Danıştay 4. Daire E.2023/4654 K.2024/2098

Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, .... ... Mahallesinde bulunan ve Hazineye ait olduğu öne sürülen ... ada, ... parsel nolu 3.595,00 metrekare yüzölçümlü taşınmazın davacı tarafından 23.02.2011-18.04.2012 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 84.664,69-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı tarafından işgal olunduğu öne sürülerek ecrimisil hesaplanan taşınmazın işgal edildiği belirtilen tarihler arasında kimin hüküm ve tasarrufunda olduğu hususunun tespiti amacı ile yapılan 24.04.2014 tarihli ara kararına davalı idare tarafından verilen cevap ile sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda; mülkiyeti hazineye ait olan taşınmazın 23.02.2011-18.04.2012 tarihleri arasında davacı tarafından işgal edildiğinin tespit edilmesinden sonra usulüne uygun olarak yapılan kıymet takdiri doğrultusunda tesis edilen dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

5393 sayılı Belediye Kanunun 73. maddesinde belirtilen "kentsel dönüşüm ve gelişim alanı içinde yer alan kamuya ait taşınmazların harca esas değer üzerinden belediyeye devredileceği" ve böyle taşınmazlardan dolayı ecrimisil istenilemeyeceği hükmünün dikkate alınmadan karar verildiği, davalı idarenin mülkiyetinde olduğu belirtilen taşınmazın imar uygulaması sonucu oluştuğu ve bu işleme karşı da dava açıldığı ve henüz kesinleşmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13 üncü maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmü yer almıştır.

5393 sayılı Belediye Kanununun 73/1.maddesinde. "Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.

Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır.

Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesi için ilgili belediyenin talebi ve Cumhurbaşkanınca bu yönde karar alınması şarttır." hükmüne, aynı maddenin 6.fıkrasında ise. "Kentsel dönüşüm ve gelişim alanları içinde yer alan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya ait gayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir.

(Ek cümle:4/7/2019-7181/20 md.) Devredilen bu gayrimenkuller için Cumhurbaşkanınca kentsel dönüşüm ve gelişim alanı kararının alındığı tarihten itibaren ecrimisil tahakkuk ettirilmez, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilir, tahsil edilenler ise iade edilir. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgili vergi, resim ve harçların dörtte biri alınır." hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; ... İli, ... İlçesi, .... ... ... Mahallesinde bulunan ve Hazineye ait olduğu öne sürülen ... ada, ... parsel nolu 3.595,00 m2 yüzölçümlü taşınmazı da kapsayan alanın ...

Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından ... tarih ve ... sayı ile "Kentsel Dönüşüm Projesi Uygulanacak Alan" olarak belirlendiği, bu husustaki teklifin iletilmesi üzerine Bakanlar Kurulu'nun 10.10.2011 tarih ve 2011/2316 sayılı kararıyla Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilan edildiği, bu alanda yapılan imar uygulaması sonucu Hazineye ait ...

Mahallesi ... ada ... parsel, ... ada ... ve ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların taşınması sonucunda dava konusu parselin (eski ... ada, ... parsel- yeni ... ada ... parsel) oluştuğu, davacı şirket tarafından 23.02.2011 tarihinde sosyal konut inşaatına başlandığı, 18.04.2012 tarihinde ise inşaatın bitirildiği,

davacı tarafından bina ve müştemilatı yapılmak suretiyle 23.02.2011-18.04.2012 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinin ise 02.08.2013 tarihinde tespit edildiği ve 84.664,69-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilerek ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlendiği, bu ihbarnameye yapılan itirazın da 10.10.2013 tarihinde reddi üzerine anılan ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirketin Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilan edilen bölgede yapılacak inşaatı üstlenen firma olduğu, inşaatın sosyal ve afetlere dayanıklı konutlar üretmek için başka bir ifadeyle kamu hizmeti amacıyla yapıldığı, söz konusu alanda bulunan kamu taşınmazlarının devri için ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... tarih ... sayılı yazıyla ilgili idareye başvuru yapıldığı halde devir işlemleri sonuçlandırılmadan Bakanlar Kurulu kararından sonra Büyükşehir Belediye'sine devredilmesi gereken mülkiyeti Hazineye ait kamu taşınmazının işgal edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuatın ve dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuata göre hazineye ait taşınmazın harca esas değer üzerinden Büyükşehir Belediyesine devredilmesinin gerektiği, devredilmesi için Büyükşehir Belediyesince yapılan bir başvuru olduğu halde bu devir sonuçlanmadan ecrimisil istenilmesinin kamu yararı amacı taşımadığı, kaldı ki 7181 sayılı Kanunun 20. maddesiyle 04.07.2019 tarihinde 5393 sayılı Kanunun 73/6.maddesine eklenen cümlede de.

Cumhurbaşkanınca (eski Bakanlar Kurulu) kentsel dönüşüm ve gelişim alanı kararının alındığı tarihten itibaren ecrimisil tahakkuk ettirilmeyeceği, tahakkuk ettirilen ecrimisillerin terkin edileceği, tahsil edilenlerin ise iade edileceği hükmünün yürürlüğe konulduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığa konu taşınmazın devir işlemleri sonuçlandırılmadan davalı idare tarafından ecrimisil tahakkuk ettirilerek davacıdan istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptal edilmesi gerektiğinden temyize konu kararın bozulması kanaatiyle davanın reddi yolundaki kararın onanmasına ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.