Danıştay 4. Daire E.2023/4996 K.2024/7907

Sanayi Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul İli, Avcılar İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... ada, ...-... parseller arasında yer alan parkın 01/01/2015-30/11/2015 tarihleri arasında 4.734 metrekaresinin davacı şirket tarafından fuzuli işgal edildiğinden bahisle tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle bilirkişi raporunda davacının işgalindeki taşınmazın anılan dönemde toplam 108.487,50-TL ecrimisil getirebileceğinin anlaşılması karşısında dava konusu işlemin anılan miktara ilişkin kısmında hukuka aykırılık, fazlaya ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 56.512,50-TL'ye ilişkin kısmın iptaline, davanın 108.487,50-TL'ye yönelik kısmının ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kıymet takdir komisyonunca 01/01/2015 tarihinden geçerli olmak üzere aylık 15.000,00 TL ecrimisil bedelini uygun görüldüğü, fuzuli işgal tutanağı ile davacının fuzuli şagil olduğunun tespit edildiği, davacının işgal ettiği alanın iki katı büyüklükteki alanlar için aynı tutarda ecrimisil bedeli takdir edildiği, dolayısıyla davacının iddia ettiği ve bilirkişinin belirttiği gibi fahiş bir oranın söz konusu olmadığı, ecrimisil bedelinin 165.000,00-TL olduğu belirtilerek, temyize konu kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.

Ecrimisil istenilen dava konusu taşınmaz, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan bir alan olup, ecrimisil istenilen dönem dikkate alındığında, 01/01/2015-30/11/2015 tarihleri arasındaki dönemin, 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nden sonraki dönem olduğu anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Avcılar İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... ada, ...-... parseller arasında yer alan parkın 01/01/2015-30/11/2015 tarihleri arasında 4.734 metrekaresinin davacı şirket tarafından fuzuli işgal edildiğinden bahisle tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda; taşınmazın bulunduğu yerle ilgili idarenin tespitinin yerinde olduğu, işgalli olduğu belirtilen Devletin hüküm ve tasarrufunda olan yerin etrafının tel örgü ile çevrilerek şantiye alanı (işçi barınma ve şantiye idare birimleri) olarak kullanıldığı, işgalli yerin mevcut kullanımına uygun konum ve yerde bulunduğu ve davacı şirket tarafından üzerindeki konteyner nitelikli büro olarak kullanılan şantiye tesisleri ile inşaat süresince kullanıldığı,

işgalli yerin belirtilen özellikleri yanında, İstanbul genelinde ve mahalli olarak bulunduğu yer itibarıyla niteliği, yüz ölçümü, konumu, kullanım durumu, kiralanabilirliği, ticari sirkülasyonu, getireceği gelir, kira değeri, kullanıcısına sağladığı artı ekonomik getiri, günün ekonomik koşulları, idarece tespit edilen ecrimisil miktarı, emsal ve rayiç bedeller, ecrimisile artı ve eksi yönde etken benzer faktörlerin birlikte değerlendirilmesi sonucu, 4.734 m² yüzölçümlü yerin şantiye alanı (işçi barınma ve şantiye idare birimleri) yapılmak suretiyle kullanımına karşılık.

2015 yılı için m² birim değerinin ecrimisil bedeli 25,00 TL/m² (2,08 TL/m²-ay) olarak belirlendiği ve bu değerler baz değerler olarak alınmak suretiyle davalı idarece ecrimisil talep edilen 01/01/2015 – 30/11/2015 tarihleri arasında (TUİK – ÜFE) yıllık toplam ecrimisil bedelinin 108.487,50 TL olarak hesaplandığı, yapılan hesaplamanın da Mahkemece yerinde bulunduğu ve verilen karara dayanak alındığı görülmektedir.

Ancak işgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu bilinmekte ise de anılan Tebliğde yer verilen oranın asgari düzeyi ifade ettiği, somut olayda söz konusu spor tesisinin bulunduğu şehrin, mevkiin ve trafiğinin yoğunluğu göz önünde bulundurulduğunda ayrıca, 336 sayılı No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan,

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği düzenlemesinin dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu durumda; her ne kadar işgale konu taşınmaz park niteliğinde olup cephe aldığı sokak veya cadde bilgisi dosya içeriğinde bulunmamakta ise de, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil bedeli belirlenmesi gerektiği kuralının açık olduğu dikkate alındığında, gerek duyulması halinde bilirkişilerden yeniden ek rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde belirlenen birim bedele yeniden değerleme oranı uygulanarak yapılacak hesaplama sonucunda karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.