahsil edebilir. (4) Tahsis sahiplerinden, bu maddede belirtilenler dışında herhangi bir ad altında ücret tahsil edilemez." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının İstanbul ili, … ilçesi, … Kapalı Halk Pazarında geçici olarak tahsis edilen … Blok … Nolu beş adet tezgahta pazarcı esnafı olarak faaliyet gösterdiği, davalı idare elemanları tarafından 21/03/2018 tarihinde … Kapalı Halk Pazarında yapılan kontrolde davacının kendisine geçici tahsis belgesi ile ayrılan yerden hariç sekiz adet daha tezgah açtığının tespit edildiği, zabıta memurları tarafından olay yeri tespit çalışmaları başladığı esnada davacının hakaret ve küfür ettiği, bir idare elemanının yüzüne yumruk atmak suretiyle darp ettiğinin tutanak altına alındığı, söz konusu tutanağa istinaden davacıya ait pazar yerlerinin Büyükçekmece Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı encümen kararı ile iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta; davacıya … Blok … Nolu beş adet tezgaha ilişkin davalı idarece geçici tahsis yapıldığı, davacı tarafından şartname bedeli haricinde bir tahsis ücreti ödenmediği, anılan denetim tarihinde davacının geçici tahsis belgesi verilen yer hariç sekiz adet daha tezgah açtığı, davacının idare elemanlarına hakaret ve küfürler ettiği, bir idare elemanını yaraladığı anlaşılmakla geçici olarak tahsis edilmiş olan tezgah yerlerinin iptal edilmesine ilişkin dava konusu encümen kararında, hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.