Danıştay 4. Daire E.2023/11525 K.2024/1540

Davanın konusu

04/06/2010 tarihli, 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a), (d), ve (e) bentleri ile 26. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin değiştirilmesine yönelik, 07/01/2022 tarihli ve 31712 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. ve 7. maddelerinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

5393 sayılı Belediye Kanununun 14. ve 15. maddesi ile Belediyelere mahalli müşterek nitelikte olmak üzere çeşitli alanlarda görev ve yetkiler verildiği, bu yetkilerle davanın açıldığı, dava konusu değişiklikler ile mevzuatta daha önceden yer alan hükümlere göre alanda yer alan işletmelerin canlı müzik izin belgesi alarak denetime tabi tutulan faaliyetlerinin, yapılan değişiklik ile tamamen yasaklandığı, "çok hassas alan" tanımının yetersiz olduğu, sınırlarının belirsiz olduğu, getirilen yasaklama ile hukuken öngörülemez şekilde ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz şekilde yasak alanların daha çok genişletilebildiği,

davacı Belediye özelinde, belirtilen işletmelerin büyük bir kısmının en az III. derece doğal veya arkeolojik sit alanında kaldığı, bu alanların kapalı hale getirilmesini beklemenin mali külfetin ötesinde kaçak yapılaşmaya sebebiyet vereceği, 2863 sayılı Yasa uyarınca izin ve projelerin alınmasının birçok yapı için mümkün olmayacağı, Bodrum Yarımadasının önemli bir kısmının Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi içerisinde yer aldığı, ulusal bazda geçerli olan yönetmeliğin Bodrum ve benzeri kentlerin turistik karakterini ve kimliğinin gözetilmeksizin tesis edildiği,

norm koyucunun iradesinin kamu yararı yönünden sakat olduğu belirtilerek iptali istenen Yönetmelik hükümlerinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Dava konusu edilen Yönetmelik hükümlerinin hukuka uygun olarak tesis edildiği, haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

30/11/2022 tarihli, 32029 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliğinin 21. maddesi ile Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldığı; işbu davanın konusu kalmadığından, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: …

DÜŞÜNCESİ

Dava, 04.06.2010 tarihli, 27601 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24. maddesinin 1. fıkrasının (a), (d) ve (e) bentleri ile 26. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin değiştirilmesine ilişkin 07/01/2022 tarihli, 31712 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. ve 7. maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.

30.11.2022 tarihli, 32029 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliğinin 21. maddesi ile Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldığından bu davanın konusu kalmamıştır.

Açıklanan nedenle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

07/01/2022 tarih ve 31712 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesi ile 04/06/2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin 24. maddesinin birinci fıkrasının mülga (a) bendi; “a) Çok hassas kullanım alanlarındaki açık ve yarı açık eğlence yerlerinde canlı müzik yayını yapılması yasaktır.

Bu alanlarda, açık ve yarı açık eğlence yerlerinin kurulmasına izin verilmez. Bu alanlardaki mevcut açık ve yarı açık eğlence yerleri kapalı hale getirilir.” şekilde yeniden düzenlenmiş, aynı fıkranın (d) ve (e) bentleri; “d) Hassas kullanımların bulunduğu alanlarda faaliyet gösteren açık ve yarı açık eğlence yerlerinde, 24:00-07:00 saatleri arasında canlı müzik yayını yapılması yasaktır.

Diğer saatlerde ise (b) ve/veya (c) ve/veya (ç) bentlerinde belirtilen sınır değerleri sağlayacak şekilde faaliyetler sürdürülür. e) Hassas kullanımların bulunduğu yerlerde faaliyet gösteren açık ve yarı açık eğlence yerlerinin, yapılan denetimlerde (b) ve/veya (c) ve/veya (ç) bentlerinde belirtilen sınır değerleri bir yıl içinde üç defa sağlamadığının tespiti halinde, fiziki olarak tamamen kapalı hale getirilir.” şeklinde değiştirilmiştir.

Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi ile de aynı Yönetmeliğin 26. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi; “ı) Çok hassas kullanımları etkileyebilecek şekilde yakınında, bitişiğinde, altında veya üstündeki alanlarda konser, gösteri, miting, tören, festival ve benzeri açık hava faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi yasaktır.

Hassas ve az hassas kullanımların bulunduğu alanlarda ise konser, gösteri, miting, tören, festival ve benzeri açık hava faaliyetlerinin 24:00-07:00 saatleri arasında yapılması yasaktır. Bu maddede belirtilen açık hava faaliyetlerine, çevresel gürültüye maruz kalan kişilerin ve yaşanan şikâyetlerin yoğunluğu göz önünde bulundurularak, İl Mahalli Çevre Kurul Kararı ile alan ve saat sınırlaması getirilebilir.” şekilde değiştirilmiştir.

Yapılan bu değişikliğin iptali istemiyle de görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Anayasa'nın 124. maddesi çerçevesinde, idarenin normlar hiyerarşisine uygun bir şekilde düzenleyici işlem yapma yetkisinin bulunduğu, Kanun'ların uygulanmasını göstermek üzere Yönetmelik, Yönetmelik'lerin uygulanmasını göstermek üzere de Tebliğ ve diğer alt düzenleyici işlemler çıkarabilecekleri açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden; iptali istenen değişiklikten sonra, 30/11/2022 tarihli, 32029 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği, bu Yönetmeliğin 21. maddesi ile 04/06/2010 tarihli, 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 07/01/2022 tarihli ve 31712 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. ve 7. maddeleri ile 24. maddesinin 1. fıkrasının (a), (d), ve (e) bentleri ile 26. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendi ile değişikliğe uğrayan, 04/06/2010 tarihli, 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin tamamıyla yürürlükten kalktığı, Yönetmeliğin yeni halinde ise iptali istenen düzenlemelere yer verilmediği görüldüğünden, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Bununla birlikte; dava konusu edilen Yönetmelik hükümlerinin, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren yeni Yönetmelikle ortadan kaldırıldığı dikkate alındığında, yargılama giderlerinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idare üzerinde bırakılması gerekmektedir.