Danıştay 4. Daire E.2023/11770 K.2025/409

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... plakalı araç ile İstanbul Esenler Otogarı yakınlarındaki yağmur suyu bacasına kimyasal madde boşaltılarak, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle, aynı Kanun'un 20-r maddesi uyarınca 265.497,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; ''...21.02.2020 tarihinde saat 06.53'te "... plakalı bir tanker aracı bir yağmur suyu bacasına İskinin kimyasal bir atık maddesi boşaltıyorlardı. İlkden İskinin araçı sandım sornasında yanlarına gittiğimde siz burda napıyorsunuz diyince bir anda panik oldular ve hortumları toplayıp ordan kaçtılar. Gerekli işlemlerin sağlanılmasını talep ve arz ederim.

Bu konuda boşaltım yaparlarkende bende videoları mevcuttur. Bu bölge Esenler Otogar bölgesinden Tem.e bağlanırken bulunan kanal var tam ordaki yağmur suyu bacası" şeklinde İBB Avrupa Yakası Zabıta Müdürlüğüne ihbardan bulunulması üzerine İSKİ ekiplerince olay yerine gidilip tutulan aynı günlü tutanakta,

bahsi geçen kanal bacasına mermer tozu boşaltıldığı ve tıkalı kanalın kombine araçlarla temizlendiği belirtilip olay mahallinin fotoğrafları çekilmiş ve Avrupa 1. Bölge Abone İşleri Dairesi Başkanlığının tevdi yazısı üzerine ... plakalı araçtan İstanbul Esenler otogar. yakınlarındaki yağmur suyu bacasına kimyasal madde boşaltıldığından bahisle 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. maddesi delaletiyle aynı Yasa'nın 20-r maddesi uyarınca 265.497,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, İstanbul Esenler otogar yakınlarındaki yağmur suyu bacasına mermer tozunu davacı şirkete ait... plakalı Tanker-Vidanjör olarak kayıtlı araçtan dökülüp dökülmediği, bu hususun davalı idarece ortaya konulup konulmadığı üzerinedir. Mahkememizce davalı idareye 19.11.2021 tarihinde yapılan ara karar sonucu davalı idarece adli makamlara herhangi bir suç duyurusunda bulunulmadığı belirtilmiştir.

Bu açıdan işbu yargılamadaki fiilin sübut bulup bulmadığı hususu davalı idarenin ortaya koyduğu argümanlar çerçevesinde incelenecektir. Davalı idare, İSKİ'nin fezlekesine istinaden idari para cezası vermiştir. Başkaca bir delil toplama yoluna gitmemiştir.

İSKİ'den davalıya gönderilen belgelere bakıldığında ise, İstanbul Esenler otogar yakınlarındaki yağmur suyu bacasına kimyasal madde boşaltıldığına yönelik tek tanıklı şikayet başvurusu, ... plakalı Tanker-Vidanjörün bazı fotoğrafları, İSKİ personelince aynı gün tutulan tutanak olduğu görülmektedir. Olay, tek tanığın şikayet başvurusu üzerine başlamıştır.

Davalı idarece fiilin sübutuna ilişkin her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı bir delil elde edilmeye yönelik olarak dosyada mevcut tek tanık şikayet beyanı idari para cezası verilmeden önce tekrar açıklığa kavuşturulmamış ve şikayetçinin yeniden ifadesine başvurulmamıştır.

Yine olayda ispat yükü üzerinde olan davalı idarece, şikayetçi tarafından çekilen araç fotoğrafının ... plakalı araç olup olmadığına yönelik fotoğrafın tahlili yapılmamış, aracın o bölgeden geçip geçmediği, geçtiyse mermer tozunu o yağmur suyu bacasına döküp dökmediğine dair emniyet PTS-mobese kayıtları incelenmemiştir. Şikayetçinin ifadesiyle ortaya çıkma olasılığı bulunan başkaca tanıklar tespit edilmemiştir.

Yine fotoğrafı çekilen aracın o yerde olup olmadığına dair şikayetçe beyanından başka bir delil yoktur. Bu haliyle eldeki delillerle idarece tevsii tahkikat yoluna başvurulmadan sadece İSKİ'den gelen bilgi ve belgelerle idari para cezası verilmesi doğru bulunmamıştır. Dava konusu işlemin bu haliyle eksik araştırma ve delil yetersizliği sebepleriyle hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır." denilmek suretiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

21.02.2020 tarihinde İBB çağrı merkezine yapılan başvuruda ... plakalı araçtan Otogar Tem Bağlantı Yolu kanal bacasına kimyasal madde boşaltıldığına yönelik şikayette bulunulduğu, İstanbul Esenler otogar yakınlarındaki Otogar Tem Bağlantı yolu yağmur suyu kanal bacasına mermer tozunun davacı şirkete ait ... plakalı Tanker-Vidanjör olarak kayıtlı araçtan döküldüğü, İSKİ Bayrampaşa Şube Müdürlüğü ekiplerince yerinde yapılan kontrolde de söz konusu kanal bacasına mermer tozu boşaltıldığının ve atıksu hattının tıkanması sonucunda çevre kirliliğine sebebiyet verildiğinin belirtildiği,

davacı adına kayıtlı araçla çevre kirliliğine sebebiyet verildiği dosya kapsamındaki bilgi, belge ve fotoğraflarla sabit olduğundan, fiili sabit olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kanuna aykırı boşaltım işlemi gerçekleştiren aracın şirketlerine ait bir araç olduğu hususunun ispata muhtaç olduğu, bu hususta somut kesin delil söz konusu olmadığı, olayın gerçekleştirildiği yerin Otogar Tem Bağlantı Otoyolu olmasının onlarca altyapı işi yapan firmaların araçlarının bu yolu kullanması nedeniyle olayı gerçekleştiren aracın başka bir firmaya ait olduğunun aşikar olduğu, dosyada tanık beyanı dışında hiçbir delil mevcut olmadığı, aracın o bölgeden geçip geçmediği, geçtiyse mermer tozunu o yağmur bacasına döküp dökmediğine dair emniyet PTS-Mobese kayıtlarının incelenmediği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu idari yaptırım kararına dayanak alınan fiilin davacı şirket tarafından işlendiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin veriler içeren somut bir tespit söz konusu olmadığı, gerek şikayetçinin beyanları, gerekse de dosyada mevcut cezaya dayanak olarak gösterilen tutanak, fotoğraf ve video kaydının, cezaya sebebiyet veren mermer tozunun yağmur suyu bacasına boşaltılmasına ilişkin fiilin, davacı şirkete ait araç tarafından gerçekleştirildiğini net olarak ortaya koyabilecek nitelikte deliller olarak kabul edilmelerinin hukuken mümkün olmadığı, davaya konu idari para cezasının eksik araştırma ve yetersiz deliller ile tesis edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; usul ve yasaya uygun İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan İstinaf başvurusunun reddi gerekirken, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında usul ve yasaya uyarlık bulunmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.