Danıştay 4. Daire E.2023/4952 K.2024/5260

2) ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul İli, Eyüp İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinden, ... Sokağı girişinde sağ tarafta bulunan, imar planında park olarak tanımlı 8728 m²'lik alanın 477 m²'si üzerinde davacılar tarafından mermercilik faaliyetinde bulunulmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/06/2016 - 31/05/2016 tarihleri arasındaki dönem için 173.961,96-TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarihli ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin ve buna istinaden gönderilen ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Mahkemelerince yapılan 08/11/2016 tarihli ara kararına davalı Eyüpsultan Belediye Başkanlığı İşletme Müdürlüğünce verilen cevapta; söz konusu yerin herhangi bir parsel numarasının olmadığı, parsel numarasının olmaması nedeniyle de mülkiyetinin bulunmadığının belirtildiği halde davalı Eyüpsultan Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısında ise; söz konusu yerin ... ada, ... kadastral parsel içinde kaldığının belirtildiği görülmüş olup, davalı idarenin farklı birimlerinde dahi ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın yerinin net olarak saptanamadığı, buraya ilişkin somut tespitin bulunmadığı,

5393 sayılı Belediye Kanunu'nu 79. maddesinde sayılan yerlerden ve davalı idarenin mülkiyetinde olmadığı anlaşılan taşınmazdan, davalı idarece, ecrimisil bedeli istenmeyeceği tartışmasız olduğundan, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde ve buna istinaden düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın eksik inceleme sonucu verildiği, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 79. maddesinden bahsedildiği halde aynı Kanunun 15. maddesinin atfı doğrultusunda 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesinin değerlendirilmediği, bu iki maddenin birlikte değerlendirilmesi halinde Belediyelerin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden ecrimisil isteyebilmesinin mümkün olduğu sonucuna ulaşıldığı, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde yer verilen taşınmazın mülkiyet durumunun da yeterince araştırılmadığı, bu taşınmazın kamulaştırma işlemi sonrasında belediye adına tescil edildiği, sonrasında uygulama imar planına göre idarelerince park yapılması için kamuya terk edilen bir alan olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ

...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Temyize konu kararın, 28/07/2016 tarihli ödeme emrine ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, ... tarihli ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede;

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde; "Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır." hükmü düzenlenmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 11. maddesinde.

"İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir.

Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan. 2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır.

Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca imar plânlarında umumi hizmetlere ayrılan, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 11. maddesinde sayılan (park, yeşil saha, yol ... gibi) yerlerin belediyelerin hüküm ve tasarrufuna girdiği tarihten itibaren, bu yerleri kullanan işgalcilerden 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesine istinaden belediyeler tarafından ecrimisil istenilebileceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, imar planında park ve yeşil (ağaçlandırılacak) alan olarak tanımlı yerde mermercilik faaliyetinde bulunmak suretiyle söz konusu alanın 477 m2'lik kısmını fuzulen işgal eden davacı şirketten 01/06/2016 - 31/05/2016 tarihleri arasındaki dönem için 173.961,96-TL tutarında ecrimisil bedeli istenildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, uygulama imar planında park ve yeşil alan olarak tanımlanan ve davalı idarenin hüküm ve tasarrufunda bulunan alanda fuzuli şagil olduğu sabit olan davacıdan ecrimisil istenebileceği açık olup Mahkemece, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile birlikte tarafların iddiaları da gözönünde bulundurularak,

gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle davalı idarece tespit edilen işgal alanının ve hesaplanan ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesiyle 336 sayılı Milli Emlak Tebliği'nin 5. maddesi uyarınca hukuka uygun olup olmadığının saptanması ve bunun sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.