Danıştay 4. Daire E.2023/10657 K.2024/650

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Silivri ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki kapalı pazar yerinde kendisine tahsis edilen pazar tezgâhlarının tahsisinin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Silivri Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacı ile davalı idare arasında herhangi bir kiralama ve tahsis işlemi olmadığı halde davacının yaklaşık on yıldır söz konusu tezgâhlardan tasarruf ettiği, ilgili mevzuat gereği pazar tezgahlarının tahsis sahibince üçüncü kişilere devrinin ya da kiralanmasının mümkün olmadığı, davacının tezgahların kendisi tarafından kullanıldığına ilişkin iddiasının da bulunmadığı ve kendisinin kullanmayıp başkasına kullandırdığının tespiti üzerine tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, mülga 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de pazarcı olma kriterleri ve birden fazla tezgâh satın almaya engel teşkil edecek hüküm bulunmadığı, bu nedenle yatırım amaçlı birden fazla tezgâh aldığı, kazanılmış hakkı olduğu 01/01/2012 tarihinde yürürlüğe giren 5957 sayılı Kanun sonrası belediyenin pazar tezgâhı sahiplerine ayrıntılı ve usûlüne uygun bilgilendirme yaparak devir yapmaları için süre vermesi veya rayiç bedeller üzerinden fazla tezgâhları usûlünce satın alması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 11. maddesinin altıncı fıkrasının (i) bendinde "Tahsis edilen satış yerlerini başkasına devredenlerin veya herhangi bir şekilde kullandıranların, kira sözleşmelerinin feshine ya da satış işlemlerinin veya tahsislerinin iptaline belediye encümenince karar verileceği" düzenlenmiştir.

12/07/2012 tarih ve 28351 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Pazar Yerleri Hakkında Yönetmeliğin "Tahsisin iptali ve kira sözleşmesinin feshi" başlıklı 27.maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, "Hukuken geçerli bir mazereti bulunmaksızın, satış yerini üst üste üç kez veya bir takvim yılında sekiz kez kullanmayanların"; aynı fıkranın (ğ) bendinde, "satış yerlerinin 16 ıncı madde hükümleri dışında devredenlerin veya herhangi bir şekilde kullandıranların tahsislerinin iptaline" belediye encümenince karar verileceği kuralına yer verilmiştir.

Yönetmeliğin geçici 1. maddesinin 9. fıkrasında ise, pazar yerlerinin işletim yetkisinin kısmen veya tamamen devrini içeren metinler ile mevcut pazar yerlerindeki satış yerlerinin işletilme usulleri, 31/12/2014 tarihine kadar ilgili gerçek veya tüzel kişilerin de hakları gözetilerek belediyelerce bu Yönetmeliğe uygun hale getirileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davalı Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve imar planında pazar yeri olarak ayrılan taşınmazın 10.780,67 m² bölümü 10 yıl süre ile dava dışı. İnşaat Peyzaj Reklam Organizasyon Yayın İç Dış Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'ne ihale edilerek 16/04/2010 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığı, davacı ise iki adet pazar tezgahını adı geçen şirketten alt kiracı olarak kiraladığı, pazar yerinin dava dışı ihale alıcısı şirkete devrine ilişkin işleme açılan davada.

İdare Mahkemesi … tarih ve E… , K… sayılı kararı ile iptal kararı verildiği, bunun üzerine davalı idare ile. İnşaat Peyzaj Reklam Organizasyon Yayın İç Dış Ticaret ve Sanayi Ltd.

Şti. ile yapılan kira sözleşmesi feshedilerek pazar yerinin 09/01/2012 tarihinde davalı idareye devredildiği, davalı idarece Pazar Yerleri Hakkında Yönetmeliğin geçici 1. maddesi uyarınca pazar yerinde tezgahı olanlarla 16/07/2014 tarihinde toplantı yapılarak davacı ile aynı durumda olanların ihale alıcısı şirketten kiralamış olduğu pazar tezgahlarını kullanmasına izin verildiği ancak 16/06/2021 tarihinde yapılan denetimde davacının pazar tezgahlarını kendisi kullanmayarak bir başkasına kullandırdığının tespit edilmesiyle davacıya ait pazar yeri tahsislerinin iptali yolunda tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın

açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından pazar yerinin yapılan ihale sonucu dava dışı firmaya 10 yıllığına kiraya verildiği, ihale sonucu sözleşme imzalanan firmanın ise pazar yerlerindeki tezgahları üçüncü kişilere devrettiği, davacının 6 adet pazar tezgahını ihale alıcısı firmadan alt kira sözleşmesiyle kiraladığı, pazar yerinin kiralanmasına ilişkin ihalenin yargı kararı ile iptal edildiği, davacı ile davalı idare arasında herhangi bir tahsis veya kiralama ilişkisinin bulunmadığı, pazar tezgahlarını davacının kendisi kullanmayıp üçüncü kişilere kiralayarak tasarruf ettiği açıktır.

Bu durumda, davacı ile davalı idare arasında herhangi bir kiralama ve tahsis işlemi olmadığı halde davacının yaklaşık 10 yıldır söz konusu tezgahlardan tasarruf ettiği, kaldı ki idare ile aralarında bir tahsis ya da kira ilişkisi bulunsa dahi mevzuat gereği, pazar tezgahlarının tahsis sahibince üçüncü kişilere devri ya da kiralanmasının mümkün olmadığı gibi temyiz dilekçesinde tezgahların yatırım amacıyla aldığını beyan ettiği hususları dikkate alındığında, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin İdare Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.