Danıştay 4. Daire E.2023/13164 K.2023/6576

Dava konusu istem: İstanbul İli, Fatih İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan dairede davalı idare görevlilerince yerinde yapılan denetimde yabancı uyruklu şahıslara aylık oda kiralandığı tespit edildiğinden bahisle taşınmazın mühürlenmesine ilişkin Zabıta Müdürlüğünün 05/04/2022 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlığın davacıya ait konut niteliğindeki taşınmazın amaç dışı kullanıldığı iddiasıyla, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddesi uyarınca zabıta ekiplerince 05/04/2022 günlü tutanakla mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemden kaynaklandığı, her ne kadar davalı idarece, tutanakta yer alan; "daire kapısı çalındığında kapıyı ... isimli yabancı uyruklu şahsın açtığı ve taşınmazın bir oda için aylık 800,00 TL bedel karşılığında kiralandığının beyan edildiği, ancak herhangi bir kira kontratı sunulmadığı,

adreste adı geçen şahıs haricinde yabancı uyruklu üç kişinin kaldığı, anılan yabancı uyruklu şahısların ikamet izinlerinin bulunmadığı" yönündeki tespitlerden hareketle taşınmazın apart olarak kullanıldığı sonucuna varılmış ise de; davacı ile dava konusu taşınmazı kiraladığı iddia edilen şahıs arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, kiraların davacının banka hesabına ödendiği, söz konusu taşınmazın pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığına dair davalı idare tarafından dava dosyasına başkaca bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, ayrıca adli kolluk marifetiyle taşınmazın günübirlik kullanıldığı yolunda somut bir tespitin yapılmadığı,

tutanakta ismi geçen şahısların tercüman vasıtası ile ifadelerinin alınmadığı, imzalarının bulunmadığı, herhangi bir tanık ifadesinin olmadığı, davacının maliki olduğu taşınmazın amaç dışı, pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığı yönünde hukuken itibar edilebilecek somut bir tespit olmadığı anlaşıldığından dava konusu taşınmazın mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı idarece yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanak ile dava konusu taşınmazın kiracı dışında yabancı uyruklu farklı kişilerce günübirlik (apart daire) olarak kullanıldığı görüldüğünden ruhsatsız olarak faaliyet gösterilen söz konusu yerin anılan mevzuat hükümleri uyarınca mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu mühürleme tutanağının matbu evrak şeklinde düzenlendiği, usul ve hukuka uygun olarak düzenlenmediği, dava konusu taşınmazın kira sözleşmesi ile kiralandığı ve 2019 yılından bu yana düzenli olarak kirasının ödendiği, tespit tutanağında ... isimli şahsın bir oda için aylık 800,00 TL bedel karşılığında ... isimli şahıstan kiraladığı ve pansiyon olarak kullandığı iddiası üzerine işlem tesis edilmiş ise de, şahsın yabancı uyruklu olduğu, Türkçe bilmediği, kendisini ifade edemeyip böyle bir beyanda bulunduğunu belirttiği, dairede kalan şahısların oda karşılığı para verdiklerine ve kiraladıklarına dair herhangi bir delil bulunmadığı ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Polis Vazife ve Salâhiyet ve Kanunu'nun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.

Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.

Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. ve 6. maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde. "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.

Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır.

İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir.

Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin. (1). fıkrası, (a) bendi 3. alt bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek. (19). alt bendinde.

14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak.

Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). fıkrası, (a) bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a)Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Fatih İlçesi, İskenderpaşa Mahallesi, Çıngıraklı Bostan Sokak, No:15/7 adresinde bulunan dairesinin pansiyon (apart daire) olarak işletilmek suretiyle ruhsatsız işyeri olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle 2559 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik'in 32. maddesine istinaden mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Zabıta Müdürlüğünce tesis edilen 05/04/2022 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 05/04/2022 günlü tutanakta; daire kapısının çalındığı, kapıyı açan ... isimli yabancı uyruklu şahısla tercüman aracılığı ile yapılan görüşmede kişinin Yohanes Welderufae Weldeslase adlı şahıstan aylık olarak 800,00 TL karşılığında bir oda kiraladığına ve pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığına ilişkin beyanda bulunduğu, evrak kontrolünde de pasaportunun olduğu, ancak oturma izni ve kira kontratının olmadığının tespit edildiği, şahsın beyanından ve evrakların incelenmesinden yerin günübirlik pansiyon olarak kullanıldığının anlaşıldığı,

1 adet denetim tutanağı, 1 adet Kimlik Bildirme Kanunu gereği tutanak düzenlenerek ve mesken mühürlenerek faaliyetten men edildiği belirtilerek tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacı tarafından dosyaya sunulan belgeler incelediğinde; söz konusu dairenin, davacı tarafından ... adlı yabancı uyruklu kişiye, 10/11/2019 kira başlangıçlı, aylık 1.000,00 TL kira bedelli kira sözleşmesi ile kiralandığı, ayrıca yine davacı tarafından dosyaya sunulan ve davacıya ait ... Bankası.

Şubesinde bulunan hesabına, kiracı ... tarafından 2021-2022 yıllarına ilişkin belirlenen 1.000,00 TL kira bedellerinin yatırıldığının görüldüğü, davalı idarece, tutulan matbu tutanak harici dava konusu taşınmazın günlük ya da aylık kiraya verilmek suretiyle ruhsatsız pansiyon olarak kullanıldığına dair iddialarını destekleyecek somut bilgi ve belgelerin sunulamadığı,

davacı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden de dava konusu taşınmazın usul ve mevzuatına uygun olarak uzun süreli kiralık daire olarak kiralandığı anlaşılmış olup bu nedenle dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile verilen, davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.