Danıştay 4. Daire E.2023/13942 K.2024/2370

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıf yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde, "Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer'i müdahil olarak davada yer alabilir." hükmüne, "Fer’î müdahilin durumu" başlıklı 68. maddesinde ise, "(1) Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir.

Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. (2) Mahkeme, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder." hükmüne yer verilmiştir.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 25/05/2023 tarih ve 32201 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 03/02/2023 tarih ve E:2021/4, K:2023/1 sayılı kararında, üçüncü kişinin davaya katılması konusunda İdari Yargılama Usulü Kanununun 31.maddesinin yollaması nedeniyle uygulanan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunundaki düzenlemeler uyarınca müdahilin yanında katıldığı tarafın işlem veya açıklamalarına aykırı olmadığı sürece karara karşı tek başına kanun yollarına başvurabileceğine karar verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerine göre, üçüncü kişinin, görülmekte olan bir davaya taraflardan biri yanında katılabilmesi; davacı ya da davalı konumunda olmamasına karşın, tarafı olmadığı bir davanın sonucundan etkilenme olasılığının varlığı halinde mümkün olup, davaya müdahale yoluyla, hukuki yararı davanın sonucuna bağlı olan üçüncü kişinin, yanında katıldığı tarafla birlikte yargılamaya katkı sağlaması amaçlanmaktadır.

Buna karşın, davaya müdahale kurumu, dava açma hakkı yerine kullanılan seçimlik bir hak olmadığı gibi, dava açma hakkı kullanılmış ve böylece davaya ilişkin iddialar Mahkeme önünde ileri sürülmüş olmakla birlikte aynı konuda başkası tarafından açılan davada ayrıca kullanılma imkanı bulunan hukuki bir yol da değildir.

Dosyanın, Dairemizin E:... sayılı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "Turizm Konaklama Tesisi" projesine ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen... tarih ve ... sayılı ÇED Gerekli Değildir kararının iptali istemiyle ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığınca ... havale tarihli dilekçeyle...İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan dava derdest iken ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığınca bu defa temyiz konusu işbu dosyada ... havale tarihli dilekçeyle, ....İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında, işbu dosyada alınan keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına dair karar neticesinde hazırlanacak bilirkişi raporunun gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, dolayısıyla işbu dosyada verilecek kararın, davacısı olunan...İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilecek kararı etkileyeceğinden bahisle müdahale talebinde bulunulduğu, Mahkemenin 06/11/2023 tarihli ara kararıyla, ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığının müdahale isteminin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davacısı olduğu ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve kararın Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla onandığı görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının dava konusu işlemin iptali istemine ilişkin iddialarını dava açmak suretiyle... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ileri sürdüğü ve ileri sürülen iddiaların Mahkemece değerlendirilerek davanın reddine karar verildiği göz önünde bulundurulduğunda, başka bir davacı tarafından açılan iş bu dosyada, davacı yanında müdahil idarenin müdahale isteminin kabul edilerek dava konusu işlemin iptali istemine ilişkin iddiaların tekrar ileri sürülmesine imkan tanınmasının davaya müdahale kurumunun amacıyla bağdaşmayacağı açıktır.

Bu durumda, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, işbu dava konusu ile aynı idari işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz isteminin incelenerek Dairemizin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla onandığı göz önünde bulundurulduğunda, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığınca iş bu dosyada davacı yanında müdahil sıfatıyla temyiz isteminin tekrar incelenmesine olanak bulunmamaktadır.