Danıştay 4. Daire E.2023/13640 K.2025/300

Dava konusu istem: İzmir İli, Urla İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde ve tapunun ... ada, ... sayılı parselinde "... Bar" olarak faaliyet gösteren işyerine ait ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının iptaline ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme dayanılarak yapılan 14/06/2022 tarihli mühürleme işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

2015 ila 2021 yılları arasında işyerinde yapılan değişik tarihlerdeki denetimlerde bir çok defa konsomatrislik yapıldığının tespit edildiği, idari para cezası verilmesi yönünde encümen kararları alındığı, geriye dönük 1 yıl içinde yapılan denetimler itibariyle konsomatris çalıştırıldığı tespit edildiğinden dolayı idari para cezaları verildiği, işletmedeki aykırılığın üçüncü kez tekrarı sebebiyle 10 gün kapatma kararı alındığı,... tarih ve ... sayılı Encümen Kararı ile işyeri açılış ve kapanış saatlerine uyulmadığından bahisle idari para cezası verildiği,

konsomatrislik yapıldığının tutanak altına alınması üzerine... tarih ve ... sayılı Encümen Kararı ile de aynı fiillerin 1 yıl içinde tekrarı sebebiyle son uygulanan para cezasının artırılarak verildiği, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verileceği,

verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde işyeri ruhsatının iptal edilerek kapatılacağı hükmü uyarınca davacıya 15 günlük süre tanınmadan dava konusu işlemlerin tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkeme kararında ifade edilen onbeş günlük sürenin fiziki hatalardan kaynaklanan eksiklikler için verileceği, süre verilmesini gerektiren 15 gün içinde tamamlanması gereken herhangi bir noksanlığın tespit edilmediği, bar olarak ruhsat alınan işyerinde konsomatris çalıştırılmaması gerektiği, defalarca mevzuata aykırı şekilde çalışma olduğu hususunun tespit edildiği, 2015 yılından beri on üç defa idari para cezası verildiği ancak bunun ilgili işyeri için bir yaptırım olmadığı,

bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerine ilişkin ruhsatların iptal edilebileceği, işletmenin faaliyet alanı değiştiyse yeniden ruhsat alması gerektiği, mevcut diskotek ruhsatıyla pavyon işletilemeyeceği ve konsomatris çalıştırılamayacağı, kadınları konsomatris olarak çalıştırarak kamu güvenliğini tehdit eden yasal olmayan bir oluşumun söz konusu olduğu, 2559 sayılı Kanunun 8. maddesine göre sınırlı sayılan ve tekerrür etmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptaline neden olacak yasaklayıcı fiillerin dava konusu olayda var olduğu,

usule uygun tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın bozulması gerektiği ileri sürümektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un "Kolluk denetimi" başlıklı 37. maddesinde, “Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir.” hükmü yer almaktadır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden;

...

b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan,

c) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen,

d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen,

İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir.

Bu maddede öngörülen idarî para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdarî para cezaları 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." hükmü yer almaktadır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 12. Maddesinde; "Kanunî istisnalar saklı kalmak üzere, eğlence, oyun, içki ve benzeri amaçlı umuma açık ve açılması izne bağlı yerlerde onsekiz yaşından küçükler çalıştırılamaz. Polis bar, pavyon, gazino, meyhane gibi içkili yerler ile kıraathane ve oyun oynatılan benzeri yerlere yanlarında veli ve vasileri olsa bile onsekiz yaşını doldurmamış küçüklerin girmesini meneder. Bu madde hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 17 nci, işyerleri hakkında da 6 ncı madde hükümlerine göre işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, "(...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. (...)" kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından İzmir ili Urla İlçesi, ... Mahallesi, ...Sokak No:... adresinde ve tapunun ... ada ... sayılı parselinde "... Bar" olarak faaliyet gösteren "...

Bar" unvanlı işyeri için ...tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alındığı, anılan adreste bar olarak faaliyete başlanıldığı ancak işyerinde idarece değişik tarihlerde yapılan denetimlerde ruhsata aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti üzerine 2559 sayılı Kanun hükümlerinin defalarca ihlal edilmiş olması sebebiyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 13. maddesine istinaden davacıya ait işyeri hakkında düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına dair 07/06/2022 tarih ve 57047 sayılı Başkanlık Olur'unun iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı

anlaşılmaktadır.

Olayda, 2015 ila 2021 yılları arasında işyerinde yapılan değişik tarihlerdeki denetimlerde bir çok defa konsomatrislik yapıldığının tespiti üzerine davacıya idari para cezası verilmesi yönünde encümen kararları alındığı, geriye dönük 1 yıl içinde yapılan denetimlere ilişkin 12/11/2021 tarihli denetimde davacıya ait işyerinde konsomatrislik yapıldığı hususu tespit edilerek ... tarih ve ... sayılı encümen kararı ile idari para cezası tahakkuk ettirildiği,

yine aynı işletmeye yönelik 12/12/2021 tarihli denetimde de mevzuata aykırı olarak konsomatrislik yapıldığı hususu tutanağa bağlanarak 04/01/2022 tarihli encümen kararı ile davacı adına idari para cezası verildiği, İlçe Sağlık Müdürlüğünün ... tanih ve ... sayılı yazısı ile de işletmedeki aykırılığın 4207 sayılı Kanun'un 5/2. maddesinin 16. fıkrası gereğince 3. kez tekrarı sebebiyle Kaymakamlık Makamının onayı ile 10 gün kapatma kararı alındığı, ... tarih ve ... sayılı Encümen Kararı ile işyeri açılış ve kapanış saatlerine uyulmadığından bahisle idari para cezası verildiği,

işletmede 04/05/2022 tarihinde yapılan denetimde konsomatrislik yapıldığının tutanak altına alınması üzerine ... tarih ve ... sayılı Encümen Kararı ile de aynı fiillerin 1 yıl içinde tekrarı sebebiyle son uygulanan para cezasının artırılarak verildiği, bu haliyle davacıya ait bar faaliyetinde bulunan işyerinde konsomatris çalıştırarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 36. maddesi hükmüne aykırı faaliyet göstermeye devam etmesi sebebiyle işyeri hakkında birden fazla idari para cezası verildiği anlaşılmıştır.

2559 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, Kanunun 12. maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen veya mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen işletmelere idari para cezasının verilebileceği hükmüne yer verildiği, aynı fiiilerin tekrarı halinde en son uygulanan para cezasının bir kat artırılarak uygulanacağı, bu fiiller sebebiyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilemeyeceği açıktır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 37. maddesinde kolluğun, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetleyeceği, denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususların yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirileceği hükmüne yer verildiği, dosyada dava konusu işlemin 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinin defalarca ihlal edilmesi nedeniyle tesis edildiği,

ancak yetkili idare olan belediyeye kolluk tarafından bildirim yapılması üzerine işlem tesis edilmesi gerekirken kolluk tarafından yapılan herhangi bir bildirim bulunmaksızın Belediye Başkan Vekili sıfatıyla Kaymakam tarafından doğrudan dosya üzerinden değerlendirme yapılarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından temyize konu İdare Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.