Danıştay 4. Daire E.2023/13361 K.2024/1537

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Çanakkale Valiliği İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulunun 30/04/2021 tarih ve 4/L sayılı kararının "tam kapanma döneminde tekel büfelerinin kapalı olmasına, market, bakkal, büfe gibi yerlerde de alkol ürünü satılmamasına" ilişkin 5. maddesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu maddenin ''tam kapanma döneminde tekel büfelerinin kapalı olmasına'' ve '' büfe gibi yerlerde de alkol ürünü satılmamasına" yönelik kısmının incelenmesinden; temel hak ve hürriyetlerin özüne müdahale niteliği taşıdığı halde, Anayasanın öngördüğü kısıtlama koşullarını taşımayan dava konusu işlemin 1593 sayılı Kanunun 64. maddesi kapsamında değerlendirilmesi de mümkün olmadığından anılan işlemin bu kısmında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, dava konusu maddenin ''market ve bakkallarda alkol ürünü satılmamasına" yönelik kısmının incelenmesinden;

tekel büfe işletmesi bulunan davacının, dava konusu kararın ''market ve bakkallarda alkol ürünü satılmamasına" yönelik kısmının iptalini istemekte, kişisel, güncel ve meşru bir menfaatlerinin ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden, kararın bu kısmına yönelik olarak dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu kararın ''tam kapanma döneminde tekel büfelerinin kapalı olmasına'' ve '' büfe gibi yerlerde de alkol ürünü satılmamasına" yönelik kısmının iptaline, ''market ve bakkallarda alkol ürünü satılmamasına" yönelik kısmı yönünden ise davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: taraflarca aleyhlerine olan kısımlar yönünden İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, Bölge İdare Mahkemesince; davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun incelenmesinden ise.

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca, bulaşıcı hastalığın izalesi için alınacak tedbirlerin uygulanmasına yardımcı olmakla görevli Çanakkale Valiliği İl Hıfzıssıhha Kurulunca, Sağlık Bakanlığı, Koronavirüs Bilim Kurulunun önerileri ve İçişleri Bakanlığının 27/04/2021 tarih ve 7576 sayılı Tam Kapanma Tedbirleri konulu Genelgesi ve 30/04/2021 tarih ve 7770 sayılı Genelgesi doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabülü ile İdare Mahkemesinin kararının iptale ilişkin kısmının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin ''tam kapanma döneminde tekel büfelerinin kapalı olmasına'' ve ''büfe gibi yerlerde de alkol ürünü satılmamasına" yönelik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ehliyet yönünden, tekel büfesinde ayrıca temel gıda ürünlerinin de satışını yaptığı, iş yerine bakkal ruhsatı da aldığı, bu kısım yönünden de davada menfaatinin bulunduğu, esas yönünden ise, İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, içki satış yasağının tıbbi ve bilimsel bir dayanağının bulunmadığı, dayanak olarak gösterilen İçişleri Bakanlığının 30/04/2021 tarih ve 7770 sayılı Genelgesinde içki satış yasağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, anılan yasağın çalışma ve teşebbüs özgürlüğünün ihlal edildiği, yasağın özel hayata müdahale niteliği taşıdığı, Anayasaya, uluslararası sözleşmelere ve yargısal içtihatlara aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.