Danıştay 4. Daire E.2023/4774 K.2024/5413

Dava konusu istem: Balıkesir ili, Ayvalık ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazın 1.791,55 m²'sinin "Otopark" olarak kullanılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle, 02/10/2014-29/07/2015 tarihleri arasındaki dönem için 40.734,30-TL. ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesi uyarınca mahallinde tespit yapılarak bir örneği Yönetmelik ek-8 de yer alan taşınmaz tespit tutanağı düzenlenmesi gerekirken bu usulün ihmal edilerek el yazısı ile düzenlenmiş "tutanak"la tespitin yapıldığı,

anılan tutanakta, davacı idarece yapılan yapıldığı iddia edilen işgalin hangi tarihte başladığı ve işgalin ne kadarlık bir alanda gerçekleştirildiği gibi hususların her türlü şüpheden uzak ve objektif olarak sübuta erdirilmediği ve işgal edildiği ileri sürülen bölüm veya bölümleri açıklayıcı mahiyette bir bilgiye veya fotoğraf, çizim, kroki, ölçüm v.s niteliğinde belgeye yer verilmediğinden bahisle, usulüne uygun olarak tanzim edilmediği kanaatine varılan "tutanağa" dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

01/10/2014 ve 29/07/2015 tarihlerinde mahallinde yapılan incelemelerle düzenlenen tutanaklarda dava konusu taşınmazın Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na bağlı ... Otopark İşletmeleri Tic. Ltd. Şti tarafından kullanıldığının tespit edildiği, yine idarelerinin elemanlarınca 30/09/2015 tarihinde çekilen fotoğraflarla da dava konusu taşınmazın üzerinde ...’a ait tabelaların görüntülendiği, bu tespitler neticesinde 2886 sayılı Kanun'un 9. maddesinde belirlenen usullere uygun olarak dava konusu ecrimisil tutarının belirlendiği hususlarına değinilerek temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava dosyasına sunulan taşınmaz tespit tutanaklarının ilgili mevzuata uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde; Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. " kuralına yer verilmiştir.

336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir.

Uyuşmazlığın.

Balıkesir ili, Ayvalık ilçesi, Mithatpaşa Mahallesi, Mevlana Caddesinde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dolgu alanının 1.791,55 m²'sinin, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından otopark olarak kullanılmak suretiyle işgal edildiğinin ilk olarak 01/10/2014 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile sonrasında da 29/07/2015 tarihide düzenlenen iki adet tutanakla tespit edilmesi üzerine davacı idareden 02/10/2014-29/07/2015 tarihleri arasındaki dönem için haksız işgal nedeniyle ecrimisil bedeli istenilmesinden kaynaklandığı, İdare Mahkemesince, 29/07/2015 tarihli el yazısıyla düzenlenmiş olan tutanağın dikkate alınarak,

anılan tutanağın hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın temyizine gelindiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, idare tarafından savunma ekinde dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesine dayanak teşkil eden 3 adet taşınmaz tespit tutanağının sunulduğunun görüldüğü, bunlardan ilkinin 01/10/2024 tarihli, diğer ikisinin de 29/07/2015 tarihli olduğu, 29/07/2015 tarihli tutanaklardan birisinin el yazısıyla düzenlendiği, diğerinin ise Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik Ek-8'de örneklendirilen tutanağa uygun olduğu, tüm bu tutanakların dava konusu ecrimisil istenilen dönemle örtüştüğü görülmektedir.

Bu durumda İdare Mahkemesince işin esasına girilmek suretiyle ve davacının işgale ve bedele ilişkin itirazlarının açıklığı kavuşturulmasına yönelik gerekli görülürse keşif ve bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, taşınmaz tespit tutanağının hukuka uygun düzenlenmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.