Danıştay 4. Daire E.2023/11809 K.2024/8200

Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Adana ili, Seyhan ilçesi, ...

Mahallesinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait tesiste, 20/04/2021 tarihinde yapılan denetimde, geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesi olmadan mevzuata aykırı biçimde tehlikesiz atık geri kazanım faaliyeti yapıldığından bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca 270.000,00-TL idari para cezası verilmesine ve Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin 15. maddesi uyarınca geçici faaliyet belgesi alınıncaya kadar tesisin faaliyetinin sonlandırılmasına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi,

İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün... tarihli, ... sayılı işlemi ile verilen 270.000,00-TL idari para cezasının, 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca yapılandırılması istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... gün ve E:..., K:...sayılı kararda.

7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un, 30/4/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen idari para cezalarını kapsadığı, davacı hakkında tesis edilen idari para cezasının ise 03/05/2021 tarihli olduğu ve söz konusu işlemin 03/05/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, bu kapsamda davacı hakkında tesis edilen 03/05/2021 tarihli idari para cezasının, 7326 sayılı Kanun kapsamında yer almadığı anlaşıldığından,

2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca tesis edilen 270.000,00-TL idari para cezasının, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un, 30/4/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen idari para cezalarını kapsadığı, davacı hakkında tesis edilen idari para cezasının ise 20/04/2021 tarihli tutanağa dayalı olarak verildiği, bu bağlamda, tutanak tarihi itibariyle 7326 sayılı Kanun kapsamında yer aldığı anlaşılan ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca tesis edilen 270.000,00-TL idari para cezasının, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan para cezasının 03/05/2021 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olmasının, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya engel bir durum teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusu kabul edilerek, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesinin kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından; 30/04/2021 tarihinden önce (bu tarih dahil) verilen idari para cezalarının, 7326 sayılı Kanun kapsamına girdiği ve söz konusu idari para cezalarının yeniden yapılandırılması talebinde bulunulabileceği; uyuşmazlığa konu idari para cezasına konu fiilin tespit tarihinin 30/04/2021 tarihinden sonra 03/05/2021 tarihinde olması nedeniyle, davacı tarafından yapılan yeniden yapılandırma başvurusunun, 7326 sayılı Kanun'un 2. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesinde adresinde faaliyette bulunan tesiste, plastik atıkların tesis sahası içerisinde ve dış alanında depolandığı, bu atıkların kırma ve yıkama işlemine tabi tutularak granül çekme işleminden sonra satışı yapılmak suretiyle tehlikesiz atık geri kazanım faaliyeti gerçekleştirildiği, ancak atıkların toplanması, depolanması ve geri kazanımı faaliyetine ilişkin geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesi olmadan mevzuata aykırı biçimde geri kazanım faaliyeti yapıldığı hususu, davalı idare elemanlarınca düzenlenen 20/04/2021 tarihli çevre denetim tutanağı ile tespit edilmiştir.

Anılan tutanak dayanak alınarak; tespitin yapıldığı tesiste, geçici faaliyet belgesi veya çevre izin ve lisans belgesi olmadan mevzuata aykırı biçimde geri kazanım faaliyeti yapıldığından bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca 270.000,00-TL idari para cezası verilmesine ve Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin 15. maddesi uyarınca geçici faaliyet belgesi alınıncaya kadar tesisin faaliyetinin sonlandırılmasına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı işlemi tesis edilmiştir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı işlemi ile verilen 270.000,00-TL idari para cezasının, 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca yapılandırılması istemiyle davacı tarafından yapılan başvuru, davalı idare tarafından zımnen reddedilmiştir.

Bunun üzerine, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma istemli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. maddesinde. "Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle; kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.", 20. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendinde.

"Bu Kanunda ve yönetmeliklerde öngörülen usûl ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere 24.000 Türk Lirası, ithal edenlere 60.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir. " hükmü, ikinci fıkrasında da "Bu maddenin (k), (l), (r), (s), (t), (u), (v) ve (y) bentlerinde öngörülen idarî para cezaları kurum, kuruluş ve işletmelere üç katı olarak verilir." düzenlemesi yer almaktadır.

7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Kapsam ve tanımlar" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 30/4/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen idari para cezaları (24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanuna göre verilen idari para cezaları ile 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlarca verilen idari para cezaları hariç)" hakkında, 7236 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

14/06/2021 tarih ve 31511 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7326 sayılı Kanun Genel Tebliği'nde (Seri No:1) "b) Kapsama Giren İdari Para Cezaları Kanun kapsamına;

- 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununa göre,

- 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanuna göre,

- 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlarca,

verilen idari para cezaları hariç olmak üzere 30/4/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen idari para cezaları girmektedir.

Ancak, 30/4/2021 tarihinden önce verilmekle birlikte 7326 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş idari yaptırım kararlarına konu idari para cezaları Kanunun kapsamına girmemektedir." ibaresine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda ver verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında yeniden yapılandırma başvurusuna konu kamu alacakları arasında, (Kanun'da tahdidi olarak sayılan istisnalar hariç olmak kaydıyla) idari para cezalarına yer verilmiş ve idari para cezalarının Kanun kapsamında değerlendirilebilmesi, 30/04/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilmiş olması koşuluna bağlanmıştır.

Uyuşmazlıkta; idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin dayanağı niteliğinde olan çevre denetim tutanağı ile idari para cezasına konu fiilin, 20/04/2021 tarihinde tespit edildiği görülmekle birlikte.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı işlemi ile, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca 270.000,00-TL idari para cezası verildiği;

dolayısıyla, 7326 sayılı Kanun kapsamında yeniden yapılandırma başvurusuna konu idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin tarihinin 03/05/2021 olduğu ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca 30/04/2021 tarihinden (bu tarih dahil) sonra tesis edildiği anlaşılan idari para cezası hakkında 7326 sayılı Kanun kapsamında yeniden yapılandırma başvurusunda bulunulamayacağından;

davacı tarafından 7326 sayılı Kanun kapsamında yeniden yapılandırma istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı usul ve hukuka uygun olup, temyize konu kararın onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.