Danıştay 4. Daire E.2023/12483 K.2024/3402

Dava konusu istem: Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufunda olan 19.654 m² yüz ölçümlü taşınmazın 1.672 m² üzerinde kayık çekme yeri (iskele) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 12/01/2012-11/01/2017 tarihleri arasındaki dönem için 293.914,79-TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı, 12/01/2017-06/04/2019 tarihleri arasındaki dönem için 171.879,43-TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı, 07/04/2019-17/07/2020 tarihleri arasındaki dönem için 255.116,60-TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamelerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bilirkişi raporu ile, idarece, davacının şagil olup olmadığının tetkiki ve tespitinin yapıldığına dair dosyasında herhangi bir belgeye rastlanmadığından, davacının dava konusu dönemlerde şagil olduğunun bilirkişi heyetince tespitinin mümkün olmadığı, davacının işgal ettiği kanaatine varılması durumunda ise 12/01/2012-11/01/2017 dönemi için 187.330,74 TL.

12/01/2017-06/04/2019 dönemi için 109.874,23 TL. 07/04/2019-17/07/2020 dönemi için 114.954,14 TL ecrimisil bedeli istenmesi gerektiği görüş ve kanaatine yer verildiği görüldüğünden, uyuşmazlık konusu alanın Darıca Belediye Başkanlığı tarafından dolgu ve düzenleme çalışmaları yapılarak kamunun kullanımına açılan bir alan olduğu, işgal edildiği belirtilen yerlerin mevcut haliyle ...

Derneği ve bilinmeyen kişilerce kullanıldığı ve herhangi bir işgalinin bulunmadığına ilişkin davacı iddiaları ve bilirkişi raporu da dikkate alındığında, davalı idare tarafından 11/01/2017 ve 12/07/2020 tarihlerinde düzenlenen taşınmaz tespit tutanaklarında davacının işgalci olduğunun açıkça ortaya konulmadığı, söz konusu tutanakların alt kısmında bulunan işgalcinin adı - soyadı, imzası kısmının boş olduğu, dolayısıyla tutanağın davacının gıyabında tutulduğu anlaşıldığından dava konusu ecrimisil ihbarnamelerinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının işgalci olduğunun tespit tutanağında belirtildiği, bilirkişi tarafından yapılan ecrimisil hesabı ve işgal alanına dair tespitlerin hatalı olduğu, ecrimisil hesabında emsal olarak kira sözleşmesinin alınması gerektiği, yargılama giderlerinden olan harçlardan muaf olunduğundan bu yönde aleyhe hüküm kurulamayacağı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde; Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. " kuralına yer verilmiştir.

336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından. Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufunda olan olan 19.654,00m² yüz ölçümlü taşınmazın 1.672,00m²'si üzerinde kayık çekme yeri (iskele) yapmak suretiyle 12/01/2012-11/01/2017, 12/01/2017-06/04/2019, 07/04/2019-17/07/2020 tarihleri aralığında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 11/01/2017 ve 12/07/2020 tarihlerinde mahallinde taşınmaz tespit tutanakları düzenlendiği,

daha sonra Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü'nce oluşturulan Komisyonca hazırlanan ecrimisil kıymet takdiri kararıyla ecrimisil bedelinin belirlendiği ve neticede 12/01/2012-11/01/2017 tarihleri arasında 293.914,79-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin, 12/01/2017-06/04/2019 tarihleri arasında 171.879,43-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve E.... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin, 07/04/2019-17/07/2020 tarihleri arasında 255.116,60-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine,

anılan ecrimisil ihbarnamelerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, yukarıda belirtilen taşınmaz tespit tutanaklarında işgalci olarak davacının adı ve soyadı ile vergi kimlik numaralarının açıkça ortaya konulduğu, davacının işgal etttiği kısımların A harfiyle, renkli olarak işaretlenmek suretiyle 1672 m2 olarak tespit edildiğini gösteren krokinin de tutanağa eklendiği, davacı tarafından ise bu durumun aksini kanıtlar nitelikte herhangi bir bilgi veya belge ortaya konulamadığı görüldüğünden, davacının işgalci olmadığı gerekçesiyle ilk derece Mahkemesince verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu ecrimisil ihbarnamelerinde belirtilen taşınmazı işgal ettiği sabit olan davacıdan, ecrimisil istenilmesine ilişkin ihbarnamelerde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte taşınmaza ilişkin ecrimisil değeri tespit edilirken, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri,

çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi de gözetilmek suretiyle Bölge İdare Mahkemesince gerekli görülürse yeniden yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanacak bilirkişi raporu doğrultusunda bir karar verilmesi gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.