Danıştay 4. Daire E.2023/12370 K.2025/804

Dava konusu istem: Ordu ili, Ünye ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ...numaralı adreste faaliyet gösteren davacı şirketin, "1. Sınıf Gayrisıhhi Müessese kapsamında 'Tersanecilik' konusunda ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle iş yerinin faaliyetten men edilmesinin istenilmesine ilişkin Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: (Kapatılan)...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; tersanecilik faaliyeti yürüten davacının işyerinin davalı idarece yapılan denetimler sonucunda ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği gerekçesiyle 5216 sayılı Belediye Kanunu'nun 7. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca faaliyetten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Olur ile dava konusu işlemin tesis edildiği, davalı idarece faaliyetten men işleminin daire başkanı onayıyla tesis edildiği,

mevzuatta yer alan yasaklanan faaliyetin menine karar verileceğine ilişkin hüküm uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin faaliyetten men edilmesi hususunda Belediye Encümeninin yetkili olduğu, bu durumda ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğundan bahisle davacıya ait işyerinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Daire Başkanlığı kararı ile faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin mevzuat hükümleri uyarınca kendilerine verilmiş olan görev, yetki ve sorumluluklar kapsamında tesis edildiği, yetki gaspının söz konusu olmadığı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının yetkili idarelerin üst amiri ile görevlendireceği yetkililer tarafından imzalanmasına ilişkin düzenleme dikkate alınarak usulde ve yetkide paralellik ilkesi gereği ruhsatsız açılan işyerlerinin kapatılmasında da aynı makamın yetkili olduğu, Danıştay içtihatları uyarınca da dava konusu işlemin belediye encümenince tesis edilmiş olması durumunda hukuka uygun olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığı,

dava konusu işlemin davacının...tarih ve ... sayılı Başkanlık oluruna istinaden faaliyetten men edilmesinin zabıta daire başkanlığından talep edilmesine yönelik olduğu, işlemin tesis edilmesine yönelik yetki devrinin de hukuka uygun gerçekleştirildiği, kısmi işletme izin belgesi veya işletme izin belgesinin işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için gereken işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile karıştırılmaması gerektiği, davacının tersanecilik konusunda hiç ruhsat almadan ve ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatının olmadığı davacı tarafça bilindiği için birçok kez ruhsat başvurusunda bulunulduğu,

dosyaya iddialarını ispatlar nitelikte bir işyeri açma ve çalışma ruhsatı sunulamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelerde belediyelerin yetkili olduğu hükmüne yer verilmiştir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyasının incelenmesinden, Ordu ili, Ünye ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde 1. Sınıf Gayrisıhhi Müessese kapsamında tersanecilik faaliyeti yürüten şirket hakkında yapılan denetimler sonucunda iş yerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği gerekçesiyle Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı'nın 04/12/2020 tarih ve 12648 sayılı Genel Sekreter başkanlık oluru içeren yazısına istinaden ve 5216 sayılı Belediye Kanununun 7. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca faaliyetten men edilmesi işlemine karşı bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden 04/12/2019 tarih ve 23189 sayılı Ordu Büyükşehir Belediyesi Yetki Devri Tebliği'nin Genel Sekreter Yardımcıları veya Vekilleri Tarafından İmzalanacak Belgeler başlıklı 11. maddesinin (l) bendinde "İşyeri açma ve çalışma ruhsatları, ecrimisil talebi ile demirbaşların imha ve terkinine ilişkin onaylar" hükmünün yer aldığı, bu yetkinin 14/08/2020 tarihli başkanlık oluru uyarınca Genel Sekretere devredildiği, dava konusu işlemin de söz konusu yetki devri uyarınca Genel Sekreter Oluru ile tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde yetkili olan Genel Sekreterin, ruhsatsız faaliyet gösteren işyerlerinin faaliyetten men edilmesinde de yetkili olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinde ve ruhsatın iptali konusunda belediyenin yetkili olduğu; ruhsatsız işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafından kapatılacağı açıktır.

Sözü edilen düzenlenmelerle, herhangi bir ruhsatı bulunmayan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan yerlerin, ruhsatlı işyerleri bakımından getirilen hukuki statüden ve hukuki korumalardan yararlandırılmasının önüne geçilmiş olup; bu gibi ruhsatsız şekilde faaliyette bulunulan işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellendiği görülmektedir.

Bu durumda, davacının işletmekte olduğu işyerinin ruhsata tabi bir işyeri olmasına rağmen, ruhsatsız olarak faaliyet göstermesi nedeniyle, Genel Sekreter tarafından verilen Olur uyarınca faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığından, İdare Mahkemesince belediye encümeninin yetkili olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.