Danıştay 4. Daire E.2023/4744 K.2024/2097

Dava konusu istem: Kocaeli İli, İzmit İlçesi, …-… Mahallesi, … Sokak, … ada, … parsel sayılı taşınmazda, uygulama imar planında yol olarak belirlenen ve davalı idarenin tasarrufu altında bulunan alanın 41,92 m²'sinin kapalı, 15,42 m²'sinin açık alan olarak 30/07/2009-31/12/2011 tarihleri arasında davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 33.341,30 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin işleme yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyaya sunulmuş imar planının incelenmesi sonucunda taşınmazın büyük bir kısmı Mesleki ve Teknik Öğretim Alanı, küçük bir kısmının da, imar yolu alanı olarak ayrıldığı görüldüğünden bu taşınmazın belediyeye ait taşınmaz olarak tanımlanamayacağı, söz konusu alanın ve imar planında Mesleki ve Teknik Öğretim Alanı olarak belirlenen alanın fuzulen işgal edildiğinden bahisle davalı idarece düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinde ve bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Usulden süreaşımı yönünde reddi gereken davanın, davacının işgal ettiği alanın tapuda tescil dışı, imar yolu olarak kamuya ayrılmış bir yer olduğu, belediyenin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olması nedeniyle ecrimisil istenilebileceği, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu bu nedenle de esastan reddi gereken davada verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin isteneceği hükmüne yer verilmiştir.

13/07/2005 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde, belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 11. maddesinde "İmar planlarında; meydan, yol, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye;

belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 11. maddesinde imar planında meydan, yol, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal olarak düzenlenen taşınmazların belediyeye terk edileceği belirtilmiş olup; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. ve 2886 sayılı Kanun'un 75. maddelerine istinaden belediye taşınmazı olarak kabul edilen yerlerden de belediyece ecrimisil istenebileceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince her ne kadar fuzulen işgal edildiği belirtilen alanın bir kısmının Mesleki ve Teknik Öğretim alanında kaldığı gerekçesiyle davalı idarenin hüküm ve tasaraffunda bulunmayan alandan ecrimisil isteyemeyeceği belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; fuzulen işgal edilen alanın bir kısmının da imar yolu üzerinde kaldığının iddia edildiği gözetilerek davalı idarenin hüküm ve tasarrufunda kalan ve kalmayan kısmının açıkça ortaya konulması gerekmektedir.

Bu durumda, fuzuli işgalin gerçekleştiği alanın tapu kayıtları ve imar durumu araştırılarak 3194 sayılı Kanun'un 11. maddesinde belirtilen (meydan, yol, park gibi) umumi hizmete ayrılan yerlerden olup olmadığının tespit edilmesi, işgal edilen alanın tamamının veya bir kısmının belediyenin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olduğunun tespit edilmesi halinde;

işgal edilen alanın yüzölçümünün açık ve net olarak saptanması ve idarece takdir edilen ecrimisil bedelinin miktar olarak 2886 sayılı Kanun'un 74. maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik ve tebliğlere uygun olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, gerekirse yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi de yapılarak karar verilmesi gerekirken davalı idarenin ecrimisil isteme hakkı bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.