Danıştay 4. Daire E.2023/12201 K.2023/6211

Dava konusu istem: Davacı tarafından; maliki bulunduğu İstanbul ili, Fatih ilçesi, …Mahallesi, …Sokak, No: …adresinde bulunan dairesinin pansiyon (apart daire) olarak işletilmek suretiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterdiğinden bahisle, işyerinin 2559 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve 9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddesine istinaden mühürlenmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı tarafından sunulan kira kontratında söz konusu dairenin 29/05/2022 tarihinden itibaren aylık 1200 ABD Doları karşılığında bir yıl süre ile …adlı kişiye kiraya verildiği, ancak dairede yapılan tespit anında davacının taşınmazı kiraladığını öne sürdüğü kişi dışında üç farklı kişinin bulunduğu, bu kişilerin konutu iki ay süreliğine 3000 ABD Doları karşılığında davacıdan kiraladıklarını beyan ettiği, davacı tarafından idarece yapılan tespitin aksini gösterir herhangi bir bilgi ve belgenin sunulamadığı,

işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan günübirlik konaklama yeri şeklinde faaliyet gösterdiği, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; 29/05/2022 tarihli kira sözleşmesi ile söz konusu daireyi bir yıl süreliğine kiraladığı, davalı idarece yapılan tespitte dairede bulunan yabancı uyruklu kişilerin daireyi kendisinden aylık olarak kiraladıklarını ifade ettikleri bir tutanak tanzim edilse de söz konusu tutanağın maktu olduğu, dairede oturduğu iddia edilen kişilerin kimlik bilgileri ve sair belgelerinin yer almadığı, yabancı uyruklu kişilerin hangi dilde beyanda bulunduklarının belli olmadığı, bu durumda tespit tutanağının dairede bulunan yabancı uyruklu kişilerin o an ne şekilde beyan verdiklerinin anlaşılmadığı, tutanağın hükme esas alınamayacağı, dairenin pansiyon olarak kullanıldığı yönünde somut yeterli delil bulunmadığı, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun 7. maddesinde, "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.

Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.

Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5'inci ve 6'ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde, "(1) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler […] beyan formu ile yetkili idareye başvurur.

(2) Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir.

(3) İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.

(4) Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir.

(5) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır.

(9) İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır.

(10) Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 tarihli, 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin; üçüncü alt bendinde, belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak, alınan karar, emir ve yasaklara uymayanlar hakkında gerekli müeyyideleri uygulamak;

on dokuzuncu alt bendinde, ruhsatsız olarak açılan veya ruhsata aykırı olarak işletilen işyerleri ile ilgili olarak 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak, denetim ve gereken diğer işlemleri yapmak.

Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde, umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, İstanbul ili, Fatih ilçesi, …Mahallesi, …Sokak, No: …adresinde bulunan dairenin, pansiyon (apart daire) olarak işletilmek suretiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterildiğinden bahisle, işyerinin 2559 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddesine istinaden mühürlenmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 22/06/2022 tarihli tutanakta; günübirlik kullanılan yerlerle ilgili daha önce yapılan tespitler ve gelen ihbarlar doğrultusunda adrese gidildiği, kapıyı açan …isimli yabancı uyruklu kişiyle tercüman aracılığıyla yapılan görüşmede, adı geçenin daireyi …adlı kişiden aylık olarak iki aylığına 3000 ABD Doları karşılığında kiraladığını ve pansiyon (apart daire) şeklinde kullandığını beyan ettiği, evrak kontrolünde yabancı uyruklu kişilerin oturma izni olduğu, kira sözleşmesinin olmadığı,

kişilerin beyanından ve evrakın incelenmesinden yerin günübirlik pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığı tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği, ancak bu tespit tutanağının önceden matbu olarak düzenlendiği, ayrıca tutanakta dairede tespit anında bulunan yabancı uyruklu kişilerin beyanlarının tercüman vasıtası ile alındığı belirtilmişse de, tutanakta bunu gösterir şekilde herhangi bir yeminli tercümanın imzasının bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda; davacının kiracısı ile arasında akdedilen bir kira sözleşmesinin bulunması, davalı idarece tutulan tutanakta yabancı uyruklu kişilerin beyanlarının yeminli tercüman vasıtası ile alındığını gösterir yeminli tercüman imzasının olmaması,

dava dosyasına tutulan matbu tutanak harici dava konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan günübirlik konaklama faaliyeti yapılmak suretiyle pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığına ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespit sunulamaması ile adli kolluk tarafından da taşınmazın günübirlik kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin de yapılmaması karşısında, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan günübirlik konaklama faaliyeti yapılmak suretiyle pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığını ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık,

davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.