Danıştay 4. Daire E.2023/11012 K.2024/1545

Dava konusu istem: Sakarya ili, Adapazarı ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Apt. No:... adresinde faaliyet gösteren, "..." unvanlı, "birahane" faaliyet konulu işyerinin, Adapazarı İlçe Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden faaliyetinin geçici olarak sonlandırılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait işyerinin "birahane" faaliyet konulu, umuma açık eğlence ve istirahat yeri olarak faaliyet gösterdiği, İçişleri Bakanlığı İller İdare Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ver ... sayılı yazısı ile umuma açık istirahat ve eğlence yerleri olarak faaliyet yürüten ve vatandaşların çok yakın bir mesafe de bir arada bulunarak hastalığın bulaşma riskini artıran pavyon, diskotek, bar,

birahane ve gece kulüplerinin faaliyetlerinin 16/03/2020 tarihinden itibaren faaliyetlerinin durdurulmasına karar verildiği ve bu kapsamda Sakarya Valiliği İl Hıfzıssıhha Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile de Sakarya İlinde faaliyet gösteren umuma açık eğlence yerlerinin faaliyetlerinin 16/03/2020 tarihinden itibaren durdurulmasına karar verildiği,

Adapazarı İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 18/09/2020 tarihinde yapılan denetimlerde davacının işyerinin umuma açık ve eğlence yerlerinden olan birahane olarak faaliyet göstermesi nedeniyle denetim yapıldığı tarihte kapalı olması gereken yerlerden olmasına rağmen kapalı olmadığı ve çalıştırılmasına devam edildiği hususunun tutanakla tespit edildiği ve sözkonusu tutanağın işyeri sahibi tarafından ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığı dikkate alındığında, genelge ve Hıfzısıhha Kurulu kararları çerçevesinde faaliyetinin geçici olarak sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu işyerinin faaliyet konusunun "birahane" olduğu, bu kapsamda Covid-19 tedbirleri kapsamında, kapalı olması gereken işletmeler kapsamında olduğu açık ise de, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 261. maddesinin, münhasıran halkın toplanmasına olanak tanıyan işyerlerinde, halkın sağlık ve esenliğini korumak için getirilmiş ve ilan edilmiş önlemlere uyulmaması durumunda, bu yerlerdeki toplantıyı engelleme yetkisini içerdiği,

yetkinin tedbirlere kısmen veya tamamen riayet edilmeyen mahallerde sadece "tedbirlere uyulmayan toplantının engellenmesi (gerekirse, mevcut durumda dağıtılması)" ile sınırlı olduğu, önlem, yasak ve yükümlülüklere aykırı davranışlar için açıkça getirilmiş bir "işyeri kapatma" yaptırımının bulunmadığı hususları dikkate alındığında salgın hastalık nedeniyle alınması gereken önlemlere aykırı olarak faaliyet gösterdiği tespit edilen işyerinde o anda toplantının engellenmesi ve aykırı davranış nedeniyle ilgililerin fiillerinin karşılığı idari para cezası ile cezalandırılması olanağının bulunduğu,

önlem, yasak ve yükümlülüklere aykırı davranıldığı gerekçesiyle "işyeri faaliyetinin geçici olarak sonlandırılması" yaptırımı uygulanmasına olanak bulunmadığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin ilgili mevzuata uygun olarak tesis edildiği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 27. maddesinde, "Umumi hıfzıssıhha meclisleri mahallin sıhhi ahvalini daima nazarı dikkat önünde bulundurarak şehir ve kasaba ve köyler sıhhi vaziyetinin ıslahına ve mevcut mahzurların izalesine yarayan tedbirleri alırlar." hükmüne, 72. maddesinde, "57 nci maddede zikredilen hastalıklardan biri zuhur ettiği veya zuhurundan şüphelenildiği takdirde aşağıda gösterilen tedbirler tatbik olunur. ....

7- Dahilinde sari ve salgın hastalıklardan biri zuhur eden umumi mahallerin tehlike zail oluncaya kadar set ve tahliyesi." hükmüne, 77. maddesinde, "Sari ve salgın hastalıklardan birinin hüküm sürdüğü veya tehdit ettiği mahallerde Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin tasvibiyle bütün umumi mahallerde vuku bulacak içtimalar tahdit veya menolunabilir." hükmüne, 261. maddesinde, "Bütün eğlence mahalleri, tiyatro, sinema,

bar ve gazino ve kahve ve emsali yerler ve halkın bir arada toplanmasına mahsus sair umumi mahaller ve hamamlarda halkın sıhhatini vikaye ve selametini temin için riayeti lazım gelen tedbirler mahalli belediyelerce neşrü ilan olunur.

Bu tedbirlere kısmen veya tamamen riayet edilmiyen mahallerde her türlü içtimalar menedilir." hükmüne, 282. maddesinde, "Bu Kanunda yazılı olan yasaklara aykırı hareket edenler veya zorunluluklara uymayanlara, fiilleri ayrıca suç oluşturmadığı takdirde, ikiyüzelli Türk Lirasından bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir." hükmü ve 283.maddesinde " Bu Kanunda yazılı belediye vazifelerine taallûk edip 266 ncı maddede gösterilen sıhhi zabıta nizamnamesinde mezkur memnuiyetlere muhalif hareket edenlerle mecburiyetlere riayet etmeyenler,

15/5/1930 tarihli ve 1608 sayılı Kanunla değişik 16/4/1924 tarihli ve 486 sayılı Kanun mucibince cezalandırılır." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun uyarınca, umumi hıfzıssıhha meclisleri tarafından bölgenin sağlık durumu dikkate alınarak bir kısım tedbirleri alabileceği ve salgın hastalıklardan birinin hüküm sürmesi veya tehdit etmesi halinde ise bütün umuma ilişkin yerlerde Sağlık Bakanlığının onayı ile yapılacak toplantıların sınırlanabileceği veya yasaklanabileceğine ilişkin olarak Umumi Hıfzıssıhha Meclislerine takdir yetkisi tanınmış olduğu,

yine Kanunda bütün eğlence mahalleri, tiyatro, sinema, bar ve gazino ve kahve ve emsali yerler ve halkın bir arada toplanmasına mahsus sair umumi mahaller ve hamamlarda halkın sıhhatini temin için uyulması zorunlu tedbirlerin mahalli belediyelerce ilan olunacağı, bu tedbirlere kısmen veya tamamen riayet edilmeyen mahallerde her türlü toplantının menedileceği belirtilmiş, ve Kanunda yazılı olan yasaklara aykırı hareket edenlere veya zorunluluklara uymayanlara, fiilleri ayrıca suç oluşturmadığı takdirde, idarî para cezası verileceği belirtilmiştir.

Görüleceği üzere halkın sağlığı için gerekli tedbirleri almak ve genel anlamda bütün umumi mahallerde vuku bulacak toplantıların sınırlandırılması veya men edilmesi yetkisi Umumi Hıfzısıhha Kurullarına verilmiştir. Bu bakımdan salgın tehlikesi konusunda önleme ya da bu kapsamda önleme amaçlı olarak yasaklanan bir faaliyetin men'i de ilgili kurullarca yapılabilecektir.

İdare Mahkemesi kararında belirtildiği üzere, davacıya ait işyerinin "birahane" faaliyet konulu, umuma açık eğlence ve istirahat yeri olarak faaliyet gösterdiği, İçişleri Bakanlığı İller İdare Genel Müdürlüğü'nün 15/03/2020 tarih ver 5240 sayılı yazısı ile umuma açık istirahat ve eğlence yerleri olarak faaliyet yürüten ve vatandaşların çok yakın bir mesafe de bir arada bulunarak hastalığın bulaşma riskini artıran pavyon, diskotek, bar,

birahane ve gece kulüplerinin faaliyetlerinin 16/03/2020 tarihinden itibaren durdurulmasına karar verildiği ve bu kapsamda Sakarya Valiliği İl Hıfzıssıhha Kurulu'nun 16/03/2020 tarih ve 03 sayılı kararı ile de Sakarya İlinde faaliyet gösteren umuma açık eğlence yerlerinin faaliyetlerinin 16/03/2020 tarihinden itibaren durdurulmasına karar verildiği,

Adapazarı İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 18/09/2020 tarihinde yapılan denetimlerde davacının işyerinin umuma açık ve eğlence yerlerinden olan birahane olarak faaliyet göstermesi nedeniyle denetim yapıldığı tarihte kapalı olması gereken yerlerden olmasına rağmen kapalı olmadığı ve çalıştırılmasına devam edildiği hususunun tutanakla tespit edildiği ve sözkonusu tutanağın işyeri sahibi tarafından ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığı dikkate alındığında, genelge ve hıfzısıhha kurulu kararları çerçevesinde faaliyetinin geçici olarak sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından,

temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.