Danıştay 4. Daire E.2023/13902 K.2025/344

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..., Daire:... adresinde bulunan dairede işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan pansiyon (apart daire) olarak faaliyet gösterildiğinden bahisle mühürlenmesine ilişkin Zabıta Müdürlüğü'nün ... tarihli işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda; mühürlemeye konu adreste davalı idarece ve polis memurlarınca yapılan denetimde davacının taşınmazı kiraladığını öne sürdüğü şahıslar dışında farklı üç şahsın bulunduğu, ilgili tutanakta evde çok sayıda yatağın bulunduğu tespitine yer verildiği, davalı idarece yapılan tespitin aksini ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belgenin davacı tarafından dosyaya sunulamadığı belirtilerek, ruhsatsız olarak pansiyon şeklinde faaliyet gösterdiği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu mühürleme tutanağının eksik ve hatalı değerlendirmeye dayalı olarak düzenlendiği, usul ve hukuka uygun olmadığı, dava konusu taşınmazın kira sözleşmesi ile kiralandığı, aynı binada konaklayan başka şahısların da, davaya konu dairenin günübirlik kiralanmadığına şahit oldukları, kiracı adına internet aboneliği bulunduğu hususlarına değinilerek Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmketedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idare tarafından taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı almasını gerektircek şekilde işletildiğine dair yeterli ve somut bilgi ve belge olmadan işlem tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Polis Vazife ve Salâhiyet ve Kanunu'nun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.

Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.

Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. ve 6. maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde. "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.

Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır.

İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir.

Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin. (1). fıkrası, (a) bendi 3. alt bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek. (19). alt bendinde.

14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak.

Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). fıkrası, (a) bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a)Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.

Dosyasının incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..., Daire:... adresinde bulunan dairede, 15/09/2022 tarihinde zabıta memurları ile polis memurları tarafından yapılan denetimde, dairenin, günübirlik pansiyon olarak kullanıldığına dair tespit tutanağı düzenlendiği ve bu tutanağa istinaden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan pansiyon (apart daire) olarak faaliyet gösterildiğinden bahisle dairenin mühürlendiği, bakılan davanın da, Zabıta Müdürlüğünce tesis edilen 15/09/2022 tarihli mühürleme işleminin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 15/09/2022 tarihli tutanakta; mühürlemeye konu yerde davalı idarece yapılan tespit anında, dairede üç yabancı uyruklu şahıs olduğu, daireye girilmeden gözle yapılan kontrolde içeride çok sayıda yatak olduğunun görüldüğü ve adresin günübirlik pansiyon olarak kullanıldığının değerlendirildiği bilgilerine yer verildiği, tutanak eki fotoğraflardan da dairede iki odanın mevcut olduğu, odanın birinde bir kanepe bir yatak, diğer odada ise üç adet yer minderinin serili olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan davacı tarafından, dava konusu dairenin kendisi tarafından ...isimli yabancı uyruklu kişiye, 01/03/2018 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile uzun süreli kiraya verildiği öne sürülerek buna ilişkin belgenin sunulduğu, 15/09/2022 tarihli denetim tutanağında bahsi geçen üç şahsın ise kiracının misafirleri olduğunun iddia edildiği görülmektedir.

Tüm bu hususların birlikte değerlendirilmesinden, davalı idare tarafından, dava konusu işlem tesis edilirken, işleme dayanak alınan 15/09/2022 tarihli tutanak ve eki fotoğraflardan başka, dava konusu taşınmazın günübirlik kiraya verilmek suretiyle pansiyon olarak kullanıldığının şüpheye yer kalmayacak şekilde açık olarak ortaya konulduğu somut bilgi ve belgelerin sunulmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.